II SA/Op 247/16 - Wyrok

Data orzeczenia	2016-07-28	
Data wpływu	2016-05-12	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu	
Sędziowie	Elżbieta Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Naumowicz
Jerzy Krupiński	
Symbol z opisem	6320 Zasiłki celowe i okresowe	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2016 nr 0 poz 718;  art. 153,; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2015 nr 0 poz 163;  art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 7, art. 39 ust. 1, art. 8 ust. 3 i 4,, art. 41 pkt 1.; Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2016 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego i odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.	
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez T. R. – reprezentowanego przez adwokata M. K., jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 października 2015 r., nr [...], którą utrzymano w mocy, wydaną z upoważnienia Burmistrza Nysy, decyzję z dnia 1 lipca 2015 r. o przyznaniu T. R. specjalnego zasiłku celowego w wysokości 30 zł z przeznaczeniem na zakup żywności, odzieży, obuwia, lekarstw, bielizny osobistej, środków czystości i higieny osobistej, częściowe pokrycie opłat oraz spłatę długów u znajomych i w spółdzielni mieszkaniowej oraz odmowie przyznania zasiłku celowego.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 4 listopada 2013 r. T. R. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o pomoc materialną ze środków pomocy społecznej. Domagał się przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego "z powodu braku środków na życie i leczenie, a na domiar na opłaty i spłatę długów oraz zakup odzieży i obuwia na zimę".

Podczas przesłuchania T. R., które zostało utrwalone w protokole z dnia 12 listopada 2013 r. ustalono, że wnioskodawca domaga się zasiłku celowego na zakup: żywności szczególnie dostosowanej do diety ubogolipidowej (z uwagi na konieczność stosowania tej diety), odzieży, obuwia i bielizny osobistej, a także lekarstw oraz częściowego pokrycia opłat i spłatę długów. W formularzu przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wskazano (poz. II), że w zakresie żądania przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego T. R. oczekuje pomocy na życie i leczenie, opłaty, spłatę długów oraz zakup odzieży i obuwia.

