Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2025 r. sprawy ze skargi H. Spółka z o.o. z siedzibą w S. na uchwałę Rady Gminy Lanckorona z dnia 27 listopada 2024 r. nr XI/53/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod nazwą Izdebnik II na terenie gminy Lanckorona postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej H. Spółka z o.o. z siedzibą w S. h uiszczony wpis od skargi w wysokości 300 (słownie: trzysta) zł.

II SA/Kr 740/25

UZASADNIENIE

H. . z o.o. w S. wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały nr XI/53/2024 Rady Gminy Lanckorona z dnia 27 listopada 2024 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod nazwą "Izdebnik II" na terenie gminy Lanckorona (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2024 r. poz. 7599), zarzucając przy tym naruszenie:

1) art. 95 ust. 1 Pgg (w brzmieniu sprzed i po nowelizacji z 7 lipca 2023 r.);

2) art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 upzp przez brak zgodności ze studium, w którym ujawniono udokumentowane złoże piaskowca krośnieńskiego;

3) art. 99 ust. 2 i ust. 3 Pgg w zw. z art. 2 i art. 31 Konstytucji RP przez uchwalenie planu miejscowego celem uniemożliwienia skarżącej ubiegania się o koncesję na podstawie prawa do informacji geologicznej;

4) art. 7 Konstytucji RP przez nieuwzględnienie art. 95 ust. 1 Pgg oraz linii orzeczniczej w zakresie ochrony udokumentowanych złóż w sprawach zainicjowanych przez skarżącą.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że jako właścicielka działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w latach 2010-2012 udokumentowała występowanie na nich złoża piaskowców krośnieńskich [...], które zamierza eksploatować, a tymczasem organ gminy, na którym zgodnie z art. 95 ust. 1 Pgg sprzed nowelizacji spoczywał obowiązek ujawnienia udokumentowanego złoża, zaś zgodnie z art. 95 ust. 1 Pgg po nowelizacji spoczywa obowiązek uwzględnienia (ochrony) udokumentowanego złoża, postępuje wbrew wyrokowi stwierdzającemu nieważność studium (II SA/Kr 738/19), bo uchwalił fakultatywny plan miejscowy, który blokuje dostęp do informacji geologicznej zawartej w dokumentacji geologicznej i utrudnia starania o koncesję na jej podstawie. Skarżąca zwróciła uwagę na brak odrębnej uchwały o zgodności planu miejscowego ze studium, a także na to, że występowanie złoża wynika nie tylko ze studium, zarządzenia zastępczego Wojewody Małopolskiego z dnia 2 lutego 2016 r. w sprawie wprowadzenia obszarów udokumentowanych złóż kopalin do Studium [...] i Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Małopolskiego, ale jest po prostu informacją publiczną, którą można pobrać z Systemu Gospodarki i Ochrony Bogactw Mineralnych Polski (MIDAS).

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Lanckorona wniosła o odrzucenie skargi na zasadzie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., wskazując przy tym, że zaskarżona uchwała obejmuje działki we wschodniej części miejscowości Lanckorona (nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] a zatem nie dotyczy działek skarżącej położonych w obrębie S..

Na rozprawie w dniu 3 października 2025 r. reprezentujący spółkę Prezes Zarządu W. G. potwierdził, że skarżąca spółka nie jest właścicielem żadnej nieruchomości, która znajduje się na obszarze objętym zaskarżoną uchwałą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Rozpoznając skargę na uchwałę samorządu terytorialnego, sąd w pierwszej kolejności z urzędu bada dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej zwanej p.p.s.a.

Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

Zgodnie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Rozpatrzenie merytoryczne skargi złożonej na podstawie wyżej wskazanej regulacji może nastąpić wówczas, gdy zostanie wykazane nie tylko posiadanie przez stronę wnoszącą skargę interesu prawnego lub uprawnienia, ale także naruszenie tych chronionych prawem wartości. Do cech interesu prawnego zalicza się jego realność, co powoduje wykluczenie interesów przewidywalnych w przyszłości lub interesów czysto hipotetycznych. Jak zasadnie wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2023 r., II OSK 605/23, naruszenie interesu prawnego to ograniczenie lub pozbawienie praw lub uprawnień wynikających z przepisów prawa materialnego. Naruszenie to nie może mieć formy potencjalnego czy przyszłego naruszenia, ale musi mieć aktualny charakter w chwili powoływania się na jego naruszenie uchwałą.

Zdaniem sądu, skarżąca spółka nie legitymuje się interesem prawnym, którego ewentualne naruszenie otwarłoby jej drogę do merytorycznej kontroli uchwały w rozpoznaniu jej skargi.

