II SA/Sz 194/08 - Wyrok

Data orzeczenia	2008-05-09	
Data wpływu	2008-02-28	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie	
Sędziowie	Arkadiusz Windak
Grzegorz Jankowski /przewodniczący/
Marzena Iwankiewicz /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę	
Hasła tematyczne	Gospodarka gruntami	
Sygn. powiązane	I OSK 1092/08	
Skarżony organ	Inne~Wojewoda	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżoną decyzję	
Powołane przepisy	Dz.U. 1991 nr 30 poz 127; art. 10 ust. 1,3,5, art. 55 ust. 1, art. 56 ust. 1; Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603; art. 233, art. 129 ust. 5, art. 130, art. 98 ust. 1,3; Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071; art. 104 par.1, art. 138 par. 1 pkt 1; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270; art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c;  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2008r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogę gminną I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Gminy kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Starosta decyzją z dnia 8 października 2007 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 10 ust 1, 3 i 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.

o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30 poz. 127 ze zm.) w związku z art. 233, art. 129 ust 5 i art. 130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. 261 poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu wniosku

z dnia 20 grudnia 2005 r. R. W. – właściciela działek nr [...] położonych w obrębie [...] w gminie [...] o przyznanie odszkodowania za grunty wydzielone pod budowę drogi gminnej, ustalił na rzecz ww. odszkodowanie w kwocie [...] zł. Ponadto wskazał, że płatnikiem odszkodowania jest Gmina, a wypłata odszkodowania nastąpi jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna.

Uzasadniając decyzję starosta wskazał, że pismem z dnia [...] r. R. W. właściciel nieruchomości nr [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...] zwrócił się do Wójta Gminy o wypłacenie odszkodowania za zajęcie działek pod budowę drogi gminnej. Postanowieniem z dnia 7 marca 2007 r. wniosek ten został przekazany do rozpoznania zgodnie z właściwością Staroście. W toku postępowania Starosta stwierdził, że decyzją z dnia 20 stycznia 1997 r. Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego zatwierdził projekt podziału działki nr [...] z obrębu [...] stanowiącej własność R. W. w wyniku którego powstały m. in. działki [...] wydzielone na budowę drogi. Organ wskazał, że przed zatwierdzeniem projektu podziału R. W. oraz A.W. (właściciel działki nr [...] także przeznaczonej pod budowę drogi) zawarli w dniu [...] r. z Gminą porozumienie na mocy którego przekazali ww. działki nieodpłatnie na rzecz Gminy pod budowę ogólnodostępnej drogi.

W dniu wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości obowiązywała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości. Zgodnie z art. 10 ust. 5 tej ustawy, z dniem w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, działka wydzielona pod drogę (ulicę) przeszła na własność gminy. Przejście na własność gminy następuje za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Z przepisu art. 55 ust. 1 i art. 56 ust 1 tej ustawy wynika, że wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem, które wypłaca się jednorazowo i powinno ono odpowiadać wartości wywłaszczonej nieruchomości.

W postępowaniach toczących się na podstawie ustawy o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości, strony związane są tymi przepisami. Nie mogą

w sposób dowolny ustalać swoich praw i obowiązków. W związku z powyższym, obowiązująca z mocy prawa zasada, że przejście w trybie art. 10 ustawy gruntów na własność gminy następuje za odszkodowaniem, nie może być w drodze umowy stron zmieniona, z powołanych przepisów wynika obowiązek ustalenia wysokości odszkodowania. Do byłego właściciela nieruchomości należy ewentualne rozporządzenie ustalonym odszkodowaniem. Powołane wyżej przepisy nie dają podstaw do odstąpienia od ustalenia odszkodowania za przejmowaną (wywłaszczoną) nieruchomość. Z tego względu należy przyjąć, że właściciel nieruchomości nie mógł zrzec się odszkodowania za przejmowaną nieruchomość,

a w razie takiego zrzeczenia, organ nie mógł takiego zrzeczenia przyjąć. Ustalenie odszkodowania może nastąpić w decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości lub w decyzji odrębnej. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że w decyzji zatwierdzającej projekt podziału nie ustalono odszkodowania

i nie wydano odrębnej decyzji ustalającej wielkość odszkodowania. Dlatego wniosek strony o przyznanie odszkodowania jest zasadny. Porozumienie zawarte między stronami nie ma mocy prawnej, gdyż z mocy prawa gmina przejmująca na własność nieruchomość winna była wypłacić odszkodowanie, które jest konsekwencją odjęcia prawa własności nieruchomości dotychczasowemu właścicielowi. W sprawie nie nastąpiło też przedawnienie, gdyż w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przedawnienia.