W wyniku rozpatrzenia wniosku, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie decyzją z dnia 2 grudnia 2013 r. przyznał T. R. zasiłek celowy na zakup odzieży, obuwia, lekarstw, bielizny osobistej, środków czystości i higieny osobistej, a także na opłaty w wysokości 30 zł i jednocześnie odmówił przyznania zasiłku celowego, a decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Od tej decyzji T. R. wniósł odwołanie, po rozpoznaniu którego, decyzją z dnia 29 kwietnia 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja Kolegium została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Op 1/15, uchylił zarówno decyzję Kolegium jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia 2 grudnia 2013 r. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły wysokość stałego dochodu skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (październik 2013 r.) na kwotę 690,55 zł. Wskazano, że dochód ten stanowi renta inwalidzka, przy której realizowane jest potrącenie alimentacyjne i jest on wyższy od kryterium dochodowego, ustalonego na poziomie 542 zł. Stosownie do tego Sąd uznał, że skoro dochód T. R. przekracza kryterium dochodowe, to zasadnie organy obu instancji uznały, że brak jest podstaw prawnych do przyznania żądanego zasiłku celowego. Dalej, dostrzegając, że analiza materiału dowodowego stanowi podstawę do przyjęcia, iż skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, schorowaną i legitymującą się orzeczeniem o zaliczeniu do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, Sąd uznał, że organy dokonały także prawidłowych ustaleń co do spełnienia przez niego przesłanki z art. 7 ustawy o pomocy społecznej. Wskazując natomiast na art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i uznaniowy charakter wydawanej na tej podstawie decyzji w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego, Sąd stwierdził, że wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, organy szczegółowo przeanalizowały jego sytuację zdrowotną, rodzinną i materialną, słusznie uznając, że sytuacja ta uzasadnia przyznanie pomocy w postaci zasiłku celowego specjalnego. Ustalając wysokość świadczenia, organy zbadały sytuację finansową wnioskodawcy, mając na uwadze uzyskiwane, stałe dochody oraz fakt nieodebrania przyznanych z pomocy społecznej środków finansowych w wysokości 2020 zł. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie w uzasadnieniu decyzji podał w sposób klarowny informacje dotyczące wielkości środków pieniężnych, którymi dysponuje w skali miesiąca, liczbę wnioskodawców domagających się pomocy, a także przedstawił kryteria, jakimi kieruje się przy rozdziale posiadanych pieniędzy. Sąd dostrzegł, że taka argumentacja organów jest w pełni zasadna. Uznał jednak, że wniosek T. R. w zakresie przyznania specjalnego zasiłku celowego nie został w całości rozpatrzony. Z akt sprawy wynikało bowiem, że T. R. żądał wsparcia na zakup żywności dostosowanej do diety ubogolipidowej, lekarstw, obuwia i odzieży na zimę oraz na uregulowanie opłat i spłatę długów, które - wobec braku środków na życie - musiał zaciągnąć u znajomych. Podał również (w czasie wywiadu środowiskowego), że jego zadłużenie w spółdzielni mieszkaniowej wynosi ok. 40.000 zł, podkreślał brak możliwości realizacji zaleconej mu diety, z uwagi na posiadane schorzenia i akcentował okoliczność zaciągnięcia pożyczki u znajomych na żywność i leki. Według Sądu, wnioskodawca w sposób wyraźny i jednoznaczny określił więc zakres potrzeb, których zaspokojenia domagał się w drodze przyznania świadczenia pieniężnego. Organ pierwszej instancji nie wskazał jednak, dlaczego w treści decyzji nie ujął kwestii związanych z potrzebą zakupu żywności i spłaty długów. Takiego wyjaśnienia zabrakło również w decyzji Kolegium, choć w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący potwierdził, że we wniosku chodziło mu o szerszą pomoc, obejmującą m.in. środki na zakup żywności. Sąd uznał, że brak odniesienia się do tego istotnego zarzutu odwołania spowodował, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a., jak również czyni zasadnym zarzut skargi o nierozpatrzeniu zarzutów odwołania i nieprzeanalizowaniu żądań podania. Prowadzi też do uznania, że organy obu instancji nie rozstrzygnęły sprawy w całości. Sąd podkreślił, że podjęcie decyzji w przedmiocie przyznania T. R. zasiłku celowego na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", co odnotowano w decyzji Kolegium, nie świadczy o załatwieniu żądania dotyczącego przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, gdyż decyzja ta - także z dnia 4 listopada 2013 r. - dotyczyła odrębnego żądania strony. Rozpoznanie w badanej sprawie wniosku jedynie w części spowodowało natomiast, że nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające odnośnie wszystkich potrzeb skarżącego oraz wszystkich okoliczności uzasadniających ich zaspokojenie w drodze przyznania świadczenia, w tym z uwzględnieniem całości sytuacji materialnej strony. Nierozpoznanie sprawy w jej całokształcie i ograniczenie zakresu rozstrzygnięcia, bez wyjaśnienia w uzasadnieniu przyczyny takiego działania, doprowadziło z kolei do naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a także zasady zaufania obywateli do władzy publicznej, o której mowa w art. 8 K.p.a., oraz przepisu art. 104 § 2 K.p.a. Skutkiem naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. było z kolei to, że sprawa nie została wyjaśniona w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, tj. w granicach podania skarżącego.

W ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji dokonał aktualizacji wywiadu środowiskowego, w tym przesłuchał T. R., co potwierdza protokół z dnia 19 czerwca 2015 r. i uzyskał od niego oświadczenie z dnia 19 czerwca 2015 r. o sytuacji dochodowej z okresu poprzedzającego złożenie wniosku.

