Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Adrianna Garus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2026 r. sprawy ze skargi J. G. i R. G. na uchwałę nr XXXI/624/25 Rady Miasta Krakowa z dnia 12 czerwca 2025 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Soboniowice II" I. stwierdza nieważność części tekstowej i graficznej zaskarżonej uchwały w zakresie w jakim dotyczy ona działki nr [...] obręb [...] w K.; II. zasądza od Gminy Miejskiej Kraków solidarnie na rzecz J. G. i R. G. kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

J. G. i R. G., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę nr XXXI/624/25 Rady Miasta Krakowa z dnia 12 czerwca 2025 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Soboniowice II" (Dz.Urz.Woj.Małop. z dnia 18 czerwca 2025 r., poz. 3833).

Powyższej uchwale zarzucili naruszenie art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z poźn. zm., dalej: "u.p.z.p.") w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. oraz w zw. z art. 21 ust. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z poźn. zm.) poprzez:

I. ustalenie przeznaczenia terenu obejmującego nieruchomość skarżących oznaczonego symbolem ZPb.5 (tereny zieleni urządzonej) w sytuacji, gdy zmiana przeznaczenia terenu jest sprzeczna ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa (uchwalonego uchwałą Rady Miasta Krakowa nr XII/87/03 z dnia 16 kwietnia 2003 r. zmienioną uchwałą Rady Miasta Krakowa nr XCIII/1256/10 z dnia 3 marca 2010 r. zmienioną uchwałą Rady Miasta Krakowa nr CXII/1700/14 z dnia 9 lipca 2024 r., dalej: "Studium"), zgodnie z którym obszar obejmujący nieruchomość skarżących położony jest na terenie oznaczonym symbolem MN (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej), a w konsekwencji pozbawienie skarżących prawa do budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w związku z wprowadzeniem zakazu lokalizacji budynków na terenie oznaczonym symbolem ZPb.5 oraz wykluczenie jakiejkolwiek możliwości zagospodarowania terenu przez skarżących;

II. ustalenie zakazów:

a) zmiany istniejącego ukształtowania terenu, z wyłączeniem działań koniecznych dla realizacji niezbędnej infrastruktury technicznej i komunikacyjnej,

b) budowy nowych obiektów budowlanych oraz rozbudowy i nadbudowy istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury technicznej i komunikacyjnej,

c) odbudowy obiektów budowlanych, z wyjątkiem inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury technicznej i komunikacyjnej w związku z umieszczeniem terenu obejmującego nieruchomość skarżących w Rejestrze terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy pod numerem [...] w sytuacji gdy Studium dopuszcza ograniczenie obszarów przeznaczonych w nim do zainwestowania wyłącznie po przeprowadzeniu wyprzedzającego rozpoznania warunków geologicznych w sposób określony dla wyznaczania i dokumentowania osuwisk oraz terenów zagrożonych ruchami masowymi, które nie zostało opracowane w odniesieniu do nieruchomości skarżących.

Wobec powyższego skarżący wnieśli o:

I. przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci:

1) decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 6 kwietnia 2023 r. o zatwierdzeniu dokumentacji geologiczno-inżynierskiej dla określenia warunków gruntowo- wodnych inwestycji: Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...] przy ulicy M. (znak: WS-10.6541.9.2023.AZA) - na okoliczność bezpodstawności całkowitego wyłączenia możliwości zabudowy nieruchomości;

2) postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie stwierdzenia nieprawidłowości w projekcie zagospodarowania terenu oraz projekcie architektoniczno-budowlanym (znak: AU-01-4.6740.1.123.2025.KFI) - na okoliczność ustalenia, iż jedną przeszkodą w realizacji prawa zabudowy na terenie nieruchomości skarżących jest zaskarżony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "Soboniowice II";

a następnie o:

II. stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Rady Miasta Krakowa nr XXXI/624/25 z dnia 12 czerwca 2025 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Soboniowice II" — w zaskarżonej części, dotyczącej nieruchomości skarżących;

III. zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący wskazali, że mają interes prawny w zaskarżeniu uchwały jako właściciele nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] obr. [...], objętej KW nr [...], objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "Soboniowice II", której zmiany dokonane zaskarżoną uchwałą w zestawieniu ze Studium oraz poprzednio obowiązującą uchwałą Rady Miasta Krakowa nr CIII/1580/14 z dnia 23 kwietnia 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Soboniowice" (Dz.Urz.Woj.Małop. z dnia 6 maja 2014 r., poz. 2545) - w szczególności zmiana przeznaczenia terenu na ZPb.5 (Tereny zieleni urządzonej) z MN.5 (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) powodują niemożność realizacji inwestycji, obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie ww. nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że Rada Miasta Krakowa uchwalając MPZP "Soboniowice II" ustaliła, iż nieruchomość skarżących znajduje się na terenie oznaczonym symbolem ZPb.5 (Tereny zieleni urządzonej) o podstawowym przeznaczeniu pod zieleńce, ogrody, zieleń towarzyszącą obiektom budowlanym. Ponadto organ ustalił, iż teren nieruchomości skarżących znajduje się na terenie obszaru osuwiska wpisanego do Rejestru terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy pod numerem [...]

W wyniku powyższych ustaleń teren nieruchomości skarżących został objęty m.in. zakazem budowy nowych obiektów budowlanych oraz rozbudowy i nadbudowy istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury technicznej i komunikacyjnej (vide: § 8 ust. 10 pkt 1 lit. b MPZP Soboniowice lI) oraz zakazu lokalizacji budynków (vide: § 25 ust. 3 pkt 1 MPZP Soboniowice II).

Z powyższymi ustaleniami Rady Miasta Krakowa skarżący nie zgadzają się z uwagi na następujące argumenty.

Po pierwsze zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Na terenie objętym MPZP Soboniowice II obowiązuje Studium, zgodnie z którym obszar obejmujący nieruchomość skarżących położony jest na terenie oznaczonym symbolem MN (Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej). Funkcje terenów oznaczonych symbolem MN określono w sposób następujący

- "Funkcja podstawowa - Zabudowa jednorodzinna (realizowana jako budynki mieszkalne jednorodzinne lub ich zespoły, w których wydzielono do dwóch lokali mieszkalnych lub lokal mieszkalny oraz lokal użytkowy o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku; wraz z niezbędnymi towarzyszącymi obiektami budowlanymi (m.in. parkingi, garaże, budynki gospodarcze) oraz z zielenią towarzyszącą zabudowie (w tym realizowaną jako ogrody przydomowe).

- Funkcja dopuszczalna - Usługi inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej, pozostałe usługi inwestycji celu publicznego, usługi: kultury, nauki, oświaty i wychowania, usługi sportu i rekreacji, usługi handlu detalicznego, usługi pozostałe, zieleń urządzona i nieurządzona m. in. w formie parków, skwerów, zieleńców, parków rzecznych, lasów, zieleni izolacyjnej."

(cyt. str. 8 Załącznika nr 1 do Uchwały nr CXII/1700/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 9 lipca 2014 r. pn.: "Zmiana Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Miasta Krakowa Uchwalonego uchwałą Rady Miasta Krakowa nr XI1/87/03 z dnia 16 kwietnia 2003 r. Tom III Wytyczne do planów miejscowych").

Wbrew powyższym zapisom Rada Miasta Krakowa postanowiła ustalić, iż nieruchomość skarżących znajduje się na terenie oznaczonym symbolem ZPb.5 (Tereny zieleni urządzonej), które to tereny Studium identyfikuje pod symbolem ZU o zupełnie odmiennych funkcjach (vide: str. 10 ww. Załącznika nr 1). Tym samym MPZP Soboniowice II w odniesieniu do nieruchomości skarżących jest, ich zdaniem, całkowicie sprzeczny z ustaleniami zawartymi w Studium.

Konsekwencją ustaleń dokonanych przez Radę Miasta Krakowa jest pozbawienie skarżących jakiejkolwiek możliwości zagospodarowania terenu, jakie wynikało z zapisów Studium oraz uprzednio obowiązującej uchwały Rady Miasta Krakowa nr CIII/1580/14 z dnia 23 kwietnia 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Soboniowice" (Dz.Urz.Woj.Małop. z dnia 6 maja 2014 r., poz. 2545), zgodnie z którymi nieruchomość skarżących była przeznaczona na tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Skarżący wskazali również, że w odniesieniu do analogicznego stanu faktycznego zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2025 r. (sygn. akt II SA/Kr 50/25), w którym stwierdzono, iż (cyt.:) "Zaskarżony plan w części, jakiej dotyczy działki, której współwłaścicielami są skarżący, jest ewidentnie sprzeczny z zapisami studium. Jak mowa wyżej, w studium tereny te, mają przeznaczenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w planie natomiast, jest to teren zieleni urządzonej, o podstawowym przeznaczeniu pod ogrody i zieleń towarzyszącą obiektom budowlanym. Argument, na jaki powołuje się organ, że studium w tym obszarze jako funkcję dopuszczalną przewiduje zieleń urządzoną, jest nieuprawniony. Taka interpretacja zapisów studium stałaby w jawnej sprzeczności z przepisami przytoczonymi wyżej, w szczególności art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie można uznać, że wprowadzenie w zapisach planu przeznaczenia dopuszczalnego, jakie na danym obszarze wynika ze studium jest prawnie dopuszczalne, w sytuacji kiedy stoi ono w całkowitej sprzeczności z przeznaczeniem podstawowym i zasadniczo wyklucza możliwość zagospodarowania terenu, jakie wynika z funkcji podstawowej określonej w studium. Taka interpretacja zapisów studium wypaczała by reguły, o których mowa wyżej i dawała prawodawcy lokalnemu instrument do dowolnego kształtowania uchwalanych planów. Funkcja zieleni urządzonej i nieurządzonej może bowiem uzupełnić (stanowić funkcję dopuszczalną) każdemu w zasadzie przeznaczeniu terenu i w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego często (jak nie zawsze) funkcja ta jest wskazywana, jako funkcja uzupełniająca, w obszarach innych niż tereny zieleni urządzonej i nieurządzonej, w szczególności w obszarach zabudowy czy to jednorodzinnej czy to wielorodzinnej. Nie można uznać jednakże, iż prawodawca lokalny może dowolnie w uchwalanych planach funkcje tę określać, jako funkcję podstawową, wypaczając przeznaczenie wynikające z zapisów studium, szczególnie jeżeli chodzi o tereny nie będące we władaniu Gminy lub Skarbu Państwa.".

