Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 lutego 2008 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz T. M. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania T.M. pomocy finansowej dla gospodarstwa niskotowarowego.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że złożony (w dniu 28 października 2005 r. ) przez T. M. wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych został załatwiony decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...] o odmowie przyznania płatności z powodu wyczerpania limitu środków przeznaczonych na realizację powyższego działania, zaś wydaną w trakcie kontroli instancyjnej, utrzymującą ją w mocy, ostateczną decyzję z dnia [...] uchylono wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 listopada 2006 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dalszym toku postępowania, decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...] o odmowie przyznania płatności i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, a po jej ponownym rozpoznaniu, decyzją z dnia [...] prowadzone postępowanie w przedmiocie przyznania pomocy finansowej zostało umorzone.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu od powyższej decyzji, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy jest ono bezprzedmiotowe. Zaznaczył przy tym, że brak podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia sprawy – w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 1983 r. o sygn. akt SA/Wr 163/83 ( ONSA 1983, z. 1, poz. 30 ) - upoważnia organ do podjęcia takiej decyzji.

Organ odwoławczy stwierdził, że ze zgromadzonych informacji wynika, iż kwota wsparcia na wydatki w okresie programowania 2004 – 2006 na wsparcie gospodarstw niskotowarowych ogłoszona w dniu 15 listopada 2004 r. ( w Monitorze Polskim Nr 56, poz. 958 ) wynosząca 376,8 mln EURO została wyczerpana. Zgłaszane przez zainteresowanych wnioski rozpatrywane były zgodnie z kolejnością wpływu, a płatność przyznawana była do wysokości limitu zarezerwowanego dla tego działania. Do dnia 22 marca 2005 r. złożono 116353 wnioski o przyznanie płatności. Wskutek realokacji środków pieniężnych wznowiono przyjmowanie wniosków o pomoc finansową i w terminie od 6 do 16 listopada 2005 r. przyjęto 57 490 wniosków. W efekcie wydano 155 761 decyzji przyznających pomoc oraz zrealizowano płatności na łączną kwotę 1 113 916 701, 41 zł.

W myśl § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 ze zm ), płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana na wniosek producenta rolnego, składany do kierownika biura powiatowego Agencji. W ust. 3 przepis ten stanowi, iż wniosek składa się w dowolnym terminie. Płatność dla gospodarstwa niskotowarowego zgodnie z § 2 pkt 1 i 2 cyt. rozporządzenia, jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w planie rozwoju obszarów wiejskich na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, według kolejności otrzymania przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosków o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, zdaniem organu odwoławczego, należało stwierdzić, że postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowego wniosku stało się bezprzedmiotowe w związku z wyczerpaniem limitu środków finansowych przeznaczonych na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Wobec tego decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania jest zasadna.

W skardze do Sądu T. M. zarzucił, że decyzja organu odwoławczego pomija zgłoszony w dniu 28 października 2005 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej, o czym świadczy przyjmowanie nowych wniosków w listopadzie 2005 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona. Po pierwsze, nie można zgodzić się z argumentacją organu odwoławczego, że prowadzone postępowanie podlegało na mocy art. 105 § 1 kpa umorzeniu jako bezprzedmiotowe. W myśl powołanego przepisu, organ umarza postępowanie jeśli stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny postępowaniem bezprzedmiotowym. W literaturze przedmiotu podnosi się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1, oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co istoty ( zob. B. Adamiak i J. Borkowski w : Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. C.H. Beck, W-wa 205, str. 485 ). Skarżący domagał się przyznania mu pomocy finansowej - i jak wynika z akt - sprawy podtrzymywał swój wniosek złożony w październiku 2005 r. Istniało zatem żądanie ( roszczenie ) o przyznanie mu pomocy finansowej. W tych okolicznościach obowiązkiem organu było rozstrzygnięcie sprawy poprzez wydanie merytorycznej decyzji orzekającej w przedmiocie zgłoszonego wniosku, niezależnie od tego, czy wyczerpany został, czy też nie, limit środków finansowych przeznaczonych na wspieranie gospodarstw niskotowarowych.