Następnie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 1 lipca 2015 r., nr [...], Kierownik Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie przyznał T. R. specjalny zasiłek celowy w wysokości 30 zł z przeznaczeniem na zakup żywności, odzieży, obuwia, lekarstw, bielizny osobistej, środków czystości i higieny osobistej, częściowe pokrycie opłat, spłatę długów u znajomych i w spółdzielni mieszkaniowej oraz odmówił przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na przepisy ustawy o pomocy społecznej mające zastosowanie w sprawie, tj. art. 8 ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 41 pkt 1 oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823). Wyjaśnił, że w toku postępowania ustalono, iż T. R. jest żonaty, jednak prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i mieszka sam w lokalu socjalnym, do którego został eksmitowany w kwietniu 2015 r., choć jednocześnie, ze strony żony otrzymuje wsparcie w codziennych sprawach życiowych. Źródłem jego utrzymania w październiku 2013 r. była renta w wysokości 690,55 zł, z której potrącane były należności alimentacyjne. Suma alimentów świadczonych na rzecz innych osób w październiku 2013 r. wyniosła 453,09 zł, co wynika z zaświadczenia komornika z dnia 15 listopada 2013 r., a wydatki wyniosły odpowiednio: telefon i internet - 135 zł, energia elektryczna - 120 zł. Wnioskodawca nie uregulował opłaty za gaz oraz czynszu, co do którego zaległości na dzień 31 sierpnia 2013 r. wynosiły 36742,87 zł. Na podstawie dokonanych ustaleń organ uznał, że dochód T. R. przekroczył kryterium dochodowe wynoszące 542 zł i dlatego nie kwalifikuje się on do otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego. Rozważając z kolei przyznanie specjalnego zasiłku celowego, na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, organ przywołał ustalenia, co do zakresu wnioskowanej pomocy, dokonane w toku przesłuchania strony z dnia 12 listopada 2013 r. i wskazał, że w trakcie przesłuchania dokonanego w dniu 19 czerwca 2015 r. ustalono, iż strona oczekuje przyznania pomocy na zakup żywności dostosowanej do konieczności stosowania diety ubogolipidowej, obuwia dostosowanego do skrótu kończyny dolnej, odzieży, bielizny osobistej, środków czystości i higieny osobistej, leków, częściowe pokrycie opłat, spłatę długów u znajomych (3600 zł), spłatę zadłużenia w spółdzielni mieszkaniowej (ponad 50000 zł). Na podstawie art. 2 oraz art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej organ wyjaśnił, że pomimo, iż w przypadku wnioskodawcy występuje choroba i niepełnosprawność, to i tak nie może przyznać pomocy finansowej w tak dużej wysokości, a to z uwagi na ograniczone możliwości finansowe Ośrodka, które nie pozwalają na zabezpieczenie wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielanie świadczeń w oczekiwanej wysokości. Analizując sytuację życiową T. R. organ zaznaczył, że jest ona dobrze znana Ośrodkowi, albowiem od dłuższego czasu, tj. co najmniej od 1994 r. jest on objęty pomocą finansową, przy czym od sierpnia 2010 r. nie odebrał przyznanych specjalnych zasiłków celowych oraz świadczeń w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" o łącznej wartości 3800 zł. Wskazując, że przyznana pomoc jest minimalna podkreślił, iż szczupłość środków finansowych i wciąż wzrastająca liczba osób kwalifikujących się do pomocy nakłada konieczność takiego dysponowania środkami finansowymi, aby zaspokoić potrzeby jak najszerszej grupy osób. Dlatego, przyjęto zasadę, że zasiłek celowy w wyższej wysokości jest przyznawany rodzinom z dziećmi, osobom samotnie wychowującym dzieci, nie posiadającym dochodu lub mającym bardzo niski dochód. Górna wysokość zasiłku celowego dla rodzin wynosi 250 zł, natomiast dla osób samotnych 150 zł, w zależności na co dana osoba lub rodzina przeznaczy zasiłek. W szczególności w takich wysokościach jest on przyznawany w okresie zimowym na zakup opału. Wskazując na sposób rozdysponowania środków w czerwcu 2015 r. (liczba podań, wysokości i liczba przyznanych świadczeń) organ zaznaczył, że większość osób samotnych korzystających z pomocy społecznej to osoby o bardzo niskim dochodzie lub bez dochodu. T. R. posiada natomiast stały comiesięczny dochód w postaci renty, który przekracza kryterium dochodowe ustalone dla osoby samotnie gospodarującej. W stosunku do takich osób, które występują o przyznanie zasiłku celowego specjalnego, "uznanie administracyjne" poddane jest innym rygorom niż wobec osób, które spełniają kryterium przyznania zasiłku celowego w rozumieniu art. 39 ustawy, gdyż art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej pozwala na przyznanie tego świadczenia "w szczególnie uzasadnionych przypadkach". Dlatego, biorąc pod uwagę ograniczone środki finansowe oraz dużą liczbę osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej postanowiono przyznać wnioskodawcy pomoc w formie specjalnego zasiłku celowego w wysokości 30 zł.

Od powyższej decyzji T. R. wniósł odwołanie, w którym wskazując na swoją trudną sytuację życiową, tj. trwałą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji, niepełnosprawność i związane z tym liczne schorzenia, brak środków na wykupienie leków, a także wykonaną eksmisję podniósł, że od ponad trzech lub czterech lat jest całkowicie pozbawiony usług opiekuńczych i ciepłego posiłku. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że na wszystkie formy pomocy przyznaje bez uzasadnienia pomoc w kwocie 30 zł, czym narusza prawo materialne oraz procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W związku z tym wniósł: o zmianę zaskarżonej decyzji w całości oraz dopuszczenie dowodu i zażądanie od Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie kompletnych akt dotyczących jego osoby, kwartalnych rozliczeń i wniosków o dotację kierowanych do Wojewody Opolskiego, zaświadczeń o cenach leków i faktur dotyczących opłat za czynsz i energię elektryczną jakich nie jest w stanie ponieść, a także zaświadczenia o wysokości renty. Ponadto wystąpił o nakazanie organowi dostarczenia wszelkiej dokumentacji i rozporządzeń Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o wstrzymaniu wypłacania odwołującemu świadczeń wskutek wniesienia odwołania, zdefiniowania jaka jest różnica między zasiłkiem celowym/specjalnym zasiłkiem celowym, a świadczeniem pieniężnym na zakup posiłku i udzielaną dotacją do posiłków. Wystąpił też odwołujący o zobligowanie organu do złożenia wyczerpujących wyjaśnień w odniesieniu do wyroku WSA w Poznaniu z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Po 610/10, który - jak wskazał - powoływany był w innych decyzjach, a z którego wynika, że każda forma pomocy jest rozpatrywana odrębną decyzją, jak również o zdefiniowanie jaki wpływ na poprawę sytuacji materialnej odwołującego ma pozostawanie w związku małżeńskim. Wniósł również o zasądzenie kosztów odwoławczych.