Drugim argumentem przywołanym przez skarżących jest, że Rada Miasta Krakowa ustaliła, iż nieruchomość skarżących znajduje się na obszarze osuwiska wpisanego do Rejestru terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy pod numerem [...] a w konsekwencji ustanowiła w § 8 ust. 10 pkt 1 zakazy:

a) zmiany istniejącego ukształtowania terenu, z wyłączeniem działań koniecznych dla realizacji niezbędnej infrastruktury technicznej i komunikacyjnej,

b) budowy nowych obiektów budowlanych oraz rozbudowy i nadbudowy istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury technicznej i komunikacyjnej,

c) odbudowy obiektów budowlanych, z wyjątkiem inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury technicznej i komunikacyjnej.

Powyższe działanie jest, zdaniem skarżących, sprzeczne ze Studium, w którym wskazano wytyczne w zakresie możliwości zmiany wskazań terenów objętych osuwiskami, zgodnie z którymi "Dla terenów gdzie występują osuwiska, a Studium wskazuje je do zainwestowania, to wskazanie to nie jest wiążące. Nadrzędne znaczenie posiada tutaj uwarunkowanie związane z osuwaniem się mas ziemnych, które należy każdorazowo weryfikować przy przeznaczeniu danego terenu do zainwestowania podczas sporządzania planu miejscowego, poprzez przeprowadzenie wyprzedzającego rozpoznania warunków geologicznych w sposób określony dla wyznaczania i dokumentowania osuwisk oraz terenów zagrożonych ruchami masowymi." [cyt. str. 108 Tomu II - Zasady i kierunki polityki przestrzennej - Zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Miasta Krakowa Uchwalonego uchwałą Rady Miasta Krakowa nr XII/87/03 z dnia 16 kwietnia 2003 r.]. Tożsame wskazania zawarto w wytycznych do planów miejscowych dla jednostki 53 pn.: "Swoszowice - Rajsko", obejmującej teren przedmiotowej uchwały, w myśl których "W terenach wskazanych do zainwestowania znajdujących się w obrębie osuwisk - rozstrzygnięcie co do możliwości zainwestowania, jak również ustalenie parametrów tego zainwestowania, nastąpi na etapie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po rozpoznaniu w zakresie uwarunkowań geologicznych" (cyt. str. 296 Tomu III - Wytyczne do planów miejscowych - Zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Miasta Krakowa Uchwalonego uchwałą Rady Miasta Krakowa nr XII/87/03 z dnia 16 kwietnia 2003 r.).

Zdaniem skarżących nie sposób uznać, iż weryfikacja w tym zakresie mogła nastąpić poprzez powołanie się przez Radę Miasta Krakowa na sporządzoną w 2019 roku Mapę dokumentacyjną osuwisk i obszarów zagrożonych ruchami masowymi dla obszaru miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Soboniowice II" w Krakowie. Dokument ten nie stanowi bowiem rozpoznania warunków geologicznych w obrębie objętej planem działki skarżących. Takim dokumentem jest bowiem dokumentacja geologiczno-inżynierska sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w § 19 i nast. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej (Dz. U. poz. 2033). Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w przywołanym przez skarżących wyroku z dnia 9 grudnia 2024 r. (sygn. akt II SA/Kr 1281/24) wskazując, że "zmiana przeznaczenia terenu określonego w studium i wyłączenie go z zabudowy możliwe jest jedynie w przypadku przeprowadzenia uprzedniego badania geologicznego; jeśli takie badanie w trakcie procedowania planu nie zostało przeprowadzone to zapisy planu miejscowego są nieważne. Takie stanowisko zaprezentował WSA w Krakowie w nieprawomocnych wyrokach z 16 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Kr 203/23 oraz z dnia 16 lutego 2023 r. sygn. II SA/Kr 1533/22, a także w wyroku z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. II SA/Kr 374/21, który pozytywnie przeszedł kontrolę instancyjną i jest już prawomocny." Tożsame stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2022 r. (sygn. akt II OSK 2472/21), zgodnie z którym (cyt.:) "przeznaczenie objętej zaskarżoną uchwałą części tej nieruchomości pod zieleń urządzoną, z wyłączeniem możliwości zabudowy byłoby zgodne ze Studium jedynie wówczas, gdyby za takim rozwiązaniem przemawiały wyniki przeprowadzonego w tok procedury planistycznej rozpoznania uwarunkowań geologicznych danego terenu, przeprowadzonego w sposób określony dla wyznaczania i udokumentowania osuwisk oraz terenów zagrożonych ruchami masowymi."

Skarżący nadmienili, że z informacji zawartej w karcie rejestracyjnej osuwiska o numerze identyfikacyjnym [...] wynika, że osuwisko to jest w 90% nieaktywne, natomiast w 10% jest aktywne okresowo, przy czym obszar aktywny okresowo został oznaczony na mapie dostępnej na stronie https://mapa.osuwiska.pgi.eov.pl/gosc/ i nie obejmuje w ogóle nieruchomości skarżących.

Przede wszystkim jednak, możliwość realizacji zabudowy na terenie nieruchomości potwierdziła dokumentacja geologiczno-inżynierska, zatwierdzona przez Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 6 kwietnia 2023 r. (znak: WS-10.6541.9.2023.AZA).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości z uwagi na jej bezzasadność.

W uzasadnieniu opisano przebieg procedury planistycznej dla obszaru "Soboniowice II". Organ nie zakwestionował interesu prawnego skarżących do zaskarżenia uchwały wskazując, że skarżący wywodzą interes prawny w zaskarżeniu uchwały z przysługującego im prawa własności działki nr [...] obręb [...] P.

W dalszej części organ przedstawił status planistyczny nieruchomości skarżących. Zgodnie z ustaleniami m.p.z.p. obszaru "Soboniowice II", nieruchomość ta znajduje się:

1. w przeważającej części w terenie zieleni urządzonej, oznaczonym symbolem ZPb.4 (w skardze omyłkowo opisywany jest jako ZPb.5), o podstawowym przeznaczeniu pod zieleńce, ogrody, zieleń towarzyszącą obiektom budowlanym. Teren ten obejmuje niemal całą działkę skarżących. W terenie ZPb.4 ustalono zakaz lokalizacji budynków oraz dopuszczono jedynie lokalizację terenowych urządzeń sportu i rekreacji oraz placów zabaw, których powierzchnia nie może przekroczyć 10% powierzchni terenu. Ponadto w przeznaczeniu mieści się zieleń towarzysząca oraz obiekty i urządzenia budowlane, takie jak:

- obiekty i urządzenia budowlane infrastruktury technicznej, z wyjątkiem stacji elektroenergetycznych 110 kV/SN i większych;

- niewyznaczone na rysunku planu: dojścia piesze, trasy rowerowe, dojazdy zapewniające skomunikowanie terenu działki z drogami publicznymi;

- miejsca parkingowe (postojowe) na zasadach określonych w § 13 ust. 9;

- stanowiska postojowe dla rowerów;

- altany.

2. w pozostałej części w terenie drogi publicznej, oznaczonym symbolem KDD.2 (ul. B. M.), o podstawowym przeznaczeniu pod drogę publiczną klasy dojazdowej.

Dalej organ wskazał, że zgodnie z wytycznymi Studium obowiązującymi w dacie uchwalenia skarżonego planu miejscowego, dla działki nr [...] obręb [...], został wyznaczony kierunek zagospodarowania pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczone symbolem MN o:

- funkcji podstawowej - Zabudowa jednorodzinna (realizowana jako budynki mieszkalne jednorodzinne lub ich zespoły, w których wydzielono do dwóch lokali mieszkalnych lub lokal mieszkalny oraz lokal użytkowy o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku; wraz z niezbędnymi towarzyszącymi obiektami budowlanymi (m. in. parkingi, garaże, budynki gospodarcze) oraz z zielenią towarzyszącą zabudowie (w tym realizowaną jako ogrody przydomowe);

- funkcji dopuszczalnej - Usługi inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej, pozostałe usługi inwestycji celu publicznego, usługi: kultury, nauki, oświaty i wychowania, usługi sportu i rekreacji, usługi handlu detalicznego, usługi pozostałe, zieleń urządzona i nieurządzona m. in. w formie parków, skwerów, zieleńców, parków rzecznych, lasów, zieleni izolacyjnej.