W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 105 § 1 kpa.

Po drugie, trzeba przypomnieć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 29 listopada 2006 r. o sygn. akt II SA/Lu 784/06 zamieścił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, które – stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – zwanej dalej ppsa, były wiążące dla Sądu oraz organów rozpoznających ponownie wniosek skarżącego z dnia 28 października 2005 r. o przyznanie pomocy finansowej. Rzeczą organu było wyjaśnić między innymi jaka była rzeczywista wysokość limitu środków na wspieranie gospodarstw niskotowarowych oraz czy i kiedy wyczerpany został ten limit.

W ocenie Sądu, nie zostały wykonane przez orzekające organy zalecenia dotyczące kwestii wyczerpania limitu środków finansowych i rezultacie nie można stwierdzić, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy zgodnie z regułami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Tezie organu, że limit środków został wyczerpany zaprzecza bezsporny w sprawie fakt, że w listopadzie 2005 r. wznowiono przyjmowanie wniosków o przyznanie pomocy finansowej. Logiczny jest wniosek, że limit środków nie został wyczerpany skoro – jak organ odwoławczy podaje przyjęto wtedy 57 490 wniosków. Poza tym, kwestia możliwości składania wniosków w listopadzie 2005 r. była już sygnalizowana w w/w wyroku WSA w Lublinie. W tych okolicznościach nie można uwzględnić stanowiska organu, że limit środków został wyczerpany, zwłaszcza, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy postępowanie dowodowe ograniczone zostało do ustalenia, że skarżący w związku z naborem w dniach 6 – 16 listopada 2006 r. złożył nowy wniosek oraz dołączenia do akt postępowania pisma Departamentu Obsługi Środków Towarzyszących Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] ( k. 97 i 98 akt adm.), z którego w żaden sposób nie wynika, czy i kiedy wyczerpany został limit środków finansowych. Również z innych dowodów nie wynika aby limit ten został wyczerpany. Nie ustalono także z jakim dniem limit miałby być wyczerpany. Niezbędnych ustaleń w tym zakresie nie mogą zastąpić szczegółowe dane liczbowe prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na temat ilości złożonych dotychczas wniosków i dokonanych płatnościach.

Poza tym niezrozumiałe jest stwierdzenie organu odwoławczego, że wnioski o przyznanie pomocy finansowej rozpatrywane były zgodnie z kolejnością wpływu bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji poza przytoczeniem treści § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 ze zm. ), przewidującego, że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w planie rozwoju obszarów wiejskich na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, według kolejności otrzymania przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosków o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, nie wyjaśnia bliżej trybu rozpoznawania napływających wniosków. Zgodnie z zasadą, że wnioski są rozpoznawane według kolejności wpływu, wniosek skarżącego złożony w październiku 2005 r. powinien być rozpatrzony wcześniej niż złożone później, bo w listopadzie 2005 r. dodatkowe wnioski, a to oznacza, że wniosek skarżącego mógłby być pozytywnie załatwiony z tego względu, iż miała miejsce " realokacja środków pieniężnych", na którą powołuje się zarówno organ I jak i II instancji.

Na marginesie powyższych uwag stwierdzić należy, że orzekające organy wymieniają kwotę limitu w wysokości 376,8 mln EURO, podczas gdy w planie rozwoju obszarów wiejskich na lata 2004 – 2006 ogłoszonym w dniu 15 listopada 2004 r. w Monitorze Polskim Nr 56, poz. 958, kwota ta jest niższa o 0,5 mln EURO.

W tym stanie rzeczy usprawiedliwioną była wniesiona skarga, wobec czego zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa, zaś poniesione przez skarżącego koszty w kwocie 200 zł – zwrotowi na mocy art. 200 ppsa.