Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w [...] do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] września 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie punktu 9-12, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Sądu Rejowego w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej także jako "wnioskodawca" lub "skarżący") wnioskiem z dnia [...] września 2019 r., złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej, zwróciło się do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1. Imienia i nazwiska obecnego Prezesa tutejszego sądu.

2. Imienia i nazwiska poprzedniego Prezesa tutejszego sądu.

3. Kiedy rozpoczęła się i kiedy zakończyła kadencja poprzedniego Prezesa tutejszego sądu?

4. Ilu było sędziów w tutejszym sądzie (sumarycznie we wszystkich wydziałach) na koniec 2016, 2017 i 2018 roku?

5. Ile było nieobsadzonych etatów w tutejszym sądzie (sumarycznie we wszystkich wydziałach) na koniec 2016, 2017 i 2018 roku?

6. Ilu sędziów delegowanych z innego sądu pracowało w tutejszym sądzie odpowiednio w ciągu 2016, 2017 i 2018 roku?

7. Ilu sędziów tutejszego sądu awansowało w ciągu odpowiednio - 2016, 2017 i 2018 roku?

8. Średnia liczba spraw na sędziego w 2016, 2017, 2018 roku? (średnio we wszystkich wydziałach)

9. Ile spraw miał/a sędzia z największą liczbą spraw w roku 2016, 2017, 2018? (niezależnie od wydziału)

10. Ile spraw miał/a sędzia z najmniejszą liczbą spraw w roku 2016, 2017, 2018? (niezależnie od wydziału)

11. Procentowe wykonanie spraw przez sędziego/sędzię z największą liczbą spraw w roku 2016,2017,2018 (prosimy o dane na koniec roku).

12. Procentowe wykonanie spraw przez sędziego/sędzię z najmniejszą liczbą spraw w roku 2016,2017, 2018 (prosimy o dane na koniec roku).

13. Czy tutejszy sąd w 2016 roku zbierał statystyki dotyczące liczby tomów akt dla każdej sprawy rozpatrywanej przez danego sędziego/sędzię?

14. Czy tutejszy sąd w 2018 roku zbierał statystyki dotyczące liczby tomów akt dla każdej sprawy rozpatrywanej przez danego sędziego/sędzię

W odpowiedzi na powyższy wniosek, Prezes Sądu Rejonowego w [...] pismem z dnia [...] października 2019 r. udzielił wnioskodawcy, drogą elektroniczną, żądanych informacji w zakresie punktów 1-8 oraz 13-14 wniosku. W zakresie zaś informacji żądanych w punktach 9-12 wniosku wskazał, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, bowiem dotyczą wewnętrznej organizacji pracy wezwanego Sądu. Prezes Sądu powołał się m.in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1504/15, zgodnie z którym "w Konstytucji odróżnia się jednak kategorię "działalności organów" od kwestii wewnętrznej organizacji ich prac. Zasadniczo dokumentacja o charakterze wewnętrznym, bądź też aktywność o charakterze technicznym stanowią taki rodzaj aktywności podmiotu, który nie jest nośnikiem informacji publicznej. Sąd Rejonowy w [...] wyjaśnił nadto wnioskodawcy, że informacje o ilości spraw przydzielonych sędziom oraz ich procentowym wykonaniu przez sędziów Sądu Rejonowego w [...] stanowią informacje o wewnętrznej organizacji pracy Sądu, a jako takie nie spełniają waloru informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu.

Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Stowarzyszenie zarzuciło organowi naruszenie art. 61 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że prawo do otrzymania informacji publicznej obejmuje uzyskanie informacji publicznej o działalności organów władzy publicznej oraz że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu.

Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, iż informacje wnioskowane w punktach 9-12 wniosku są informacjami związanymi bezpośrednio z funkcjonowaniem organu władzy publicznej (Sądu Rejonowego w [...]), a więc stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy. Strona skarżąca wskazała również, iż udostępnienie przedmiotowych informacji umożliwia społeczny monitoring funkcjonowania sądów powszechnych.

Prezes Sądu Rejonowego w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w piśmie z dnia 2 października

2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej zwana jako "P.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).

Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wówczas, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429, dalej jako u.d.i.p.) terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Prezes Sądu Rejonowego w [...] jest podmiotem zobowiązywanym do udzielenia będącej w jego posiadaniu informacji publicznej.

Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej. W świetle przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej sprawujące władzę sądowniczą sądy i trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz (art. 10 ust. 2 i art. 173 Konstytucji RP). Sądy, jako organy władzy sądowniczej wydające wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, wykonują zadania w imieniu państwa, którego funkcje realizują. Są to więc organy władzy publicznej powołane do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych w imieniu państwa.

Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną w rozumieniu powyższego przepisu będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. W omawianym trybie nie można też domagać się oceny zgodności z prawem wytworzonych dokumentów (por. wyrok z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem cbois.nsa.gov.pl).

O zakwalifikowaniu zatem określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, decyduje kryterium rzeczowe, a więc treść i charakter informacji. Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez podmioty te wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Wnioskiem o udostępnienie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej może być objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielania odpowiedzi, skierowane do podmiotu zobowiązanego według tej ustawy (vide wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II SAB/Gd 97/14, Lex nr 1534479).

Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno - technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust.1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

W rozpoznawanej sprawie Prezes Sądu Rejonowego w [...] w dniu 2 października 2019 r., drogą elektroniczną, udzielił skarżącemu żądanych informacji w zakresie punktów 1 - 8 oraz 13 -14 wniosku. W zakresie zaś informacji żądanych w punktach 9-12 wniosku wskazał, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, bowiem dotyczą wewnętrznej organizacji pracy wezwanego Sądu.

W ocenie Sądu pytania wnioskodawcy o ilość spraw sędziego z największą liczbą spraw w roku 2016, 2017, 2018, ilość spraw sędziego z najmniejszą liczbą spraw w roku 2016, 2017, 2018 oraz procentowe wykonanie spraw przez sędziego/sędzię z największą liczbą spraw w roku 2016,2017,2018, a także procentowe wykonanie spraw przez sędziego/sędzię z najmniejszą liczbą spraw w roku 2016,2017, 2018 stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 3 pkt a. Dotyczą one bowiem zasad funkcjonowania podmiotu, w tym wypadku Sądu Rejonowego. Wnioskowana przez skarżącego informacja dotycząca działalności orzeczniczej Sądu, stanowi informację publiczną objętą zakresem art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.

Organ zatem dokonał nieprawidłowej kwalifikacji żądania skarżącego zawartego w punktach 9-12 wniosku z dnia [...] września 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Wobec faktu, że organ nie udzielił żądanej informacji w powyższym zakresie, ani nie odmówił jej udostępnienia w formie decyzji wydanej w trybie art. 16 u.d.i.p., to tym samym popadł w bezczynność.

Powyższe oznacza, że w momencie rozpoznawania skargi, organ pozostawał w bezczynności, bowiem nie rozpatrzył wniosku skarżącego z dnia [...] września 2019 r. w zakresie punktów 9-12.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązał Prezesa Sądu Rejonowego w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] września 2019 r. w zakresie punktu 9-12, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie sąd oceniając charakter bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a P.p.s.a., stwierdził w punkcie drugim wyroku, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując tej oceny, sąd uwzględnił okoliczność, że w sprawie nie zachodzi przypadek lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, skoro bezczynność wynikała z błędnego przekonania organu, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej. Nie bez znaczenia jest również fakt, że regulacje u.d.i.p. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja czy zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiocie kosztów postępowania sąd w orzekł stosownie do art. 200 P.p.s.a.