Organ wskazał, że zarzuty skargi dotyczą niezgodności ustaleń planu miejscowego w zakresie wyznaczonego na działce nr [...] obręb [...] terenu ZPb.4 z wytycznymi Studium, które:

1) dopuszczały (w ramach funkcji podstawowej dla terenów MN) zabudowę nieruchomości należącej do skarżących budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym (tom III Studium "Wytyczne do planów miejscowych" - str. 8);

2) stanowiły w tomie II pt. "Zasady i kierunki polityki przestrzennej", pkt II.5.13 – Obszary szczególnego zagrożenia osuwania się mas ziemnych (str. 108) że "Dla terenów gdzie występują osuwiska, a Studium wskazuje je do zainwestowania, to wskazanie nie jest wiążące. Nadrzędne znaczenie posiada tutaj uwarunkowanie związane z osuwaniem się mas ziemnych, które należy każdorazowo weryfikować przy przeznaczeniu danego terenu do zainwestowania podczas sporządzania planu miejscowego, poprzez przeprowadzenie wyprzedzającego rozpoznania warunków geologicznych w sposób określony dla wyznaczania i dokumentowania osuwisk oraz

terenów zagrożonymi ruchami masowymi".

W ocenie skarżących, brak opracowania przez organ planistyczny dokumentacji geologiczno-inżynierskiej przesądza o naruszeniu zasad sporządzania planu miejscowego, gdyż tylko ta dokumentacja mogła w ich ocenie stanowić podstawę do wyłączenia ich nieruchomości z możliwości zabudowy z uwagi na jej położenie w obszarze osuwiska.

Odnosząc się do tych zarzutów, organ podkreślił, że przywołane w skardze poglądy wyrażane w orzecznictwie (a odnoszące się do konieczności sporządzenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej w sytuacji, gdy plan miejscowy przewiduje ograniczenie lub wyłączenie możliwości zabudowy nieruchomości z uwagi na położenie w obszarze osuwiska) nie są jednolite.

Kolejno organ przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 24 września 2024 r., w którym stwierdził on, że "sądowi orzekającemu w niniejszym składzie znane są poglądy tut. Sądu wyrażone w nieprawomocnych orzeczeniach o sygn. akt II SA/Kr 2023/23 z dnia 16 czerwca 2023 r., II SA/Kr 1533/22 z dnia 16 lutego 2023 r. oraz II SA/Kr 1517/23 z dnia 23 stycznia 2023 r., w których wyrażono pogląd, że z postanowień Studium wynika obowiązek sporządzenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej (...) Jednakże poglądów tych Sąd w składzie tu obecnym nie podziela z następujących powodów. Po pierwsze, żadne postanowienia Studium wprost nie odnoszą się do dokumentacji geologiczno -inżynierskiej, o której mowa w art. 97 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, dalej: "Pr. geo. i gór.". Dokumentacja geologiczno-inżynierska, o której mowa w ww. przepisach jest dokumentacją wymaganą na etapie projektowania konkretnych obiektów. W Studium mowa jest jedynie o "rozpoznaniu warunków geologicznych w sposób określony dla wyznaczania i dokumentowania osuwisk" oraz "rozpoznaniu w zakresie uwarunkowań geologicznych". Dlatego, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, wymaganie od organu planistycznego przedłożenia na etapie uchwalania planu miejscowego takiej dokumentacji jest wymogiem zbyt daleko idącym. Wprawdzie art. 91 ust. 1 pkt 1 Pr. geo. i gór. stanowi, że dokumentację geologiczno-inżynierską sporządza się m.in. w celu określenia warunków geologiczno-inżynierskich na potrzeby m.in. zagospodarowania przestrzennego. Jednak wskazuje się, że przepis ten "wymienia jedynie potrzeby (ujęte w zamkniętym katalogu), których realizacja uzasadnia sporządzenie dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. Zauważyć jednak należy, iż obecnie żaden przepis prawa nie przewiduje obowiązku sporządzenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej w przypadku podejmowania uchwał z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego (..) Dodatkowo należy zauważyć, że z § 20 wydanego na podstawie art. 97 Pr. geo. i gór. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno - inżynierskiej wynika, że dokumentacja geologiczno-inżynierska w celach zagospodarowania przestrzennego odnosi się do posadowienia konkretnych obiektów budowlanych i wymaga m.in. podania charakterystyki technicznej projektowanej inwestycji.

W związku z powyższym, w niniejszej sprawie, zdaniem organu, nie można zgodzić się ze skarżącymi, jakoby organy planistyczne były zobligowane do opracowania dokumentacji geologiczno-inżynierskiej na etapie opracowywania zapisów planu miejscowego ustalających zasady zagospodarowania terenu położonego w obszarze osuwiska. Należy również zwrócić uwagę, że dołączona do skargi decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z 6 kwietnia 2023 r., znak: WS-10.6541.9.2023.AZA zatwierdzająca dokumentację geologiczno- inżynierską dla określenia warunków gruntowo-wodnych inwestycji "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...] przy ulicy M. w mieście K., gminie K. - P. , powiecie Kraków, województwie małopolskim" - ze swojej istoty jest decyzją stwierdzającą, "iż przedłożona do zatwierdzenia Dokumentacja zawiera wyniki z przeprowadzonego rozpoznania warunków gruntowo-wodnych (..) jednakże należy wskazać, iż sama realizacja powyższych czynności nie może przesadzać o możliwości podjęcia inwestycji opisanej w treści dokumentacji, gdyż wydanie przez tut. organ decyzji zatwierdzającej przedłożone opracowanie nie stanowi swoistej zgody organu, na realizacje zamierzenia wskazanego w treści wniosku, jak również w żaden sposób nie rozstrzyga o możliwości realizacji przedmiotowej inwestycji na wskazanym terenie."

Zdaniem organu podkreślić również należy, że w toku procedury uchwalenia skarżonego planu miejscowego organy planistyczne dokonały weryfikacji uwarunkowań geologicznych terenu. Gmina Miejska Kraków zawarła bowiem 1 lipca 2019 r. umowę z Przedsiębiorstwem [...] S.A. w K., której przedmiotem była aktualizacja map dokumentacyjnych osuwisk znajdujących się w terenach objętych procedurą sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rajsko II" oraz "Soboniowice II". W rezultacie zawartej z Gminą umowy, zostało wykonane przez Przedsiębiorstwo [...] S. A. w czerwcu 2019 roku opracowanie pt. "Mapa dokumentacyjna osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi dla obszaru miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Soboniowice II w Krakowie", które stanowiło istotny dokument determinujący określenie przeznaczenia nieruchomości skarżących. Zlecona przez Gminę dokumentacja geologiczna uzyskała akceptację Państwowego Instytutu Geologicznego - Państwowego Instytutu Badawczego. Analiza zleconej przez Gminę Kraków dokumentacji geologicznej wykazała, że działka skarżących położona jest w całości w terenie osuwiskowym: osuwisku nr [...] wpisanym do Rejestru terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy (w strefie nieaktywnej) oraz w strefie buforowej.

Opierając się zatem na wynikach zleconej Mapy dokumentacyjna osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi, jak również wskazaniach Geologa Powiatowego wyrażonych w toku procedury uchwalania skarżonego planu miejscowego, organ zdecydował o wykluczeniu możliwości zabudowy nieruchomości skarżących ze względu na występujące osuwisko ze strefą buforową.

Zasięg osuwiska i strefy buforowej na przedmiotowej działce, w ocenie organu, wykluczył możliwość zlokalizowania budynku, stąd nie zostało ustalone przeznaczenie pod zabudowę. Organ zaznaczył przy tym, że powyższe działania są związane z ograniczaniem ryzyka osuwiskowego na etapie planowania przestrzennego, a także realizują cele uchwalenia planu miejscowego określone w § 3 pkt 3 uchwały, jakim było "ustalenie zapisów planistycznych dla osuwisk oraz terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi". Podkreślił jednocześnie, że granice obszarów osuwisk określone w skarżonym planie miejscowym zaznaczone zgodnie z Mapą dokumentacyjną osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi dla obszaru miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Soboniowice II" w Krakowie, są również zgodne z "Rejestrem terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy" według Map Państwowego Instytutu Geologicznego (baza danych System Osłony Przeciwosuwiskowej). Zmiana przeznaczenia nieruchomości skarżących, jaka nastąpiła w porównaniu z poprzednio obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru "Soboniowice" uchwalonym uchwałą Rady Miasta Krakowa Nr CIII/1580/14 z dnia 23 kwietnia 2014 r., na podstawie którego działka nr [...] obręb [...] przeznaczona była pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oznaczoną symbolem MN.5, wynikała z tego, że w okresie sporządzania tego planu osuwisko miało inny kształt i zasięg (Mapa osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi; Kraków - Miasto, w skali 1:10000, Państwowy Instytut Geologiczny, Kraków, 2011).