Interes prawny to rzeczywista, a nie hipotetycznie istniejąca potrzeba ochrony prawnej określonego podmiotu. O istnieniu tak rozumianego interesu możemy mówić wówczas, kiedy działanie organu administracji o wymiarze konkretnym dotyka w sposób bezpośredni normatywnie ukształtowaną sytuację konkretnego podmiotu. Wnoszący skargę musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (por. wyrok SN z dnia 7 marca 2003r., III RN 42/02, publ.: OSNP z 2004 r. Nr 7, poz. 114, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 września 2004r., II SA/Bk 364/04, Lex nr 173736). Interes ten powinien być bezpośredni i realny (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005r., I OSK 715/05, LEX nr 192482, por. też wyrok NSA z dnia 4 września 2001r., II SA 1410/01, Lex nr 53376, postanowienie NSA z dnia 9 listopada 199 r., II SA 1933/95, publ.: ONSA z 1996r. Nr 4, poz. 170, wyroki WSA w Białymstoku z dnia 4 maja 2006r., II SA/Bk 764/06 i II SA/Bk 763/05).

Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma zatem charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje interes faktyczny, ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też zagrożenie w przyszłości naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia musi mieć miejsce, musi być realne i wynikać z aktu, na który w trybie art. 101 u.s.g. wnoszona jest skarga (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/04; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04).

Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2022 r., II OSK 2336/19, podmiotami legitymowanymi do zaskarżenia planu miejscowego są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Ustalenia planu miejscowego co do przeznaczenia konkretnych nieruchomości oraz sposobu zagospodarowania terenu pozostają w bezpośrednim związku z uprawnieniami i obowiązkami właścicieli nieruchomości, chronionymi przepisem art. 140 K.c.

W orzecznictwie występuje też pogląd, że plan miejscowy może naruszać interes prawny właścicieli nieruchomości sąsiednich także wtedy, gdy nieruchomości te nie są objęte zapisami tego planu. Jak podkreśla się, naruszenie przez plan miejscowy interesu prawnego właścicieli nieruchomości znajdujących się poza obszarem objętym planem, wynika ze znaczenia, jakie plan miejscowy ma dla kształtowania prawa sąsiedzkiego, co wynika z art. 144 K.c. Skoro bowiem właściciel nieruchomości objętej planem miejscowym będzie mógł z tej nieruchomości korzystać w sposób określony w planie miejscowym, to właściciele sąsiednich nieruchomości, w tym znajdujących się poza obszarem tego planu, będą musieli znosić ten sposób wykorzystania. Kryterium wykonywania prawa własności, który zakłada powstrzymywanie się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, o którym mowa w art. 144 K.c. nie mogą być bowiem ustalane bez uwzględnieniu norm o charakterze administracyjnoprawnym, w tym wynikające z uchwalonych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2021 r., II OSK 472/21; postanowienia NSA: z dnia 21 października 2020 r., II OSK 2387/20; z dnia 20 sierpnia 2020 r., II OSK 1103/20 i powołane w nich orzecznictwo). Dotyczy to jednak stosunków sąsiedzkich, a nie jakichkolwiek stosunków prawnych czy wynikających z czynności faktycznych czy prawnych dokonywanych przez podmioty, nie objęte zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Sąd zauważa, że nie tylko żadna z dziewiętnastu działek ewidencyjnych wymienionych przez skarżącą spółkę nie jest objęta postanowieniami zaskarżonej uchwały, ale żadna z nich nawet nie przylega do terenu objętego zaskarżoną uchwałą. Nadto jak wynika z mapy gminy L. (powszechnie dostępnej na stronie systemu informacji przestrzennej https://sip.gison.pl/lanckorona), wieś S. i wieś I. (sołectwa gminy L.) leżą po przeciwnych stronach gminy – jedna na północ a druga na południe w stosunku do centralnie położonej wsi L..

Tymczasem prawo do domagania się stwierdzenia nieważności uchwały w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają jedynie podmioty, których zapisy tego prawa naruszają ich prawo własności (użytkowania wieczystego), choćby, jak mowa wyżej, byli właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych poza granicami uchwalonego planu. Interes, jaki wykazuje skarżąca spółka, ma zatem charakter faktyczny, a nie prawny. Nie daje on jej zatem prawa do uruchomienia merytorycznego rozpoznania skargi.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia braku naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia po stronie skarżącej, Sąd odrzucił skargę, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na zasadzie art. 232 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.