Decyzją z dnia 29 października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję uznając, że odpowiada ona prawu. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał regulacje art. 7, art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej i wyjaśnił, że przyznanie zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 39 ust. 1 i art. 41 pkt 1 ustawy. Kolegium wyjaśniło cele tych przepisów oraz różnice pomiędzy zasiłkami celowym i celowym specjalnym oraz podało, że udzielenie pomocy społecznej na podstawie przepisu art. 39 ust. 1 ustawy jest uzależnione od spełnienia warunku w postaci nieprzekroczenia przez wnioskodawcę kryterium dochodowego, które dla osoby samotnie gospodarującej w dacie wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji wynosiło 514 zł. Dokonując analizy sytuacji życiowej T. R. (osobistej i dochodowej) Kolegium dokonało ustaleń takich samych jak organ pierwszej instancji i stwierdziło, że niewątpliwie dochód strony z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, czyli z października 2013 r. - w kwocie 690,55 zł, przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej (wynoszące obecnie 634 zł) i tym samym zasadnie dokonano odmowy przyznania stronie zasiłku celowego. W ocenie Kolegium, prawidłowo też rozpoznano wniosek pod kątem uregulowań zawartych w przepisie art. 41 pkt 1 ustawy. W tym zakresie organ odwoławczy zgodził się z tym, że sytuacja życiowa strony jest sytuacją szczególną, a wydana decyzja nie narusza granic uznania administracyjnego. Uzasadniał organ odwoławczy, że organ pierwszej instancji wyjaśnił szczegółowo, jakimi kryteriami kierował się przy przyznawaniu świadczeń i dlaczego przyznał stronie świadczenie w takiej, a nie w innej wysokości. W sprawie poddane zostały również ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie świadczenia w postaci specjalnego zasiłku celowego i dokładnie wyjaśniono stan faktyczny. Przywołując wyjaśnienia organu pierwszej instancji Kolegium uznało, że decyzja tego organu zawiera wyczerpującą analitykę w kwestii wysokości środków finansowych będących w dyspozycji organu na wypłatę zasiłków celowych i specjalnych zasiłków celowych. Dalej Kolegium stwierdziło, że w świetle art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy, rozmiar (wysokość) pomocy uwarunkowany jest nie tylko potrzebami strony, ale interesem wszystkich osób ubiegających się o pomoc oraz możliwościami finansowymi organu. Z tego względu wysokość świadczenia z pomocy społecznej nie zależy tylko od potrzeb zgłoszonych przez stronę we wniosku, ale też od liczby osób uprawnionych do otrzymania pomocy i środków finansowych Ośrodka. W kwestii wysokości przyznanego świadczenia, organ odwoławczy zauważył, że została ona wyjaśniona przez organ pierwszej instancji. Odwołujący powinien natomiast mieć na uwadze to, że wysokość świadczenia zależy od możliwości finansowych organu oraz od liczby osób/rodzin uprawnionych do pomocy w pierwszej kolejności, tj. tych, które spełniają obowiązujące kryteria dochodowe. Nie może bowiem dochodzić do takiej sytuacji, że osoby, które spełniają ustawowe kryterium dochodowe spotkają się z odmową przyznawania świadczenia z uwagi na rozdysponowanie środków finansowych na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy. Poza tym organ pierwszej instancji nie jest zobowiązany do zaspokojenia w całości zgłaszanych przez wnioskodawcę potrzeb, gdyż świadczenia z pomocy społecznej mają wspierać osobę/rodzinę w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej, a nie zaspokajać całość żądań. Odnosząc się do wniosków odwołania Kolegium uznało, że nie znajdują one uzasadnienia, gdyż w toku postępowania zgromadzono dowody potwierdzające wysokość dochodów oraz wydatków, w tym potrąceń z tytułu alimentów i materiał ten należy uznać za kompletny, a kwartalne rozliczenia i wnioski o dotację nie mają znaczenia dla sprawy. Brak było również podstaw do rozpatrzenia wniosku strony odrębnymi decyzjami wydanymi osobno do każdej z wymienionych potrzeb. Co do tego, jaki wpływ na poprawę sytuacji materialnej odwołującego ma pozostawanie w związku małżeńskim, Kolegium zaznaczyło z kolei, że jakkolwiek, według oświadczenia strony, małżonkowie prowadzą osobne gospodarstwa domowe, to zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego są oni zobowiązani do wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Dlatego, strona ma prawo oczekiwać pomocy ze strony małżonki w pokonaniu swoich trudności materialnych, bez względu na sposób prowadzenia przez obojga gospodarstw domowych. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie na rzecz strony kosztów odwoławczych organ wyjaśnił natomiast, uwzględniając zapisy art. 79 ust. 7 ustawy i art. 263 w zw. z art. 56 K.p.a., że skoro sprawa toczyła się na wniosek strony, to nie ma podstaw do zastosowania przepisów o kosztach postępowania.