Organ zaakcentował, że porównanie uwarunkowań geologicznych istniejących na etapie opracowywania zapisów poprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Soboniowice" prowadzi do wniosku, że obszar osuwiska wówczas oznaczonego pod nr [...] poszerzył się znacznie i jak wynika z badań prowadzonych w 2019 roku, objął on niemal całą działkę nr [...].

Podsumowując organ wskazał, że wyłączenie możliwości zabudowy nieruchomości skarżących z uwagi na położenie w obszarze osuwiska było zgodne z wytycznymi dokumentu Studium z 2014 r. w zakresie funkcji dopuszczalnej dla terenów MN i miało swoje uzasadnienie na gruncie dokonanego rozpoznania geologicznego terenu (tj. zaktualizowanych Map dokumentacyjnych osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi dla obszaru miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Soboniowice II" w Krakowie).

W kontekście omawianego problemu organ odwołał się do prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 28 października 2011r., który w uzasadnieniu wskazał, że "Kluczową kwestią jest tu dokonana przez Radę ocena zaistniałego niebezpieczeństwa i granic obszaru, na jakim ono wystąpiło. Rada prawidłowo oparła się tutaj nie na własnym poglądzie, ale na ekspertyzie wykonanej prze kwalifikowany i fachowy podmiot, jakim jest Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy, Oddział Karpacki. Nie ma żadnych powodów, żeby podważać karty dokumentacyjne osuwisk wykonane przez ten Instytut albo dołączone do nich opinie. Inne opinie, przedstawione w skardze, mają charakter dokumentów prywatnych i nie mogą służyć do kwestionowania oficjalnej ekspertyzy."

Z uwagi na udokumentowane poszerzenie istniejącego osuwiska nr [...] w stosunku do stanu, jaki istniał na etapie uchwalania poprzednio obowiązującego planu miejscowego "Soboniowice", organ zadecydował o wprowadzeniu w skarżonym planie miejscowym "Soboniowice II" zapisów, które mają na celu ograniczenie możliwości realizacji zabudowy w terenach mogących w przyszłości prowadzić do aktywizacji osuwisk. Z powyższych względów tereny znajdujące się w obszarze udokumentowanych osuwisk (strefy aktywnej, nieaktywnej i buforowej) zostały wyłączone z możliwej zabudowy.

Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt u.p.z.p., granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, także obszarów osuwania się mas ziemnych, stanowią obowiązkowy element i ustalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W złożonym na rozprawie piśmie z dnia 13 lutego 2026 r. skarżący podnieśli dodatkowo, że dokumentacja geologiczno-inżynierska w istocie jest dokumentem najdokładniej określającym uwarunkowania dla realizacji inwestycji na obszarze występowania niekorzystnych zjawisk geologicznych, w tym zjawisk i form osuwiskowych.

Sąsiadujący z nieruchomością skarżących obszar, objęty w inkryminowanym MPZP "Soboniowice II" nowym przeznaczeniem "ZPb", jest terenem stosunkowo gęsto zabudowanym budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi oraz zabudową towarzyszącą i jest terenem nadal zainwestowywanym w ten sposób, co ukazuje załączona ortofotomapa z Geoportalu.

Nieruchomość skarżących posiada parametry pozwalające na jej zabudowę budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym.

Skarżący uzyskali w dniu 6 kwietnia 2023 r. decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o zatwierdzeniu dokumentacji geologiczno-inżynierskiej dla budowy domu jednorodzinnego na przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...] w obr. [...] potwierdzającą, że "(...) projektowana inwestycja sama w sobie nie naruszy istniejącej równowagi ośrodka gruntowo-skalnego i nie spowoduje uaktywnienia się procesów osuwiskowych pod warunkiem zastosowania się do zaleceń zawartych w niniejszej dokumentacji." [cyt.: str. 28-29 dokumentacji geologiczno-inżynierskiej G. Sp. z o.o. zatwierdzonej ww. decyzją].

Skarżący dysponują kompletnym projektem architektoniczno-budowlanym, obejmującym także opracowanie konstruktorskie uwzględniające wymagania wynikające z dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, który najpierw w roku 2024, a następnie - po uzupełnieniu - ponownie w roku 2025 przedłożyli do zatwierdzenia Prezydentowi Miasta Krakowa, lecz który w lipcu 2025 r. nie mógł zostać zatwierdzony z jednego tylko powodu, wskazanego w załączonym do skargi postanowieniu Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 31 lipca 2025 r., polegającego na niezgodności z przeznaczeniem w inkryminowanym MPZP "Soboniowice II", który w międzyczasie został uchwalony i wszedł w życie.

Nieruchomość skarżących położona jest częściowo w strefie buforowej, a w większości w "strefie nieaktywnej" osuwiska nr [...] (vide: str. 9-10 odpowiedzi na skargę), przy czym "osuwiska nieaktywne" to tereny, na których w ciągu co najmniej ostatnich 50 lat nie obserwowano i nie udokumentowano objawów aktywności, co z kolei oznacza, że - wbrew twierdzeniom organu - na nieruchomości skarżących w okresie pomiędzy 21 maja 2014 r. a 2 lipca 2025 r. (gdy obowiązywał poprzedni MPZP) nie mogło dojść do poszerzenia się obszaru osuwiska, ponieważ gdyby tak było, to obszar nieruchomości skarżących zostałby zaklasyfikowany do strefy aktywnej lub okresowo aktywnej, a nie nieaktywnej, względnie buforowej.

Okoliczności te świadczą więc o tym, że:

a) ryzyko osuwiskowe na terenie działki skarżących (nr [...]) jest bardzo niewielkie i, jak wykazała zatwierdzona dokumentacja geologiczno-inżynierska oraz opracowany projekt architektoniczno-budowlany, nieruchomość skarżących można bezpiecznie zabudować projektowanym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, przy zachowaniu wytycznych wynikających z zatwierdzonej dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, a tym samym

b) inkryminowany MPZP "Soboniowice II" naruszył wymagania Studium, gdyż został uchwalony bez prawidłowego rozpoznania uwarunkowań geologicznych dotyczących dopuszczalności zainwestowania oraz parametrów dopuszczalnego zainwestowania, albowiem - jak wynika z zatwierdzonej dokumentacji geologiczno-inżynierskiej - nieruchomość skarżących nadaje się do zainwestowania, obejmującego budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w związku z czym wyłączenie możliwości takiej zabudowy narusza postanowienia Studium, a także konstytucyjne zasady proporcjonalności oraz równości wobec prawa.

Niezależnie od powyższego skarżący zauważyli, że przywołany przez organ wyrok tut. Sądu, który miał w założeniu wskazywać na niejednolitość linii orzeczniczej, dotyczył całkowicie odmiennego stanu faktycznego, tj. osuwiska oznaczonego w części jako aktywne, a w części jako aktywne okresowo, podczas gdy nieruchomość skarżących położona jest w większości w strefie nieaktywnej, a we fragmencie - w strefie buforowej. Wobec powyższego skarżący potrzymali wnioski i zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.).

Sąd dokonuje zatem kontroli legalności aktów prawa miejscowego pod względem ich zgodności z prawem, jak i zachowania przez organy planistyczne przepisów postępowania. Sąd nie ocenia celowości podjętych przez organ rozwiązań. Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 40, dalej u.s.g.), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.

Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem uchwały nr XXXI/624/25 Rady Miasta Krakowa z dnia 12 czerwca 2025 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Soboniowice II" (Dz.Urz.Woj.Małop. z dnia 18 czerwca 2025 r., poz. 3833).

Na wstępie należy stwierdzić, co nie było przedmiotem sporu, że skarga została wniesiona w terminie.

W pierwszej kolejności koniecznym stało się zbadanie legitymacji skarżących do zaskarżenia przedmiotowej uchwały, w kontekście przesłanek określonych w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (u.s.g.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepis ten determinuje legitymację skargową, a także - zwłaszcza w przypadku kontroli aktów prawa miejscowego takich jak uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - zakres rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą skarżącemu mającemu tytuł prawny do oznaczonej nieruchomości objętej planem; w konsekwencji ewentualne uwzględnienie skargi powinno nastąpić wyłącznie w części wyznaczonej indywidualnym interesem skarżącego. Także potencjalne naruszenia procedury planistycznej mogą być brane pod uwagę tylko wtedy, gdy pozostają w związku z interesem prawnym skarżącego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 grudnia 2017r., II SA/Kr 1037/17, CBOSA oraz powołane tam orzecznictwo).

W myśl art. 101 ust. 1 u.s.g. skarżącym przysługuje legitymacja skargowa, co także nie było sporne. W niniejszej sprawie bezsporne jest bowiem, że skarżący są właścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] obręb [...] objętej księgą wieczystą [...]

Zgodnie z treścią zaskarżonego planu miejscowego w/w nieruchomość znajduje się w terenie objętym granicami tego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a co za tym idzie, regulacjami zaskarżonej uchwały. Skarżący, jako współwłaściciele nieruchomości położonej w obszarze zaskarżonego planu miejscowego, mają legitymację do uruchomienia sądowej kontroli przedmiotowej uchwały w zakresie zasad i trybu sporządzania planu oraz w zakresie ustaleń dotyczących ich nieruchomości. Ustalenia planu kształtują i zarazem ograniczają sposób wykonywania przysługującego skarżącym prawa, wobec czego przesłanka wspomnianej legitymacji w postaci naruszenia interesu prawnego skarżących jest w sposób niebudzący wątpliwości spełniona. Zakres możliwości realizowania tego prawa determinuje przy tym interes prawny skarżących oraz naruszenie tego interesu.