Zgodnie z art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów.

W rozpoznawanej sprawie nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, pomimo, że obowiązujące przepisy przewidywały jego ustalenie. W związku z tym, na podstawie art. 129 ust 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, starosta jest organem właściwym do wydania decyzji

o odszkodowaniu. W myśl art. 130 ust 2 ww. ustawy, odszkodowanie ustala starosta w drodze decyzji administracyjnej po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. W dniu [...] r., zgodnie

z obowiązującymi przepisami, został sporządzony operat szacunkowy w którym rzeczoznawca ustalił wartość nieruchomości zajętych pod drogę publiczną, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] jako działki: nr [...] na kwotę [...] zł, nr [...] na kwotę [...] zł.

Organ wskazał, że na rozprawie administracyjnej która odbyła się w dniu [...] strony nie kwestionowały wysokości odszkodowania, natomiast przedstawiciel Gminy oświadczył, że zawarte w 1996 r. porozumienie

w sprawie nieodpłatnego przekazania działek nr [...] przez ich właścicieli na rzecz Gminy uważa za ważne i obowiązujące. W związku z tym, iż

w piśmie z dnia [...] r. Wójt Gminy oświadczył, że nie jest w stanie wskazać nieruchomości zamiennej, starosta orzekł, iż odszkodowanie zostanie wypłacone w formie gotówkowej, w kwocie ustalonej w decyzji.

W odwołaniu od decyzji Wójt Gminy powołał się na porozumienie

z 1996 r. dotyczące nieodpłatnego przekazania działek na rzecz Gminy. Wskazał, że nie zgadza się z poglądem organu I instancji dotyczącym obowiązku wypłacenia odszkodowania za nieruchomości wydzielone pod drogi gminne wskazując, że właściciel ma prawo rozporządzić przysługującym mu odszkodowaniem

i w przedmiotowej sprawie już to zrobił o czym świadczy oświadczenie woli złożone przez niego w dniu [...] r. Z treści tego oświadczenia wynika, że działkę która będzie wydzielona pod drogę, przekazuje na rzecz Gminy nieodpłatnie, rezygnując tym samym z przysługującego mu z mocy prawa odszkodowania. Dlatego nie doszło do ustalenia odszkodowania w decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki ani nie wydano odrębnej decyzji ustalającej wielkość odszkodowania. Zdaniem Wójta, Starosta jest związany takim oświadczeniem woli i powinien przyjąć, że kwestia odszkodowania została dobrowolnie ustalona między właścicielem i Gminą. Ustalenie odszkodowania, wbrew wcześniejszym ustaleniom między stronami, po 11 latach od poczynienia powyższych ustaleń jest nieuzasadnione a dla Gminy krzywdzące, ponieważ zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami w szczególności z przepisem art. 130 ust 1 w zw. z art. 98 ust 3 ustawy

o gospodarce nieruchomościami, wysokość odszkodowania ustala się według stanu

i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu.

W przypadku gdy starosta wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Zatem wydając decyzję ustalającą wysokość odszkodowania przyjęto wartość wydzielonych działek na dzień wydania tej decyzji, ponieważ właściciel zmienił zdanie odnośnie odszkodowania dopiero po ośmiu latach, kiedy to ceny nieruchomości znacznie wzrosły.

Wojewoda decyzją z dnia 28 grudnia 2007 r.

Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § pkt 1 kpa, art. 129 ust. 5 i art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję wskazał, że na podstawie obowiązującego w dniu wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 20 stycznia 1997 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości [...] położonej w obrębie [...] w gminie [...], przepisu art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodziły na własność gminy z mocy prawa z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Treść przepisów art. 10 ust 5 i art. 55 ust 1 tej ustawy wskazuje, iż wszelkie porozumienia, umowy, oświadczenia woli stron składane zarówno w przedmiocie wysokości odszkodowania jak i też jego ustalenia i wypłaty nie mogą wywołać żadnych skutków prawnych na gruncie tej ustawy. Organ orzekający o podziale nieruchomości jest nie tylko uprawniony, ale zobowiązany z mocy art. 55 ust 1 ww. ustawy do ustalenia odszkodowania za grunt który przeszedł na własność gminy w związku z zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości. Dlatego decyzja organu I instancji ustalająca odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogę gminną jest prawidłowa, bowiem materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że obowiązek ustalenia i wypłaty odszkodowania nigdy nie został spełniony.

Zgodnie z art. 129 ust 5 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Art. 130 ust 1 i 2 tej ustawy określa, że wysokość odszkodowania ustala się według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku gdy starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw. Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Z treści art. 129 ust 5 oraz art. Art. 130 ust 1 i 2 wynika więc jednoznacznie, że w operacie szacunkowym rzeczoznawca bierze pod uwagę stan nieruchomości z dnia 20 stycznia 1997 r. tj. z daty wydania decyzji o podziale, a wartość nieruchomości ustala według aktualnych cen rynkowych. W przedmiotowej sprawie wartość nieruchomości ustalono więc zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję Gmina zarzuciła decyzji naruszenie przepisu art. 10 ust 5 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przez jego błędną interpretację, co naruszyło interes prawny Gminy polegający na ustaleniu obowiązku wypłaty odszkodowania. Strona skarżąca wskazała, że z art. 10 ust 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wynika, że grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem, przechodzą na własność gminy z dniem w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczeniu nieruchomości. Jednakże z ust. 1 tego przepisu wynika, że podział nieruchomości może nastąpić, jeżeli jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dlatego zarówno sam podział nieruchomości jak i wydzielenie działki pod budowę dróg pozostaje w ścisłej zależności od zapisów planu miejscowego, a dokładnie od tego czy nieruchomość była zabudowana, względnie przeznaczona pod budowę. Ustawa o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości nie zawierała definicji tych pojęć. Zostały one natomiast zdefiniowane w innych ustawach, tj. w obowiązującej wówczas ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W niniejszej sprawie w dniu wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości nr [...], obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w którym tereny objęte decyzją podziałową przeznaczone były pod zabudowę w części mieszkaniową, w części na cele usług nieuciążliwych i handlu. Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego, o której mowa powyżej, przeznaczyła wydzielone z działki nr [...] pod budowę drogi przeznaczonej do obsługi nowo wydzielonych działek. Także z załącznika graficznego do decyzji podziałowej wynika, że wydzielona działka drogowa służy wyłącznie jako droga wewnętrzna do obsługi działek sąsiednich. Wątpliwości strony skarżącej budzi to, czy działka ta faktycznie przechodzi z mocy prawa za odszkodowaniem na Gminę. Przepis art. 10 ust 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie określał jak należy rozumieć określenie ulica (droga w przypadku art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami). Wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym sporu powstałego w związku z pierwotnym brzmieniem art. 98 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami prezentowany był pogląd, że pojęcie droga należy rozumieć jako droga publiczna. Także obecnie obowiązujące brzmienie art. 98 ust 1 tej ustawy wyraźnie odwołuje się do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne. W związku z tym, analizując w kontekście historycznym przywołane zapisy można dojść do wniosku, ze za odszkodowaniem, na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa przechodzą grunty wydzielone pod drogi (ulice), które są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, która to ustawa zawiera definicję drogi publicznej. Działki nr [...] są jedynie drogami służącymi mieszkańcom okolicznych działek, czyli drogami wewnętrznymi. Nie zostają one ujęte jako ulice ani drogi publiczne w planie zagospodarowania przestrzennego. Plan zagospodarowania przestrzennego w ogóle nie przewidywał dróg publicznych na terenie przedmiotowych działek. W związku z tym, w ocenie skarżącej, w przedmiotowej sprawie w wyniku podziału nieruchomości doszło do wydzielenia innych dróg niż publiczne, np. dróg wewnętrznych, przejście ich na własność jednostki samorządu terytorialnego nie podlega bezwzględnym rygorom wynikającym z przepis art. 10 ust 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a obecnie art. 98 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym strony mogą zawrzeć porozumienie co do zasad przejęcia działek wydzielonych na drogę wewnętrzną. Wobec powyższego Gmina podniosła, że organ orzekający w sprawie odszkodowania jest zobowiązany wyjaśnić wszystkie okoliczności w sprawie, w tym wyjaśnić czy przy podziale nieruchomości rzeczywiście doszło do wydzielenia działek pod drogi publiczne, a tym samym czy zastosowanie ma regulacja zawarta w obowiązującym w dniu wydania decyzji podziałowej przepisie art. 10 ust 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 1997 r., sygn. akt IV SA 480/96, treść przepisów art. 10 ust 5 i art. 55 ust 1 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wskazuje, że wszelkie porozumienia, umowy, oświadczenia woli stron składane w przedmiocie zarówno wysokości odszkodowania jak tez jego ustalenia i wypłaty nie mogą wywołać żadnych skutków prawnych na gruncie cytowanej ustawy, a organ orzekający o podziale jest zobowiązany do ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt który przeszedł na własność gminy, w związku z zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutu skargi, że działki nr [...] wydzielone zostały jako droga wewnętrzna służąca jedynie mieszkańcom okolicznych działek i tym samym poddawanie w wątpliwość faktycznego przejścia jej z mocy prawa na rzecz gminy Wojewoda wskazał, iż zarzut ten jest pozbawiony podstaw merytorycznych, bowiem w decyzji ostatecznej zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości znajduje się jednoznaczny zapis dotyczący działek drogowych nr [...]" działki [...] przechodzą na własność Gminy w dniu, w którym decyzja o podziale stanie się ostateczna".

