Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi D. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) oraz art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (j.t.: Dz. U. z 2017 r., poz. 180 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy z odwołania D. I., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Nr [...] [...], odmawiającą D. I. przyznania dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji zgodnie z obowiązującymi przepisami, w oparciu o art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, odmówił D. I. przyznania dodatku mieszkaniowego.

Kolegium wskazało, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż powierzchnia pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu zajmowanego przez skarżącą przekracza 60 %, wynosi bowiem 37,99 m2, zaś cała powierzchnia lokalu wynosi 49,50 m2. Skoro zatem powierzchnia lokalu nr [...] położonego w S. przy ul. [...] wynosi 49,50 m2, to więcej niż dopuszczalna granica powierzchni wynosząca 45,50 m2 (powierzchnia normatywna dla jednej osoby 35 m˛ powiększone o 30%). W tej sytuacji Kolegium Odwoławcze uznało, że dodatek mieszkaniowy D. I. nie przysługuje.

Kolegium wyjaśniło również, że decyzja dotycząca przyznania dodatku mieszkaniowego ma charakter związany, gdyż prawodawca w sposób precyzyjny ustalił zarówno przesłanki, od których zależy jego przyznanie, jak również sposób obliczenia wysokości dodatku. Organy administracji nie dysponują w tym zakresie możliwością przyznania wnioskodawczyni dodatku z uwagi na jej trudną sytuację materialną i zdrowotną.

Na powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną z up. Prezydenta Miasta S. D. I. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Decyzjom zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, poprzez niedoliczenie do powierzchni normatywnej zajmowanego przez nią lokalu 15 m˛, pomimo że posiada orzeczenie o niepełnosprawności wymagającej zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju i art. 7 ust. 1 ustawy poprzez odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego, pomimo że spełnia wszystkie przesłanki do przyznania jej tego świadczenia. Jak również art. 135 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) z powodu występującej u niej bardzo trudnej i beznadziejnej sytuacji życiowej.

Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonych decyzji poprzez przyznanie dodatku mieszkaniowego, zgodnie ze złożonym wnioskiem a ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez organy II i I instancji.

W uzasadnieniu skargi wskazała, między innymi, że zasadniczą sprawą z powodu której występuje o dodatek mieszkaniowy jest bardzo trudna sytuacja zdrowotna i materialna w jakiej się znajduje.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. skarżąca wskazała na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2317/12, który potwierdza, że jeżeli osoba niepełnosprawna posiada prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, to powierzchnię normatywną powiększa się o 15 m˛ niezależne od tego czy zamieszkuje samotnie, czy z innymi osobami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana w podanym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji, wydanej

w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, doprowadziła Sąd do przekonania,

że zarówno decyzja organu II instancji, jak i decyzja ją poprzedzająca Prezydenta Miasta S., są zgodne z obowiązującym prawem.

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (j.t.: Dz. U.

z 2017 r. poz. 180) – zwana dalej "ustawą", reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych osobie spełniającej łącznie dwa kryteria - powierzchniowe i dochodowe.

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty.

W myśl art. 4 ustawy, przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby.

Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi,

iż normatywna powierzchnia uprawniająca do uzyskania dodatku mieszkaniowego dla jednej osoby nie może przekraczać 35 m2.

Natomiast według art. 5 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Przepis ten dopuszcza przekroczenie ww. normatywu powierzchni użytkowej, jednak nie więcej niż wskazane powyżej wartości.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostają ustalenia, że powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje skarżąca i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, wynosi 49,50 m2. Przekracza więc kryterium ustalone dla jednej osoby. Z kolei stosując przelicznik 30 % powierzchni, dodatek mieszkaniowy przysługiwałby stronie, jeżeli powierzchnia użytkowa mieszkania nie przekroczyłaby 45,50 m2. W analizowanym przypadku powierzchnia użytkowa mieszkania przekroczyła powierzchnię normatywną o 4,00 m2.

Trafnie zatem organy orzekły, że tak ustalone kryteria względem skarżącej nie uprawniają jej do uzyskania dodatku mieszkaniowego.

Niekwestionowaną w sprawie okolicznością jest również, że skarżąca legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S., z którego wynika, że jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności i posiada prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Poza tym nie porusza się na wózku inwalidzkim.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy, normatywną powierzchnię powiększa się

o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania

w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania

o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r.

o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2046 i 1948).