Wobec uznania istnienia legitymacji skargowej skarżących należało przystąpić do rozpoznania skargi.

Sąd wskazuje, że naruszenie interesu prawnego danego podmiotu przez uchwałę rady gminy nie oznacza automatycznie tego, że naruszenie to było nielegalne. W myśl poglądów prezentowanych w orzecznictwie, aby stwierdzić nieważność uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego konieczne jest ustalenie, że uchwała obarczona jest wadami kwalifikowanymi, tj. istotnymi. Wady nieistotne nie stanowią przesłanki do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę - w zakresie zaskarżonym przedmiotową skargą - uchwała jest obarczona takimi kwalifikowanymi wadami.

Zaskarżony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został sporządzony i uchwalony w trybie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U z 2023 r. poz. 977 ze zm., dalej "u.p.z.p."). Dowody na dokonane czynności proceduralne wymagane prawem znajdują się w aktach planistycznych.

Procedura sporządzania i uchwalenia zaskarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przebiegała następująco:

1. Ogłoszenie/obwieszczenie Prezydenta Miasta Krakowa (PMK) o przystąpieniu do sporządzenia planu - 29 czerwca 2018 r.

2. Termin składania wniosków do planu - do 28 września 2018 r.

3. Rozpatrzenie wniosków złożonych do planu - zarządzenie PMK nr 3172/2022 z 7 listopada 2022 r.

4. Przekazanie projektu planu do opiniowania i uzgodnień ustawowych - 9 listopada 2022 r. i ponownie 28 lutego 2023 r.

5. Ogłoszenie/obwieszczenie PMK o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko - 7 kwietnia 2023 r.

6. Wyłożenie do publicznego wglądu projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko - od 18 kwietnia do 19 maja 2023 r.

7. Dyskusja publiczna nad rozwiązaniami przyjętymi w wyłożonym projektu planu - 4 maja 2023 r.

8. Termin składania uwag do wyłożonego projektu planu - do 2 czerwca 2023 r.

9. Rozpatrzenie uwag złożonych do wyłożonego projektu planu - Zarządzenie PMK nr 1728/2023 z 23 czerwca 2023 r. - zmienione zarządzeniem PMK nr 1879/2023 z 6 lipca 2023 r.

10. Przekazanie pod obrady Rady Miasta Krakowa (RMK) projektu uchwały w sprawie uchwalenia planu - zarządzenie PMK nr 2395/2023 z 23 sierpnia 2023 r.

11. Przekazanie pod obrady RMK projektu uchwały w sprawie rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia nieuwzględnionych przez PMK Krakowa uwag złożonych do projektu planu - Zarządzenie PMK nr 2396/2023 z 23 sierpnia 2023 r.

12. Uchwalanie planu - Sesja Rady Miasta Krakowa - 13 września 2023 r. - pierwsze czytanie projektu uchwały w sprawie uchwalenia planu oraz czytanie i głosowanie nad projektem Urząd Miasta Krakowa uchwały w sprawie rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia nieuwzględnionych przez PMK uwag złożonych do projektu planu - Rada podjęła uchwałę Nr CXVI1/3143/23.

13. Uchwalanie planu - Sesja Rady Miasta Krakowa - 11 października 2023 r. - drugie czytanie projektu uchwały w sprawie uchwalenia planu - Rada zadecydowała o ponowieniu procedury planistycznej.

14. Przekazanie projektu planu do ponownego opiniowania i uzgodnień ustawowych – 4 grudnia 2023 r. i 30 kwietnia 2024 r.

15. Ogłoszenie/obwieszczenie PMK o ponownym wyłożeniu do publicznego wglądu części projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko - 17 czerwca 2024 r.

16. Ponowne wyłożenie do publicznego wglądu części projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko - od 25 czerwca do 23 lipca 2024 r.

17. Dyskusja publiczna nad rozwiązaniami przyjętymi w ponownie wyłożonej części projektu planu - 4 lipca 2024 r.

18. Termin składania uwag do ponownie wyłożonej części projektu planu - do 6 sierpnia 2024 r.

19. Rozpatrzenie uwag złożonych do ponownie wyłożonej części projektu planu - Zarządzenie Nr 2249/2024 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 sierpnia 2024 r.

20. Przekazanie pod obrady RMK projektu uchwały w sprawie uchwalenia planu - Zarządzenie PMK nr 2526/2024 z 24 września 2024 r.

21. Przekazanie pod obrady RMK projektu uchwały w sprawie rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia nieuwzględnionych przez PMK uwag złożonych do projektu planu - Zarządzenie PMK nr 2527/2024 z dnia 24 września 2024 r.

22. Uchwalanie planu - Sesja Rady Miasta Krakowa - 9 października 2024 r. - pierwsze czytanie projektu uchwały w sprawie uchwalenia planu oraz czytanie i głosowanie nad projektem uchwały w sprawie rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia nieuwzględnionych przez PMK uwag złożonych do projektu planu - Rada podjęła uchwałę Nr XI/214/24.

23. Uchwalanie planu - Sesja Rady Miasta Krakowa - 23 października 2024 r. - drugie czytanie projektu uchwały w sprawie uchwalenia planu - zadecydowano o ponowieniu procedury planistycznej.

24. Przekazanie projektu planu do ponownego uzgodnienia ustawowego - 21 lutego 2025 r.

25. Ogłoszenie/obwieszczenie PMK o ponownym wyłożeniu do publicznego wglądu części projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko - 14 marca 2025 r.

26. Ponowne wyłożenie do publicznego wglądu części projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko - od 24 marca do 22 kwietnia 2025 r.

27. Dyskusja publiczna nad rozwiązaniami przyjętymi w ponownie wyłożonej części projektu planu - 1 kwietnia 2025 r.

28. Termin składania uwag do ponownie wyłożonej części projektu planu - do 6 maja 2025 r.

29. Rozpoznanie pism złożonych do ponownie wyłożonej części projektu planu - Zarządzenie PMK nr 1284/2025 z 27 maja 2025 r.

30. Uchwalanie planu - Sesja Rady Miasta Krakowa - 11 czerwca 2025 r. - czytanie oraz głosowanie (12 czerwca 2025 r.) nad ujednoliconym projektem uchwały w sprawie uchwalenia planu - Rada podjęła uchwałę Nr XXXI/624/25.

31. Ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 18 czerwca 2025 r., poz. 3833.

Procedura ta przebiegła, zdaniem Sądu, prawidłowo i zgodnie z zapisami u.p.z.p.

Jak wynika to z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. jedynie istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub istotne naruszenie trybu ich sporządzania powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Uchwała, aby uznać ją za nielegalną, musi nie tylko naruszać interes prawny skarżącej, ale też naruszać go nielegalnie bądź poprzez nieuzasadnione, nieproporcjonalne ingerowanie w prawo własności bądź poprzez nieprawidłowości związane z procedurą planistyczną – wadliwym trybem uchwalania planu, na skutek których to uchybień interes prawny skarżącej został naruszony. Nie każde zatem naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego będzie podstawą uwzględnienia skargi na uchwałę w przedmiocie uchwalenia bądź zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wniesionej na podstawie art. 101 u.s.g., a tylko takie, które wpływa na sferę prawną wnoszącego skargę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 2296/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. II SA/Kr 1037/17).

Sąd wskazuje, że tryb postępowania odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia/zmiany planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania/zmiany planu, a skończywszy na uchwaleniu planu (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1037/17).

Natomiast zasady sporządzania bądź zmiany planu miejscowego rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. Pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać ze sporządzaniem aktu planistycznego, a więc zawartością aktu planistycznego (częścią tekstową, graficzną i załącznikami), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej.

Sąd przy tym wskazuje, że – jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK117/13: w postępowaniu toczącym się na podstawie art 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się jedynie w granicach interesu prawnego skarżącego. Oznacza to, że przedmiotem badania pod względem zgodności z prawem jest cała uchwała w sprawie planu, jednakże w przypadku stwierdzenia naruszenia zasad sporządzania planu lub istotnego trybu sporządzania planu, sąd może orzec o stwierdzeniu nieważności uchwały, ale tylko w części wyznaczonej granicami interesu prawnego skarżącego (...). Jeśli zatem skarżący wywodzi swój interes z prawa własności nieruchomości, to stwierdzenie nieważności tego planu powinno nastąpić tylko w odniesieniu do części tego planu dotyczącej tych nieruchomości. Przyjęcie poglądu, że w sytuacji zaskarżenia uchwały w sprawie miejscowego planu w trybie art 101 ust. 1 u.s.g. sąd może stwierdzić nieważność całej uchwały, niezależnie od tego, czy stwierdzone naruszenia odnoszą się do całości planu, czy tylko części, która odnosi się do nieruchomości skarżącego, prowadzi w efekcie do wypaczenia istoty skargi z art 101 ust. 1 u.s.g., gdyż skarga taka staje się w efekcie narzędziem do eliminowania z obrotu prawnego uchwał w całości, bez względu na to, czy stwierdzone naruszenia przy jej procedowaniu miały jakikolwiek wpływ na interes prawny skarżącego. Przez to nie różni się ona niczym od skargi organu nadzoru składanej w trybie art 93 ust. 1 u.s.g., której celem jest wyeliminowanie z obrotu sprzecznej z prawem uchwały organu samorządu. W efekcie skarga taka staje się skargą o charakterze actio popularis, a temu nie służy instytucja obywatelskiej kontroli nad legalnością działalności organów samorządu terytorialnego określona w art. 101 ust. 1 u.s.g.

Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje interes faktyczny, ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też zagrożenie w przyszłości naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia musi mieć miejsce, musi być realne i wynikać z aktu, na który w trybie art.101 ustawy o samorządzie gminnym wnoszona jest skarga (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, Baza Orzeczeń Lex nr 151236; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSA/2005/1/2).

W niniejszej spawie skarżący domagają się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działki nr [...] obręb [...], której są współwłaścicielami. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie przez zaskarżoną uchwałę ich prawa własności, poprzez uchwalenie planu sprzecznie z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa co do sposobu przeznaczenia tej działki, przekroczenie granic władztwa planistycznego oraz naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności i równości wobec prawa - poprzez wyłączenie działki skarżących z możliwości zabudowy budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym.

W skardze podniesiono, iż w Studium teren ww. działki w całości jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, natomiast w zaskarżonym planie działka ta ma przeznaczenie pod zieleń urządzoną z wyłączeniem możliwości realizacji nowej zabudowy.

Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Rada Miasta Krakowa uchwalając przedmiotową uchwałę w odniesieniu do działki nr [...] obręb [...] dokonała tego z naruszeniem zapisów Studium oraz przekroczyła granice przysługującego gminie władztwa planistycznego, naruszając przy tym art. 140 kodeksu cywilnego.

Na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dopuszczalna wprawdzie jest ingerencja gminy w prawo własności przysługujące innym podmiotom, jednak uprawnienie to podlegać będzie różnym obostrzeniom z uwagi przede wszystkim na konstytucyjny charakter ochrony tego prawa (art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Ingerencja w sferę prawa własności, musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych w przepisach celów dla osiągnięcia, których ustanawia się określone ograniczenia. Wprowadzenie, zatem ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu wymaga, aby były one wprowadzane dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. Gmina w tym zakresie, dysponując zespołem uprawnień, doktrynalnie określanym władztwem planistycznym, nie może jednak ich nadużywać. Prawnie wadliwymi będę, bowiem nie tylko te ustalenia planu, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które są wynikiem ewentualnego nadużycia przysługujących gminie uprawnień tj. regulacji wprowadzanych arbitralnie, bez uzasadnionych wyższymi celami potrzeb (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2004 r. II OSK 456/04). Jak zwracano uwagę w orzecznictwie, postanowienia miejscowych planów powinny być realistyczne tj. możliwe do zrealizowania i nie ograniczające nadmiernie chronionych konstytucyjnie praw obywateli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 83/10). Z tego też względu, ingerencja w prawo własności osób, których nieruchomość pozostaje w obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wymaga wyważenia interesów publicznych i prywatnych, co ma szczególne znaczenie w przypadku ich kolizji. Każde zaś ograniczenie prawa własności winno znaleźć swoje uzasadnienie w wyważeniu wartości tych interesów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r. II OSK 1665/12). Jak zasadnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2017 r. II OSK 224/17 skoro uchwalając plan miejscowy, rada gminy może ingerować w wykonywanie prawa własności, to taka ingerencja musi także uwzględniać zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, a same ograniczenia nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Ingerując w prawo własności organy planistyczne gminy muszą wskazać, jakie to wartości (cele) są na tyle istotne (ważnie społecznie), aby uzasadniały ograniczenie prawa własności podmiotu prywatnego. Ingerencja w sferę własności musi pozostawać w racjonalnej, odpowiedniej proporcji do wskazanych celów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2010 r., sygn. II OSK 1708/09).

Zgodnie z wytycznymi Studium obowiązującymi w dacie uchwalenia zaskarżonego planu miejscowego, dla działki nr [...] obręb [...] został wyznaczony kierunek zagospodarowania pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczone symbolem MN o:

- funkcji podstawowej - Zabudowa jednorodzinna (realizowana jako budynki mieszkalne jednorodzinne lub ich zespoły, w których wydzielono do dwóch lokali mieszkalnych lub lokal mieszkalny oraz lokal użytkowy o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku; wraz z niezbędnymi towarzyszącymi obiektami budowlanymi (m. in. parkingi, garaże, budynki gospodarcze) oraz z zielenią towarzyszącą zabudowie (w tym realizowaną jako ogrody przydomowe).

- funkcji dopuszczalnej - Usługi inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej, pozostałe usługi inwestycji celu publicznego, usługi: kultury, nauki, oświaty i wychowania, usługi sportu i rekreacji, usługi handlu detalicznego, usługi pozostałe, zieleń urządzona i nieurządzona m. in. w formie parków, skwerów, zieleńców, parków rzecznych, lasów, zieleni izolacyjnej.

Okoliczność takie powinny być przez prawodawcę lokalnego uwzględnione chyba, że występują szczególne okoliczności uzasadniające wyłączenie z pod zabudowy danej nieruchomości czy jej części - np. z przyczyn warunkowanych ochroną środowiska lub walorów przyrodniczych.

W niniejszej sprawie organ jednak nie wykazywał, aby przedmiotowa działka była przyrodniczo szczególnie wartościowa lub zachodziły w tym obszarze uwarunkowania dotyczące ochrony środowiska. Nie wywiedziono, że zachowanie na tej działce zieleni jest motywowane czynnikami nadrzędnymi, które determinują takie właśnie jej przeznaczenie w planie, które to przeznaczenie wyłącza możliwość realizacji prawa do zabudowy.

Co do oceny zgodności zaskarżonego planu (w odniesieniu do działki skarżących) z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa, wskazać należy, iż zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Z kolei art. 15 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, iż wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, wraz z uzasadnieniem. Z kolei przepis art. 20 ust. 1 tejże ustawy stanowi, iż plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium (...).

Jak podkreślano wielokrotnie w orzecznictwie studium jest prawnie określonym instrumentem kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej w gminie i służy ustaleniu lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego. To związanie ustaleniami studium oznacza takie kształtowanie treści planu miejscowego, aby treść ta uwzględniała i wynikała z ustaleń studium. Treść planu miejscowego jest zatem konsekwencją zapisów studium (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2010 r. II OSK 1904/10, z dnia 14 czerwca 2007 r. II OSK 359/07, 1 lipca 2010 r. II OSK 904/10). W orzecznictwie wskazuje się, iż związanie ustaleniami studium przy sporządzaniu planu miejscowego polega na takim kształtowaniu postanowień planu, który wynika z wcześniejszych ustaleń studium. Podkreśla się, iż warunek zachowania zgodności ustaleń planu miejscowego z kierunkami zagospodarowania przestrzennego określonymi w studium tworzy ustawową zasadę sporządzania planu, której naruszenie stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy, powoduje nieważność planu w całości lub jego części. Przytoczyć tu dla przykładu można wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2010 r. II OSK 1904/10, w którym wskazano, iż chociaż studium nie ma mocy aktu powszechnie obowiązującego, nie jest aktem prawa miejscowego, to jako akt planistyczny określa politykę przestrzenną gminy i bezwzględnie wiąże organy gminy przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia planu miejscowego są konsekwencją zapisów studium. Jeżeli zatem określone obszary gminy mogą być przeznaczone w planie miejscowym pod zabudowę danego rodzaju, lub przeznaczone na inne cele, to wcześniej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmina powinna wskazać te obszary, jako przewidziane pod taką zabudowę, lub pod inne określone cele.

Zaskarżony plan w części, jakiej dotyczy działki, której współwłaścicielami są skarżący, jest sprzeczny z zapisami Studium. Jak mowa wyżej, w Studium tereny te mają przeznaczenie w pierwszej kolejności pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.

Zgodnie natomiast z ustaleniami m.p.z.p. obszaru "Soboniowice II", nieruchomość skarżących znajduje się:

1. w przeważającej części w terenie zieleni urządzonej, oznaczonym symbolem ZPb.4 (w skardze omyłkowo wskazano ZPb.5), o podstawowym przeznaczeniu pod zieleńce, ogrody, zieleń towarzyszącą obiektom budowlanym. Teren ten obejmuje niemal całą działkę skarżących. W terenie ZPb.4 ustalono zakaz lokalizacji budynków oraz dopuszczono jedynie lokalizację terenowych urządzeń sportu i rekreacji oraz placów zabaw, których powierzchnia nie może przekroczyć 10% powierzchni terenu. Ponadto w przeznaczeniu mieści się zieleń towarzysząca oraz obiekty i urządzenia budowlane, takie jak:

- obiekty i urządzenia budowlane infrastruktury technicznej, z wyjątkiem stacji elektroenergetycznych 110 kV/SN i większych;

- niewyznaczone na rysunku planu: dojścia piesze, trasy rowerowe, dojazdy zapewniające skomunikowanie terenu działki z drogami publicznymi;

- miejsca parkingowe (postojowe) na zasadach określonych w § 13 ust. 9;

- stanowiska postojowe dla rowerów;

- altany.

2. w pozostałej części w terenie drogi publicznej, oznaczonym symbolem KDD.2 (ul. B. M.), o podstawowym przeznaczeniu pod drogę publiczną klasy dojazdowej.