W skardze na powyższą decyzję T. R., reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wniósł o uchylenie decyzji Kolegium, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 w zw. z art. 10 § 1, z art. 85, z art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., polegające na pobieżnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego oraz nieuwzględnieniu zarzutów odwołania, a także art. 6 w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a., przez naruszenie zasady praworządności przez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię przepisów stanowiących podstawę rozstrzygania. W uzasadnieniu dowodził, że zaskarżona decyzja, podobnie jak decyzja organu pierwszej instancji, oparta jest na rażącym naruszeniu prawa procesowego. Podniósł, że organ drugiej instancji nie przeanalizował i nie rozpatrzył zarzutów odwołania oraz żądań stawianych w podaniu. Akcentował, że takie okoliczności jak zły stan zdrowia skarżącego oraz brak środków na utrzymanie, powinny skutkować pomocą w formie zasiłku specjalnego w wyższej wysokości. Zarzucił, że naruszono uznanie administracyjne, pomijając przy rozstrzyganiu zasadę uwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli. Wywiódł, że stosując uznanie administracyjne organ powinien wyważyć przeciwstawne interesy stron i wyjaśnić powody wydania takiej, a nie innej decyzji, aby możliwe było zbadanie przez sąd administracyjny, czy rozstrzygnięcie nie jest dowolne. Zdaniem skarżącego, sytuacja faktyczna, w jakiej znajduje się obecnie, nie została poddana dostatecznej analizie, co świadczy o istotnym naruszeniu prawa formalnego oraz zasady praworządności wyrażonej w art. 6 K.p.a. i art. 7 Konstytucji RP, a także zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.). Pełnomocnik skarżącego zawarł w skardze wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu według norm przepisanych oraz oświadczył, że koszty zastępstwa procesowego nie zostały pokryte. Poza tym, wraz ze skargą złożony został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o odrzucenie skargi, a w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia skargi - o jej oddalenie. Kolegium odnotowało, że skarga została wniesiona przez pełnomocnika z uchybieniem ustawowego terminu. Odnośnie żądania oddalenia skargi stwierdziło, że podtrzymuje w całości stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Op 247/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przywrócił termin do wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji rozstrzygającą o przyznaniu skarżącemu specjalnego zasiłku celowego w wysokości 30 zł i odmowie przyznania zasiłku celowego, kończąca postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 4 listopada 2013 r.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz - na zasadzie art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. Z tego też powodu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przechodząc do rozważań w zakresie dokonanej oceny w pierwszej kolejności podkreślić należy, że działania organów podejmowane w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 4 listopada 2013 r., były już przedmiotem oceny sądowej, która wyrażona została w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Op 1/15.

W związku z tym wyjaśnić trzeba, że na zasadzie art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania oznacza, że orzeczenie sądu oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią natomiast konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. W przypadku rozpoznawania sprawy przez sąd oznacza ono z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Nawet zatem w przypadku sporu, w zakresie stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z wyroku Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu (por. wyroki NSA: z 7 grudnia 1999 r., I SA 1089/99 i z 5 kwietnia 2013 r., II OSK 2333/11 oraz wyroki WSA w Opolu z 21 lutego 2013 r., II SA/Op 596/12; z 28 września 2012 r., II SA/Op 273/12, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego na co wprost wskazuje brzmienie art. 153 P.p.s.a, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie. Ponadto przyjąć można, że odstąpienie od wiążącej oceny będzie także dopuszczalne w przypadku istotnej zmiany okoliczności faktycznych, tj. gdy po wydaniu wyroku, w prowadzonym ponownie postępowaniu zmianie ulegną istotne okoliczności i ustalony zostanie stan faktyczny odmienny od przyjętego przez sąd za podstawę dokonanej oceny.