Podkreślić należy, że przepis ten zezwala na powiększenie powierzchni mieszkalnej nie z tytułu samej niepełnosprawności osoby zamieszkującej w lokalu, ale tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Dyspozycja ta, odnosząca się do obu przesłanek, polega na powiększeniu normatywnej powierzchni

o 15 m2.

Zdaniem Sądu, prawidłowa interpretacja tego przepisu jest taka, że określenie "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju", o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy będzie miał zastosowanie tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje

z innymi osobami lub przynajmniej chociaż z jedną osobą.

Sąd podziela stanowisko organów, że określenie "oddzielny pokój" ma sens tylko wtedy, gdy zachodzi konieczność dzielenia lokalu mieszkalnego z innymi osobami. Pokój oddzielny to pomieszczenie, którego osoba nie musi dzielić z innymi osobami. Zatem w razie braku innych osób zamieszkujących lokal mieszkalny nie można dokonać rozróżnienia na pokoje oddzielne i nieoddzielne (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 321/10 dostępny – www.cbois.gov.pl). Z treści tej normy nie wynika, aby rozstrzygnięcie kwestii materialnej jaki lokal mieszkalny osoba zajmuje i czy jest to zamieszkiwanie samodzielne, czy też polega na dzieleniu tego lokalu z innymi osobami pozostawiono powiatowemu zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności. Do kompetencji tego organu należy bowiem wyłącznie ocena stanu zdrowia, stopnia niepełnosprawności i związanych z tym ulg i przywilejów, w tym orzeczenie o prawie do oddzielnego pokoju. Nie można w tej sytuacji twierdzić, że dysponowanie przez osobę niepełnosprawną orzeczeniem o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju skutkuje zawsze powiększeniem normatywnej powierzchni, a więc automatycznie wobec takiej osoby znajduje zastosowanie przywilej z art. 5 ust. 3 ustawy.

W ocenie Sądu, stosując powyższą wykładnię przepisu art. 5 ust. 3 ustawy, należy stwierdzić, że w przypadku skarżącej omawiany warunek powiększenia powierzchni normatywnej o 15 m2 na potrzeby ustalenia dodatku mieszkaniowego nie jest spełniony, albowiem skarżąca mieszka sama, a zatem realizuje prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, o czym prawidłowo orzekły organy w tej sprawie.

Wyjaśnić należy, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych określa sztywne zasady ich przyznawania a podniesione w odwołaniu i skardze okoliczności nie stanowiły w myśl ustawy podstawy do wyłączenia tych zasad. Decyzja w sprawie dodatku mieszkaniowego ma charakter związany, a zatem nie zależy od uznania organu. Oznacza to, że organ bada, czy zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania świadczenia i w przypadku, gdy wnioskodawca ich nie spełnia organ wydaje decyzję odmowną.

Natomiast co do przywołanego przez skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2317/12, to zauważyć należy, że wydany został w innych okolicznościach faktycznych. Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny podzielił dotychczasową wykładnię omawianego przepisu sprawdzającą się do tego, iż określenie "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" będzie miał zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami lub przynajmniej chociaż z jedną osobą. Jednakże zdaniem tego Sądu uprawnienie do otrzymania dodatku mieszkaniowego należy odnosić do konkretnej sytuacji faktycznej osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W analizowanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro skarżący jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności i niezdolną do samodzielnej egzystencji, która wymaga stałej opieki opiekunów, zatem nie może prowadzić samodzielnego gospodarstwa domowego. Wobec konieczności sprawowania nad skarżącym całodobowej opieki przez osoby trzecie Sąd ten uznał, że przesłanka określona w art. 5 ust. 3 ustawy, dotycząca wymogu zamieszkiwania przez skarżącego w lokalu mieszkalnym wraz z innymi osobami jest spełniona.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca przyznaje, że chociaż jest chora, to jednak prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W jej przypadku nie zachodzą zatem okoliczności uzasadniające zastosowanie przepisu art. 5 ust. 3 ustawy.

Z powyższych względów, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i prawidłowych rozważań prawnych.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznając,

że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów procesowych, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.