W piśmie procesowym z dnia 17 kwietnia 2008 r. pełnomocnik R. W. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że pogląd strony skarżącej wyrażony w skardze dotyczący nieprawidłowej interpretacji art. 10 ust 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jest bezpodstawny, ponieważ okoliczność, że Gmina interpretuje ten przepis w sposób odmienny po to aby uniknąć wypłaty odszkodowania na rzecz byłych właścicieli nieruchomości, nie może być identyfikowana z interesem prawnym Skarżącej. Wskazał, że decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem i merytorycznie zasadne tak co do podstaw żądania strony jak i wysokości ustalonego jednorazowego odszkodowania, którego Gmina nie kwestionowała. Pełnomocnik wskazał, że podział nieruchomości zatwierdzony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 20 stycznia 1997 r. był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy w którym teren ten przeznaczony był pod zabudowę, inaczej nie mogło dojść do zatwierdzenia podziału i wydzielenia działek pod budowę drogi. Przed podziałem nieruchomości Wójt wydał opinię, że planowany podział jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy. Pełnomocnik zakwestionował też legitymację Wójta Gminy do wniesienia skargi wskazując, że nie był on stroną postępowania administracyjnego, tylko Gmina. Pełnomocnik podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie, że przejście własności działek drogowych na Gminę jednoznacznie wynika z decyzji podziałowej, a twierdzenia strony skarżącej, że jest to droga wewnętrzna nie zasługują na ochronę, bowiem przed zatwierdzeniem podziału nieruchomości Wójt wydał opinię o zgodności projektu podziału z planem miejscowym, a Rada Gminy nadała ulicy nazwę [...] . Z drogi tej korzystają wszyscy mieszkańcy Gminy, a nie tylko właściciele sąsiednich działek, a zabudowa ponad [...] działek wzdłuż tej drogi obejmuje nie osiedle należące do spółdzielni czy na terenie zamkniętym, ale budynki które wybudowali indywidualnie mieszkańcy Gminy. Gmina wykonuje obowiązki zarządcy tej drogi. Pełnomocnik wskazał też, że przedstawione przez Wójta motywy usiłowania pozbawienia właścicieli odszkodowania za grunt wydzielony pod budowę ulicy, mogłyby pozbawić innych właścicieli nieruchomości na tym terenie możliwości realizacji zabudowy mieszkaniowej przewidzianej w planie zagospodarowania przestrzennego i takie postępowanie właśnie jest sprzeczne z interesem Gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Badanie pod tym kątem zaskarżonej decyzji doprowadziło do uznania przez Sąd, że skarga jest uzasadniona.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji ustalającą odszkodowanie za przejście na własność gminy [...] działek nr [...] będących poprzednio własnością R.W. Z decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości z dnia [...] r. wynika, że działki te zostały wydzielone pod budowę drogi przeznaczonej do obsługi nowo wydzielonych działek sąsiednich, zaś z treści uzasadnienia można się dowiedzieć, że przechodzą na własność Gminy w dniu, w którym decyzja o podziale stanie się ostateczna, nie wynika jednak z niego jednoznacznie czy zostały przeznaczone pod budowę drogi publicznej.