Z uzasadnienia wiążącego Sąd w niniejszej sprawie wyroku z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Op 1/15, wynika, że Sąd podzielił ocenę dokonaną w kontrolowanej wówczas decyzji, co do tego, że w przedmiotowej sprawie w sposób prawidłowy ustalono wysokość stałego dochodu skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku na kwotę 690,55 zł (październik 2013 r.). Uznał też Sąd, że dochód ten przewyższał kwotę kryterium dochodowego, ustalonego na poziomie 542 zł (aktualnie jest to 634 zł) i dlatego brak było podstaw prawnych do przyznania skarżącemu zasiłku celowego. Tym samym sformułował w tym zakresie wiążącą w sprawie ocenę prawną mającą zasadnicze znaczenie przy aktualnej ocenie legalności zaskarżonej decyzji Kolegium. Jednocześnie też uznał Sąd w tym wyroku, że w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające odnośnie wszystkich potrzeb skarżącego oraz wszystkich okoliczności uzasadniających ich zaspokojenie w drodze przyznania świadczenia, w tym z uwzględnieniem całości sytuacji materialnej strony, formułując przez to wskazania co do dalszego postępowania.

Zważywszy na omówiony wyżej zasięg oddziaływania wiążącego w sprawie wyroku i biorąc pod uwagę dokumentację, jaką organy dysponowały wydając decyzje podlegające obecnie kontroli, Sąd nie stwierdził, aby w niniejszej sprawie zaistniały jakikolwiek okoliczności umożliwiające odstąpienie od oceny i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w wydanym wcześniej wyroku. W szczególności, nie zostały ustalone okoliczności mogące podważać ocenę w zakresie uzyskania przez skarżącego, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc, dochodu przekraczającego ustawowe kryterium dochodowe, które na dzień wydania decyzji pierwszej instancji wynosiło 542 zł, a na dzień wydania decyzji odwoławczej ustalone było w aktualnej wysokości 634 zł . Ponadto Sąd uznał, że podejmując rozstrzygnięcie organy uwzględniły wcześniejszą ocenę Sądu i zastosowały się do wskazań sformułowanych w wyroku z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Op 1/15, a w konsekwencji tego prawidłowo odmówiły przyznania skarżącemu zasiłku celowego i zgodnie z prawem podjęły rozstrzygnięcie o przyznaniu specjalnego zasiłku celowego w kwocie 30 zł.

Stosując się do zaleceń Sądu organ pierwszej instancji ponownie przeprowadził postępowanie wyjaśniające dokonując aktualizacji wywiadu środowiskowego i przeprowadzając dowód z przesłuchania strony - w tym na okoliczność ustalenia zakresu żądania wniosku oraz uzyskując oświadczenie strony o sytuacji dochodowej. Zebrany ponownie materiał dowodowy był kompletny i pozwalał na dokonanie oceny merytorycznej wniosku. Nie ujawnił przy tym żadnych okoliczności, które mogłyby prowadzić do odstąpienia od oceny dokonanej przez Sąd w poprzednim wyroku. Następnie, ponownie rozpoznając sprawę organy dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego i w sposób właściwy oceniły zebrany materiał dowodowy w kontekście zaspokojenia wszystkich potrzeb wskazanych przez skarżącego. Z uzasadnień decyzji wynika, że organy rozważyły wszystkie zgłoszone przez skarżącego potrzeby. Co więcej, w wyczerpujący sposób wyjaśniły, jakimi kryteriami kierowano się przy ocenie okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy. Zawarte w decyzji rozstrzygnięcie podjęte także zostało w zakresie całego żądania wniosku.

Odnosząc się w tym miejscu do merytorycznego rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie oraz przedstawionych w decyzjach przesłanek na jego uzasadnienie podkreślić przyjdzie, że w art. 2 ust. 1, art. 3 i art. 4 ustawy 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, z późn. zm.) zwanej dalej ustawą, określone zostały ogólne zasady pomocy społecznej, z których wynika, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli jest ona związana z okolicznością mieszczącą się w katalogu określonym w art. 7 ustawy, nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej, będące dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej. Dlatego, jak słusznie podkreślały organy w niniejszej sprawie, nie są one zobowiązane do zaspokajania w całości potrzeb zgłoszonych przez wnioskodawcę.

