Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1262/14, oddalające wniosek o zwolnienie w części od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 25 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1262/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek P. C. (dalej: "Skarżący") o zwolnienie od kosztów sądowych.

Według Sądu Skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych zainicjowanego postępowania sądowego.

Sąd zauważył, że z informacji podanych przez Skarżącego wynikało, że korzysta on z pomocy rodziców w zakresie drobnych zakupów żywnościowych nie wskazując jednocześnie jaki jest zakres tej pomocy (pomimo uprzedniego wezwania w tej kwestii). Twierdzi też, że jego miesięczne wydatki opiewają na kwotę ok. 2750 zł (500 zł tytułem czynszu i 30 dni x 75 zł dziennie tytułem kosztów utrzymania) nie wskazując jednocześnie źródła dochodów na pokrycie tych wydatków. W ocenie Sądu za źródło dochodu wystarczające na utrzymanie Skarżącego nie można uznać jednorazowej sprzedaży złomu za kwotę 367,92 zł, czy też sporadycznych zakupów spożywczych robionych przez rodziców Skarżącego. Skarżący oświadczył, że nie pracuje i nie jest na utrzymaniu rodziców. Skarżący podał, że spłaca liczne pożyczki jakie zmuszony był uprzednio zaciągnąć w celu pokrycia kosztów spraw sądowych - nie wskazał jednak jakie kwoty przeznacza miesięcznie na spłatę tychże pożyczek i skąd czerpie na to środki.

W zażaleniu sporządzonym przez pełnomocnika strony zaskarżono powyższe postanowienie w całości wnosząc o jego zmianę lub uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej "P.p.s.a."), poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe w całości.

Autorka zażalenia nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji nie zgodziła się z twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że Skarżący nie dopełnił obowiązków i na wezwanie Sądu nie przedłożył dowodów na poparcie swoich twierdzeń.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika zatem, że to na stronie postępowania, będącej osobą fizyczną, spoczywa obowiązek wykazania, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna nie pozwala na poniesienie kosztów tego postępowania w całości. Strona winna mieć świadomość, iż wnosząc o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo dokładny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Okoliczności te powinny być zatem poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza w przypadku gdy sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek uzna, że oświadczenie w nim zawarte jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego oraz możliwości płatniczych strony albo budzi ono wątpliwości. Wówczas na wezwanie sądu strona jest zobowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe w zakresie przedstawionym przez ten sąd (art. 255 P.p.s.a.).

Z analizy akt sprawy wynika, że miesięczne wydatki Skarżącego, opiewają na kwotę ok. 2750 zł (500 zł tytułem czynszu i 30 dni x 75 zł dziennie tytułem kosztów utrzymania) nie wskazuje on jednak źródła dochodów na pokrycie wskazanych wydatków (kwota jednorazowej sprzedaży złomu za 367,92 zł nie może być uznana za wystarczającą na pokrycie wydatków Skarżącego). W sprawie rozpoznawanej Sąd pierwszej instancji nie dał wiary twierdzeniom Skarżącego w zakresie uzyskiwanych przez niego dochodów. Wynikało to z dość oczywistego ustalenia, że ponoszone wydatki przekraczają kwotę uzyskiwanych dochodów. Złożone zażalenie w żadnej mierze tych wątpliwości nie wyjaśnia, a zatem źródła finansowania, nadwyżek wydatków nad przychodami, pozostają niewyjaśnione. Podkreślić należy, że argumentacja zażalenia sprowadza się do opisu sytuacji materialnej Skarżącego oraz do generalnej konstatacji, iż sytuacja ta uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie odnosi się natomiast do zasadniczych powodów, dla których jego wniosek nie został uwzględniony.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od rzetelnego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, w szczególności w uzupełniającym postępowaniu, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a., stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie budzi wątpliwości tut. Sądu, że w sytuacji, gdy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności faktyczne wydają się niewiarygodne, wspomniany powyżej obowiązek nie jest wypełniony. To z kolei powoduje, że sąd nie może ocenić sytuacji materialnej wnioskodawcy i jest zmuszony odmówić przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, iż strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów zainicjowanego przez nią postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny, a z powodu nienadesłania przez stronę stosownej dokumentacji źródłowej nie jest możliwe rzetelne zbadanie jej sytuacji materialnej.

Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.