Argument, na jaki powołuje się organ, że Studium w tym obszarze jako funkcję dopuszczalną przewiduje zieleń urządzoną, jest nieuprawniony. Taka interpretacja zapisów Studium stałaby w jawnej sprzeczności z przepisami przywołanymi wyżej, w szczególności art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Nie można uznać, że wprowadzenie w zapisach planu przeznaczenia dopuszczalnego, jakie na danym obszarze wynika ze studium jest prawnie dopuszczalne, w sytuacji kiedy stoi ono w całkowitej sprzeczności z przeznaczeniem podstawowym i zasadniczo wyklucza możliwość zagospodarowania terenu, jakie wynika z funkcji podstawowej określonej w studium. Taka interpretacja zapisów studium wypaczałaby reguły, o których mowa wyżej i dawała prawodawcy lokalnemu instrument do dowolnego kształtowania uchwalanych planów.

Funkcja zieleni urządzonej i nieurządzonej może bowiem uzupełnić (stanowić funkcję dopuszczalną) każdemu w zasadzie przeznaczeniu terenu i w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego często (jak nie zawsze) funkcja ta jest wskazywana, jako funkcja uzupełniająca, w obszarach innych niż tereny zieleni urządzonej i nieurządzonej, w szczególności w obszarach zabudowy czy to jednorodzinnej czy to wielorodzinnej. Nie można uznać jednakże, iż prawodawca lokalny może dowolnie w uchwalanych planach funkcje tę określać, jako funkcję podstawową, wypacając przeznaczenie wynikające z zapisów studium, szczególnie jeżeli chodzi o tereny nie będące we władaniu Gminy lub Skarbu Państwa. Jak zasadnie wskazuje Naczelny sąd Administracyjny w wyroku 18 października 2019 r., sygn. II OSK 2795/17 (sprawa dotyczyła m. innymi zgodności uchwalonego planu miejscowego na terenie Krakowa w aspekcie jego zgodności z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa) "Treść obowiązującego studium wskazuje, że co prawda w zakresie funkcji dopuszczalnej możliwe jest przeznaczenie części terenów MW między innymi pod zieleń urządzoną i nieurządzoną, jednakże w tym miejscu studium mowa jest o terenach miejskich, a nie terenach prywatnych." Przytoczyć można też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. II OSK 2333/17 w którym podniesiono, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego będzie naruszał studium wtedy tylko, gdy studium zawierać będzie niewątpliwe ustalenia co do przeznaczenia i funkcji poszczególnych terenów, zaś funkcje te i przeznaczenie tych terenów, plan miejscowy określi w sposób odmienny (różny).

Zapis Studium, na który powołuje się organ – Tom II pt. "Zasady i kierunki polityki przestrzennej", pkt II.5.13 – Obszary szczególnego zagrożenia osuwania się mas ziemnych (str. 108) stanowi, że: "Dla terenów gdzie występuje osuwiska, a Studium wskazuje je do zainwestowania, to wskazanie nie jest wiążące. Nadrzędne znaczenie posiada tutaj uwarunkowanie związane z osuwaniem się mas ziemnych, które, należy każdorazowo weryfikować przy przeznaczeniu danego terenu do zainwestowania podczas sporządzania planu miejscowego, poprzez przeprowadzenie wyprzedzającego rozpoznania warunków geologicznych w sposób określony dla wyznaczania i dokumentowania osuwisk oraz terenów zagrożonymi ruchami masowymi", nie oznacza, że plan może wprowadzić przeznaczenie nieruchomości sprzeczne ze Studium.

Sąd podziela argumentację skarżących, że nie sposób uznać, iż weryfikacja w tym zakresie mogła nastąpić poprzez powołanie się przez Radę Miasta Krakowa na sporządzoną w 2019 roku Mapę dokumentacyjną osuwisk i obszarów zagrożonych ruchami masowymi dla obszaru miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Soboniowice II" w Krakowie. Dokument ten nie stanowi bowiem rozpoznania warunków geologicznych w obrębie objętej planem działki skarżących. Takim dokumentem jest w tym przypadku dokumentacja geologiczno-inżynierska sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w § 19 i nast. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej (Dz. U. poz. 2033). Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 9 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1281/24, wskazując, że "zmiana przeznaczenia terenu określonego w studium i wyłączenie go z zabudowy możliwe jest jedynie w przypadku przeprowadzenia uprzedniego badania geologicznego; jeśli takie badanie w trakcie procedowania planu nie zostało przeprowadzone to zapisy planu miejscowego są nieważne. Takie stanowisko zaprezentował WSA w Krakowie w prawomocnym wyroku z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. II SA/Kr 374/21. Tożsame stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 2472/21, zgodnie z którym: "przeznaczenie objętej zaskarżoną uchwałą części tej nieruchomości pod zieleń urządzoną z wyłączeniem możliwości zabudowy byłoby zgodne ze Studium jedynie wówczas, gdyby za takim rozwiązaniem przemawiały wyniki przeprowadzonego w toku procedury planistycznej rozpoznania uwarunkowań geologicznych danego terenu, przeprowadzonego w sposób określony dla wyznaczania i udokumentowania osuwisk oraz terenów zagrożonych ruchami masowymi."

Jak wskazali skarżący, czego organ nie zakwestionował, z informacji zawartej w karcie rejestracyjnej osuwiska o numerze identyfikacyjnym [...] wynika, że osuwisko to jest w 90% nieaktywne, natomiast w 10% jest aktywne okresowo, przy czym obszar aktywny okresowo został oznaczony na mapie dostępnej na stronie [...] i nie obejmuje w ogóle nieruchomości skarżących.

Przede wszystkim jednak, możliwość realizacji zabudowy na terenie nieruchomości potwierdziła dokumentacja geologiczno-inżynierska, zatwierdzona przez Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 6 kwietnia 2023 r. (znak: WS-10.6541.9.2023.AZA).

Ponadto trzeba wskazać, że należąca do skarżących działka nr [...] obręb [...] wielkością nie obejmuje znacznego obszaru, a sąsiadujący z nieruchomością skarżących obszar, objęty w zaskarżonym planie "Soboniowice II" nowym przeznaczeniem "ZPb", jest terenem stosunkowo gęsto zabudowanym budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi oraz zabudową towarzyszącą i jest terenem nadal zainwestowywanym w ten sposób, co ukazuje przedłożona przez skarżących do pisma procesowego ortofotomapa z Geoportalu.

Nadto nieruchomość skarżących posiada parametry pozwalające na jej zabudowę budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Skarżący uzyskali w dniu 6 kwietnia 2023 r. decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o zatwierdzeniu dokumentacji geologiczno-inżynierskiej dla budowy domu jednorodzinnego na przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...] w obr. [...] potwierdzającą, że "(...) projektowana inwestycja sama w sobie nie naruszy istniejącej równowagi ośrodka gruntowo-skalnego i nie spowoduje uaktywnienia się procesów osuwiskowych pod warunkiem zastosowania się do zaleceń zawartych w niniejszej dokumentacji." (cyt.: str. 28-29 dokumentacji geologiczno-inżynierskiej G. Sp. z o.o. zatwierdzonej ww. decyzją).

Skarżący, jak wskazali, dysponują kompletnym projektem architektoniczno-budowlanym, obejmującym także opracowanie konstruktorskie uwzględniające wymagania wynikające z dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, który najpierw w roku 2024, a następnie - po uzupełnieniu - ponownie w roku 2025 przedłożyli do zatwierdzenia Prezydentowi Miasta Krakowa, lecz który w lipcu 2025 r. nie mógł zostać zatwierdzony z powodu wskazanego w załączonym do skargi postanowieniu Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 31 lipca 2025 r., polegającego na niezgodności z przeznaczeniem w inkryminowanym MPZP "Soboniowice II", który w międzyczasie został uchwalony i wszedł w życie.

Trzeba zauważyć, że nieruchomość skarżących położona jest częściowo w strefie buforowej, a w większości w "strefie nieaktywnej" osuwiska nr [...] (vide: str. 9-10 odpowiedzi na skargę), przy czym "osuwiska nieaktywne" to tereny, na których w ciągu co najmniej ostatnich 50 lat nie obserwowano i nie udokumentowano objawów aktywności, co z kolei oznacza, że na nieruchomości skarżących w okresie pomiędzy 21 maja 2014 r. a 2 lipca 2025 r. (gdy obowiązywał poprzedni plan miejscowy) nie mogło dojść do poszerzenia się obszaru osuwiska, ponieważ gdyby tak było, to obszar nieruchomości skarżących zostałby zaklasyfikowany do strefy aktywnej lub okresowo aktywnej, a nie nieaktywnej, względnie buforowej. Świadczy to więc o tym, że ryzyko osuwiskowe na terenie działki skarżących (nr [...]) jest bardzo i, jak wykazała zatwierdzona dokumentacja geologiczno-inżynierska oraz opracowany projekt architektoniczno-budowlany, nieruchomość skarżących można zabudować projektowanym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, przy zachowaniu wytycznych wynikających z zatwierdzonej dokumentacji geologiczno-inżynierskiej.

