Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia wyboru ławników stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części określonej w załączniku do uchwały w zakresie pkt 10 "W. M.".

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] r., nr [...] Rada Miasta Z. stwierdził wybór ławników do Sądu Okręgowego w G. na kadencję w latach [...].

W skardze Wojewoda [...] zawnioskował o stwierdzenie jej nieważności w części określonej w załączniku do uchwały w zakresie pkt 10 "W. M." - jako niezgodnej z art. 160 § 1 w zw. z art. 158 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 52 ze zm.; dalej p.u.s.p.) oraz o wstrzymanie wykonania tej uchwały w zaskarżonej części.

W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że na sesji w dniu [...]r. Rada Miasta Z. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie stwierdzenia wyboru ławników do Sądu Okręgowego w G. na kadencję w latach [...]. Zgodnie z § 1 uchwały "Na podstawie przeprowadzonego tajnego głosowania, w oparciu o protokół sporządzony przez komisję skrutacyjną Rady Miasta Z., stwierdza się wybór ławników do Sądu Okręgowego w G. zgodnie z załącznikiem do niniejszej uchwały". Na ławnika do Sądu Okręgowego w G., zgodnie z wykazem zawartym w załączniku do niniejszej uchwały, została wybrana m.in. M.W. (pkt 10).

W podstawie prawnej uchwały Rada wskazała art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.; dalej: u.s.g.) oraz art. 160 § 1 p.u.s.p. Natomiast zgodnie z art. 160 § 1 p.u.s.p. ławników do sądów okręgowych oraz do sądów rejonowych wybierają rady gmin, których obszar jest objęty właściwością tych sądów - w głosowaniu tajnym. Z kolei zgodnie z art. 158 § 1 pkt 5 p.u.s.p. ławnikiem może być wybrany ten, kto - nie przekroczył 70 lat.

Dalej Wojewoda [...] podkreślił, że w dniu [...]r. został poinformowany przez Wiceprezes Sądu Okręgowego w G., iż jeden z wybranych ławników, tj. M. W., w chwili wyboru miała ukończone [...] lat, co stanowi istotne naruszenie art. 158 § 1 pkt 5 p.u.s.p. W związku z powyższym, zwrócił się, na podstawie art. 88 u.s.g., do Prezydent Miasta Z. o udzielenie informacji, czy M.W. wybrana na ławnika do Sądu Okręgowego w G. spełniała wymogi określone w art. 158 ustawy.

Prezydent Miasta pismem z dnia [...] r. poinformował, iż "Pani M.W., wybrana na ławnika do Sądu Okręgowego w G., na dzień składania dokumentów do Rady Miasta oraz na dzień oceny formalnej dokonanej przez zespół ds. zaopiniowania kandydatów na ławników spełniała wymogi określone w art. 158 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych".

W dniu 2 stycznia 2020 r. organ nadzoru zwrócił się ponownie do Prezydent Miasta o wyjaśnienie, czy M.W. w dniu wyboru miała ukończone [...] lat oraz o przesłanie dokumentu potwierdzającego tą okoliczność.

W odpowiedzi poinformowano, iż "listę wybranych ławników wraz z dokumentami przekazano wg właściwości do Sądu Okręgowego w G., w dniu [...]r. W związku z tym tutejszy Urząd nie dysponuje dokumentacją złożoną przez Panią M.W.(...)".

Z uwagi na powyższe organ nadzoru [...] r. zwrócił się do Wiceprezes Sądu Okręgowego w G. o przesłanie dokumentów będących podstawą wyboru M. W. na ławnika do Sądu Okręgowego w G. Z przesłanych przez Sąd Okręgowy w G. dokumentów wynika, iż M.W. urodziła się [...] r. Tym samym, w opinii organu nadzoru, w dniu wyboru przez Radę Miasta Z. na ławnika miała ukończone [...] lat. Nie spełniała zatem wymogu ustawowego określonego w art. 158 § 1 pkt 5.

Dalej Wojewoda [...] zaznaczył, iż wymóg nieprzekroczenia [...] lat, zgodnie z art. 158 § 1 pkt 5 p.u.s.p. odnosi się do chwili wyboru ławnika (“ławnikiem może być wybrany ten, kto nie przekroczył [...] lat"), a nie do dnia dokonywania oceny formalnej dokumentów przez zespół wydający opinię o zgłoszonych kandydatach.

W świetle powyższego uchwałę we wskazanej części należy uznać za sprzeczną z prawem, co czyni wniesienie skargi w sprawie stwierdzenia jej nieważności w części w pełni uzasadnionym i koniecznym.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta stwierdziła, że argumenty skargi zasługują na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.p. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżony akt (tu: uchwała) został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność aktu w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Z powyższego wynika, ze jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonego aktui z prawem, jego legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrolę Sądu w niniejszej sprawie zainicjowała skarga Wojewody [...], wniesiona na podstawie art. 93 ust. 1 i 2 u.s.g., której przedmiotem jest uchwała Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...]r. w sprawie stwierdzenia wyboru ławników do Sądu Okręgowego w G. na kadencję w latach [...]; zarzut dotyczy części określonej w załączniku do uchwały w zakresie pkt 10 "W.M." - jako niezgodnej z art. 160 § 1 w zw. z art. 158 § 1 pkt 5 p.u.s.p.

Jak wynika bowiem z art. 158 § 1 p.u.s.p. ławnikiem może być wybrany ten, kto:

1) posiada obywatelstwo połskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich,

2) jest nieskazitelnego charakteru,

3) ukończył 30 lat,

4) jest zatrudniony, prowadzi działalność gospodarczą lub mieszka w miejscu

kandydowania co najmniej od roku,

5) nie przekroczył 70 lat,

6) jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków ławnika,

7) posiada co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe.

Jak zasadnie podkreślił to organ nadzoru wymóg nieprzekroczenia [...] lat odnosi się do chwili wyboru ławnika, a nie do dnia dokonywania oceny formalnej dokumentów przez zespół wydający opinię o zgłoszonych kandydatach.

Z przesłanych natomiast przez Sąd Okręgowy w G. dokumentów jednoznacznie wynikało, iż Pani M.W. urodziła się [...]r. (karta zgłoszenia kandydata na ławnika). Zatem w dniu wyboru przez Radę Miasta Z. na ławnika miała ukończone [...] lat, przez co nie spełniała w/w wymogu ustawowego określonego w art. 158 § 1 pkt 5 p.u.s.p.

Okoliczność ta zresztą nie jest sporna w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku

-----------------------

1