Na dzień wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości obowiązywała ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w której, zgodnie z art. 10 ust. 5, grunty wydzielone pod budowę ulic

z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym wg zasad obowiązujących przy wywłaszczeniu nieruchomości. W chwili obowiązywania w/w ustawy nie została wydana decyzja ustalająca wysokość odszkodowania. Zdaniem Gminy porozumienie zawarte pomiędzy Gminą a R. W. w przedmiocie zrzeczenia się odszkodowania za nieruchomości wydzielone pod drogi jest skuteczne, dlatego nie było ono przedmiotem ustalenia. Kwestia ta pojawiła się wówczas gdy R. W. złożył w dniu [...]r. wniosek o ustalenie odszkodowania za przedmiotowe działki. W ocenie Sądu zarzut podniesiony przez Wójta Gminy iż zrzeczenie się roszczenia jest skuteczne nie zasługuje na uwzględnienie. Porozumienie w tym zakresie miało miejsce [...] r., a więc przed decyzją zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości.

W myśl art. 10 ust. 5 cyt. ustawy grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, za odszkodowaniem według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. W myśl wówczas obowiązującego art. 55 ust. 1 powyższej ustawy wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem. Powyższy przepis nie daje podstaw do odstąpienia przez organ administracji od ustalenia odszkodowania za przejmowaną nieruchomość. Ewentualne rozporządzenie przez byłych właścicieli ustalonym dla niech odszkodowaniem jest odrębną kwestią, pozostającą bez wpływu na legalność decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Taki pogląd też zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie IV SA 1329/94 z 18 marca 1996 r.

Odszkodowanie za grunty przejęte pod budowę ulic ustala się w odrębnym postępowaniu po uprawomocnieniu się decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości według zasad obowiązujących przy wywłaszczeniu nieruchomości.

W dacie złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania obowiązywała ustawa

z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która w art. 98 ust. 1 i 3 przewidywała odszkodowanie za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne

w wysokości uzgodnionej między właścicielem a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca wg zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczeniu nieruchomości.

Z treści decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości nie wynika jaki charakter mają działki wydzielone pod drogi. Teza decyzji brzmi "działki Nr [...] zostają wydzielone pod budowę drogi przeznaczonej do obsługi nowo wydzielonych działek", zaś treść uzasadnienia informuje, że "przechodzą na własność gminy w dniu, w którym decyzja o podziale stanie się ostateczna". Zatem należy uznać za trafny zarzut strony skarżącej, że organ orzekający w sprawie odszkodowania powinien wyjaśnić czy przy podziale nieruchomości rzeczywiście doszło do wydzielenia działek pod drogi publiczne.

Przy ponownym rozpoznaniu spawy należy ustalić czy projekt podziału działki Nr [...] przewidywał przejście działek nr [...] na własność Gminy i czy działki te na własność Gminy przeszły.

W niniejszej sprawie Wojewoda nie podjął niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; zm. Dz. U z 2004 r. Nr 162 poz. 1692), Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania wydano na podstawie art. 200 ww. ustawy.