Zdaniem Sądu ograniczenie w zabudowie dotyczące obszarów mogących potencjalnie stanowić w przyszłości zagrożenie dla życia, zdrowia lub mienia, co do zasady powinno odbywać się w sposób określony np. w § 8 ust. 10 zaskarżonego planu (dla obszarów osuwisk), tj. przez zakaz budowy nowych obiektów budowlanych oraz rozbudowy i nadbudowy istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury technicznej i komunikacyjnej, a nie przez ustalanie terenów zieleni urządzonej.

Wyłączenie spod zabudowy takiego obszaru przez ustalanie terenów zieleni urządzonej ma bowiem inny cel, niż względy bezpieczeństwa.

Tereny zieleni urządzonej czy nieurządzonej, zwłaszcza na obszarach miast, służą bowiem celom przyrodniczym, ewentualnie zachowaniu, czy stworzeniu warunków do odpoczynku dla mieszkańców a nie (jak mowa wyżej) względom zachowania bezpieczeństwa, w związku ze zdarzeniami mogącymi w przyszłości wystąpić.

Argumentacja odpowiedzi na skargę nie mogła skutkować oddaleniem skargi. Organ planistyczny nie może arbitralnie zmieniać przeznaczenia gruntu w sposób niezgodny ze Studium ustanawiając obszar zieleni pod pretekstem względów bezpieczeństwa, czyli jak w tym przypadku ochrony przed osuwiskiem. Organ winien był, chcąc nie naruszyć ustaleń Studium, przed uchwaleniem planu dokonać jego zmiany.

W ocenie Sądu w zakresie objętym niniejszym wyrokiem uchwalenie planu miejscowego zostało dokonane z naruszeniem zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W sferze faktów, potwierdzonych przedłożonymi przez skarżących dokumentami, które Sąd dopuścił jako dowody, nie można stwierdzić, że naruszająca ustalenia Studium uchwalona przez organ planistyczny treść planu miejscowego, dokonana z naruszeniem interesu prawnego skarżących, ma oparcie w prawie.

Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.p.z.p., interes publiczny jest jednym z czynników podlegających uwzględnieniu w planowaniu przestrzennym (pkt 9), obok prawa własności. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 4 u.p.z.p., ilekroć w ustawie jest mowa o "interesie publicznym" - należy przez to rozumieć uogólniony cel dążeń i działań, uwzględniających zobiektywizowane potrzeby ogółu społeczeństwa lub lokalnych społeczności, związanych z zagospodarowaniem przestrzennym. Jest to pojęcie wieloznaczne, niemniej da się uchwycić jego istotną treść. Nie ma sporu, że organ w procesie planowania przestrzennego musi wyważyć interes publiczny i interes jednostki, o ile na tej linii dochodzi do kolizji, jak również, że nie ma ogólnej, nadrzędnej zasady przyznającej prymat jednemu lub drugiemu (por. przykł. wyrok NSA z dnia 20 września 2017 r. II OSK 2304/16, LEX nr 2412713, wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 lutego 2013 r., II SA/Kr 1308/12, LEX nr 1342970). Jednak nie budzi wątpliwości, że interes publiczny jest czymś innym niż interes jednostki (poszczególnego właściciela), polegający na chęci skorzystania z atrybutów prawa własności poprzez zabudowę działki.

Wprawdzie w II Tomie dokumentu Studium wskazano cyt.: (....) Dla terenów gdzie występują osuwiska, a Studium wskazuje je do zainwestowania, to wskazanie to nie jest wiążące. Nadrzędne znaczenie posiada tutaj uwarunkowanie związane z osuwaniem się mas ziemnych, które należy każdorazowo weryfikować przy przeznaczeniu danego terenu do zainwestowania podczas sporządzania planu miejscowego, poprzez przeprowadzenie wyprzedzającego rozpoznania warunków geologicznych w sposób określony dla wyznaczania i dokumentowania osuwisk oraz terenów zagrożonych ruchami masowymi (strona 108 Tom II Studium). W Studium wskazano też, że "w terenach wskazanych do zainwestowania znajdujących się w obrębie osuwisk - rozstrzygnięcie co do możliwości zainwestowania, jak również ustalenie parametrów tego zainwestowania nastąpi na etapie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po rozpoznaniu w zakresie uwarunkowań geologicznych (Tom III Wytyczne do planów miejscowych str. 109)

– do czego organ odwołuje się w odpowiedzi na skargę, jednakże w przypadku omawianej działki ustalono przeznaczenie terenu skarżących wbrew zapisom Studium.

Jakkolwiek studium nie jest aktem prawa miejscowego, a aktem prawa wewnętrznego, to jako akt planistyczny kształtuje politykę przestrzenną gminy i wiąże organy gminy przy sporządzeniu i uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 9 ust. 4 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p.). Ustalenia planu miejscowego stanowią konsekwencję ustaleń studium. Dysponując władztwem planistycznym gmina może zmienić w planie miejscowym dotychczasowe przeznaczenie określonych obszarów gminy, ale jedynie w granicach zakreślonych ustaleniami studium. Tym samym istnieje ścisły związek pomiędzy studium i planem miejscowym, który sprawia, że nie można zasadnie twierdzić, iż studium nie ma żadnego znaczenia dla właściciela nieruchomości. Wręcz przeciwnie, studium, mimo że nie jest aktem prawa miejscowego, poprzez to, że wiąże organy gminy przy uchwalaniu planu miejscowego, ma istotne znaczenie dla kształtowania sytuacji prawnej właściciela nieruchomości położonej na terenie gminy (tak postanowienie NSA z 12 lutego 2016 r., II OSK 260/16, NZS 2016/2/2). Określone obszary gminy mogą być przeznaczone w planie miejscowym pod funkcje danego rodzaju, jeśli wcześniej w studium gmina wskaże te obszary jako przewidziane pod takie funkcje. Konsekwencją powyższej zasady jest treść art. 15 ust. 1 u.p.z.p., który obliguje organ gminy do sporządzenia projektu planu zgodnie z zapisami studium (tak wyrok NSA z z dnia 1 października 2015 r., II OSK 626/14, LEX nr 2002690). Podobne stanowisko zawarł NSA w wyroku z dnia z dnia 12 lutego 2013 r., II OSK 2460/12, LEX nr 1351346: "1. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest dokumentem planistycznym stanowiącym po 2003 r. niejako szkielet planistyczny gminy, który nie jest tylko, jak przed tą datą, prognozą określającą politykę przestrzenną gminy, lecz zawierającą konkretne uwarunkowania przejawiające się m.in. w precyzyjnym (choć w ogólniejszej skali niż plan) określeniu granic poszczególnych obszarów, co wynika z treści art. 10 ust. 2 pkt 3-16 u.p.z.p. 2. Zgodność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie może być rozumiana ogólnie. 3. Nie kwestionując kompetencji jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania ładu przestrzennego i prowadzenia polityki przestrzennej na swoim terenie, trzeba wskazać, iż wyrażana w planie zagospodarowania przestrzennego swoboda kształtowania ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju mieścić się musi w granicach zakreślonych przez ustawy i pozostawać w zgodności z uwarunkowaniami zakreślonymi w obowiązującym studium".

Okoliczność, że rada gminy stwierdzi w uchwale że ustalenia planu nie naruszają studium nie wyłącza obowiązku sądu administracyjnego przeprowadzenia kontroli, czy plan miejscowy rzeczywiście jest zgodny z ustaleniami studium. Odmienna sytuacja zachodziłaby w przypadku, gdyby stwierdzenie zgodności planu miejscowego z ustaleniami studium było przedmiotem odrębnej i niezaskarżonej uchwały rady gminy (tak wyrok NSA z dnia 22 lutego 2018 r., II OSK 1106/16, LEX nr 2469214).

Skoro zatem zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., plan miejscowy ma nie naruszać ustaleń studium, to naruszenie tej zasady skutkuje stwierdzeniem nieważności planu w całości lub w części.

Przestrzeganie tej zgodności jest jedną z podstawowych zasad sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2018 r., II OSK 821/16, LEX nr 2464408 ).

Tak więc stwierdzenie ewidentnego braku zgodności planu co do działki nr [...] z zapisami Studium, musiało skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały w części określonej w pkt I sentencji wyroku. Sąd stwierdził też przekroczenie granic przysługującego gminie władztwa planistycznego oraz naruszenie art. 140 kodeksu cywilnego poprzez nadmierne ograniczenie uprawnień skarżących związanych z prawem własności przedmiotowej działki - przez wyłączenie jej z terenów zabudowy mieszkaniowej na rzecz terenów zielonych. Organ naruszył też określoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji zasadę równości przez wyłączenie działki skarżących z zabudowy w sytuacji, gdy właściciele nieruchomości sąsiednich o podobnych uwarunkowaniach uzyskali możliwość zabudowy.

W związku z powyższymi uwagami, na podstawie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. należy stwierdzić, że uchwalając zaskarżony plan miejscowy w odniesieniu do działki nr [...] organ planistyczny naruszył zasady władztwa planistycznego i nie zachował zasady równości i proporcjonalności.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., orzeczono w pkt I sentencji wyroku o stwierdzeniu nieważności części tekstowej i graficznej zaskarżonej uchwały w zakresie, w jakim dotyczy ona działki skarżących.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od Gminy Miejskiej Kraków na rzecz skarżących kwotę 797 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (300 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi i 497 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego skarżących).