Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę. 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty L. z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu zażalenia W. N., utrzymał w mocy postanowienie Starosty L. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] o zawieszeniu na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku W. N. z dnia 28 września 2005 r. o ustalenie i wypłacenie odszkodowania przewidzianego w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) za nieruchomość położoną w L. oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] zajętą pod drogę publiczną.

W. N. we wniosku z dnia 28 września 2005 r. wskazał, iż przedmiotowa działka była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę - ul. [...] i [...] i stanowi obecnie współwłasność wnioskodawcy oraz K. N., H. N. i W. K., co potwierdza odpis z księgi wieczystej nr [...].

Starosta L. zawieszając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie odszkodowawcze, przyjął, iż rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. wydania przez Wojewodę [...] decyzji stwierdzającej przejście z mocy prawa na własność Gminy – Miasto L. z dniem 1 stycznia 1999 r. gruntu zajętego pod drogę publiczną – ul. [...] i ul. [...].

Wojewoda [...] utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy stwierdził, że wniosek o ustalenie w trybie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - odszkodowania za zajęty pod drogi publiczne grunt może być merytorycznie rozstrzygnięty dopiero po stwierdzeniu ostateczną decyzją Wojewody jego przejścia z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

Wspomniana decyzja potwierdza fakt nabycia przez jeden z podmiotów prawa własności gruntu, a zarazem może stanowić podstawę do ubiegania się przez byłego właściciela lub współwłaścicieli o odszkodowanie. Ponadto decyzja taka określa jednoznacznie powierzchnie gruntu zajętego pod drogę i jego położenie, zatem stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Na powyższe postanowienie W. N. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zarzucając Wojewodzie, iż utrzymując postanowienie Starosty L. w mocy, zawiesił on postępowanie w przedmiocie odszkodowania na czas nieokreślony, gdyż nie wskazał kiedy i czy w ogóle podejmie decyzję stwierdzającą przejście na własność Gminy nieruchomości zajętej pod drogę.

Skarżący podał, iż nieruchomość, której część zajęta jest pod drogę publiczną stanowiła dawniej parcelę nr [...] o powierzchni [...] m², którą w dniu 14 stycznia 1931 r. nabył dziadek skarżącego - B. N. Z parceli tej wyodrębniono drogę publiczną – ul. [...] i ul. [...].

Obecni spadkobiercy B. N. dziedziczą grunt (bez ww. ulic) o pow. [...] m² (zgodnie z odpisem z księgi wieczystej dot. działki nr [...], nr obrębu [...]).

W. N. wskazał, iż spadkobiercy płacili "jeszcze w okresie III Rzeczypospolitej" podatek gruntowy do Gminy L. za grunt o pow. [...] m², czyli także za tereny wyodrębnione pod drogę.

Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga jest uzasadniona choć z innych powodów niż w niej wskazano.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, przy czym w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.

W ocenie Sądu, zarówno Starosta L. jak i Wojewoda [...] prowadzili w niniejszej sprawie postępowanie z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a zwłaszcza przepisu art. 10 § 1 k.p.a., który ustanawia zasadę udziału stron w każdym stadium postępowania i umożliwienia im przed podjęciem rozstrzygnięcia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Rozstrzygnięcie przez organ sprawy z naruszenie zasady wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. stanowi w myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, a to powoduje, konieczność uchylenia przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty L. z dnia [...] kwietnia 2006r. i to niezależnie od tego czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy czy też nie.

Starosta L. zawieszając postępowanie w sprawie z wniosku W. N., skierował wydane w tym zakresie postanowienie jedynie do wnioskodawcy i Prezydenta Miasta L. pomijając natomiast pozostałych współwłaścicieli działki nr [...] tj. K. N., H. N. i W. K.

Również Wojewoda [...] utrzymując w mocy postanowienie Starosty L., nie skierował swojego rozstrzygnięcia do wszystkich stron postępowania, pomijając podobnie jak organ pierwszej instancji współwłaścicieli wspomnianej nieruchomości.

Nie budzi wątpliwości Sądu, iż w postępowaniu w niniejszej sprawie prócz wnioskodawcy winni brać udział pozostali współwłaściciele działki wskazywani już we wniosku W. N. z dnia 28 września 2005 r. i ujawnieni w księdze wieczystej nr [...].

Pominięcie w postępowaniu administracyjnym współwłaścicieli nieruchomości oznacza, że zaskarżone postanowienia wydane zostały z naruszeniem art. 10 k.p.a.

Sąd zauważa ponadto, iż wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło z naruszeniem art. 61 § 4 k.p.a., z godnie z którym o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Z akt administracyjnych nadesłanych do Sądu nie wynika by organ zastosował się do ww. przepisu i to zarówno w stosunku do wnioskodawcy jak i pozostałych współwłaścicieli nieruchomości.

W tym stanie sprawy, rozpoznając ponownie wniosek W. N. Starosta L. winien przede wszystkim powiadomić wnioskodawcę oraz pozostałe strony postępowania o jego wszczęciu, zapewniając jednocześnie wszystkim zainteresowanym możliwość wzięcia w nim czynnego udziału stosownie do przepisów art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a., a podjęte rozstrzygnięcie, niezależnie od merytorycznej jego treści, skierować do wszystkich stron postępowania.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.