Skarżący, jako osoba samotnie gospodarująca, niepełnosprawna oraz bierna zawodowo niewątpliwie, jak wskazały organy, był uprawniony do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej. W złożonym wniosku domagał się on udzielenia pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego.

W świetle tak sprecyzowanego żądania dostrzec należy, że na podstawie art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przyznanie tego rodzaju świadczenia w każdym przypadku uzależnione jest jednak od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu nieprzekraczającego ustalanego, stosownie do art. 9 ustawy, kryterium dochodowego. Organ obowiązany jest zatem odmówić przyznania zasiłku celowego jeżeli stwierdzi, że dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę jest wyższy od ustawowego kryterium dochodowego.

W niniejszej sprawie uwzględniając regulacje art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy organy w sposób prawidłowy ustaliły wysokość dochodu skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku na kwotę 690,55 zł. Przeprowadzone ponownie postępowanie wyjaśniające nie ujawniło żadnych nowych okoliczności mogących podważać dokonane w tym zakresie już wcześniej ustalenia. Tym samym, mając także na uwadze ocenę dokonaną w poprzednim wyroku, uznać należało, że niewątpliwie brak było w niniejszej sprawie podstaw prawnych do przyznania skarżącemu zasiłku celowego i prawidłowe było rozstrzygnięcie o odmowie jego przyznania.

Natomiast, co do pomocy w postaci specjalnego zasiłku celowego, jak wyjaśniono już w decyzjach, zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 41 pkt 1 ustawy specjalny zasiłek celowy, który nie podlega zwrotowi, może być przyznany osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe - w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. O możliwości przyznania takiego świadczenia nie decyduje zatem dochód strony, lecz sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Mając jednak na uwadze szczególny rodzaj tej pomocy, jako obwarowany przez ustawodawcę wystąpieniem "szczególnie uzasadnionych przypadków", nie można uznać, że przyznanie takiego zasiłku jest obowiązkiem organu. Szczególne przypadki, o których mowa w przepisie art. 41 pkt 1 ustawy muszą być wyraziste i odbiegające od sytuacji osób, które spełniają kryterium dochodowe i tym samym kwalifikują się do otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 482/13 - LEX nr 1343313). Dostrzec również należy, że decyzja o przyznaniu pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego ma charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne daje natomiast organowi możliwość załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz możliwości organu związane z posiadanymi uprawnieniami i środkami. Jednocześnie oznacza ono, że nie zawsze świadczenie zostanie przyznane, w oczekiwanej przez stronę wysokości. Uznanie administracyjne pozwala bowiem organowi administracyjnemu na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe przy uwzględnieniu celów pomocy społecznej, możliwości finansowych organu oraz liczby osób wnioskujących o udzielenie tej formy świadczenia. Organ nie ma obowiązku spełnienia każdego żądania osoby ubiegającej się o pomoc, gdyż uwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych oznacza z jednej strony uwzględnienie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej świadczeniobiorcy, z drugiej zaś uwzględnienie możliwości finansowych organu pomocy (tak NSA w wyroku z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 407/12 - LEX nr 1264795).

Dokonując kontroli legalność zaskarżonej decyzji w zakresie wysokości przyznanego skarżącemu specjalnego zasiłku celowego Sąd miał zatem na uwadze, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania takiego świadczenia wydawane jest w ramach uznania administracyjnego i badał, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszono zasady swobodnej oceny dowodów.

Ocena w tym zakresie wykazała, że w kontrolowanej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń, co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a następnie uzasadniły przyznanie specjalnego zasiłku celowego na wszystkie wnioskowane przez skarżącego cele w wysokości 30 zł. Zgodnie z regułami procedury administracyjnej, organy szczegółowo przeanalizowały sytuację wnioskodawcy związaną z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, samotnym gospodarowaniem, a także jego sytuacją materialną i życiową. Ustalając wysokość świadczenia organy zbadały sytuację finansową wnioskodawcy, mając na uwadze uzyskiwane, stałe dochody oraz fakt nieodebrania przyznanych z pomocy społecznej środków finansowych w wysokości 3800 zł. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji podał w sposób zrozumiały informacje dotyczące wielkości środków pieniężnych, jakimi dysponuje w skali miesiąca, liczbę wnioskodawców domagających się pomocy, przedstawił kryteria jakimi kieruje się przy rozdziale posiadanych finansów, a także wskazał na przeciętną wysokość zasiłków zaznaczając, że zależy ona od indywidualnej sytuacji i potrzeby. Wytłumaczył także, że zgodnie z przyjętymi regułami, kieruje się przede wszystkim koniecznością niesienia pomocy osobom/rodzinom bez dochodu lub o niskim dochodzie, a tym samym udziela pomocy w sytuacjach zagrożenia podstawowych warunków egzystencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, w wyniku wniesienia przez skarżącego odwołania, dokonało powtórnej, wnikliwej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, ustosunkowało się do zarzutów oraz wniosków odwołania i w sposób szczegółowy, odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a., przedstawiło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności oraz fakty, które spowodowały uznanie, że decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu. Prawidłowo przy tym uznało za nieuzasadnione wnioski strony dotyczące uzupełnienia materiału dowodowego. Materiał dowodowy dotyczący sytuacji życiowej skarżącego, istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, był bowiem kompletny i pozwalał na dokonanie oceny, a wskazane przez odwołującego dokumenty, których uzupełnienia się domagał dla rozpoznania sprawy nie mogły mieć znaczenia.

Przedstawioną przez organy w uzasadnieniach decyzji argumentację Sąd w całości podziela, uznając za racjonalne i zgodne z prawem postępowanie organów, które prowadzi do przyznania wyższej pomocy osobom znajdującym się w gorszej sytuacji materialnej niż skarżący. Zasiłek celowy specjalny, jak już wcześniej podkreślono, jest świadczeniem o charakterze szczególnym, wyjątkowym, którego ustawodawca nie powiązał z kryterium dochodowym, lecz z szczególnie uzasadnionymi przypadkami. Pojęcie szczególnie uzasadnionego przypadku należy traktować bardzo wąsko i odnosić do zaspokajania wyłącznie podstawowych potrzeb bytowych (por wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 405/13 - LEX nr 1341081). Stąd też, udzielona pomoc społeczna nie zawsze musi być przyznana w takiej wysokości, aby w pełni mogła zaspokoić zaistniałe potrzeby, gdyż nie pozwala na to ograniczoność środków, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej. Zaspokajanie potrzeb powinno być ukierunkowane w pierwszej kolejności na te osoby, które ze względu na całkowity brak dochodów lub ich nieznaczną wysokość bez udzielenia im pomocy nie byłyby w stanie egzystować (por. wyrok NSA z dnia 24 września 1996 r., sygn. akt SA/Gd 3281/95 - LEX nr 44077). Pamiętać też trzeba, że udzielenie pomocy społecznej osobie znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania osoby ubiegającej się o pomoc na organy pomocy społecznej będące dysponentami środków publicznych.

Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy, że wydając decyzję z zakresu pomocy społecznej organ musi kierować się przesłankami ustawowymi, dotyczącymi dostosowania rodzaju i rozmiaru świadczeń do okoliczności sprawy i uwzględniania potrzeb ubiegających się o pomoc w miarę możliwości pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż wobec powszechnie znanej okoliczności, że organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, wykluczone jest zaspokojenie przez organ wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc i to w zgłaszanej przez nie wysokości. Organ musi zatem przyjąć obiektywne kryteria, według których dokonuje rozdziału środków finansowych.

Ponadto, zdaniem Sądu, nie są zasadne zarzuty skargi, że organ nie wykazał, iż nie jest możliwe udzielenie skarżącemu pomocy w większym wymiarze. Z zaskarżonej decyzji, podobnie jak i z decyzji organu pierwszej instancji, wyraźnie wynika, jakie czynniki zadecydowały o przyznaniu skarżącemu zasiłku w wysokości 30 zł, a to wyklucza możliwość postawienia organom zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego i dopuszczenia się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku. Odnotować w tym miejscu trzeba, że dokonując oceny legalności decyzji o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej Sąd nie bada prawidłowości gospodarowania przez organ środkami pieniężnymi.

Kontrolując legalność wydanych w sprawie aktów Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego czy prawa procesowego. Organy rozpoznały wniosek skarżącego w całości i określiły wyraźnie, na jakie cele została przyznana kwota zasiłku celowego specjalnego. Ponadto zaznaczyć przyjdzie, że w świetle przepisów ustawy nie jest wadliwe wydanie jednej decyzji przyznającej pomoc w celu zaspokojenia kilku niezbędnych potrzeb życiowych. Żaden przepis ustawy nie obliguje organu do wydawania w tym zakresie odrębnych decyzji, jeśli żądanie oparte jest na tej samej podstawie prawnej. To, że wysokość przyznanego świadczenia nie odpowiadała oczekiwaniom skarżącego, nie może natomiast uzasadniać tezy o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów.

W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.