Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2025 r. sygn. akt I SAB/Wa 126/25 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2025 r. sygn. akt I SAB/Wa 126/25 w sprawie ze skargi G.K. na bezczynność Ministra Aktywów Państwowych w przedmiocie rozpoznania wniosku o objęcie postępowania nadzorem właścicielskim postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2025 r. sygn. akt I SAB/Wa 126/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku G.K. (dalej: "skarżący"), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2025 r. odrzucono skargę skarżącego na bezczynność Ministra Aktywów Państwowych, polegającą na braku podjęcia nadzoru wynikającego z uprawnień właścicielskich w zakresie postępowania dotyczącego stosowania wobec skarżącego mobbingu w miejscu pracy. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 18 sierpnia 2025 r.

Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 18 września 2025 r., a zatem z uchybieniem terminu określonego w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W konsekwencji postanowieniem z 25 listopada 2025 r. skarga kasacyjna została odrzucona. Odpis tego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi w dniu 12 grudnia 2025 r.

Pismem z 19 grudnia 2025 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący, zwracając się do niego o sporządzenie skargi kasacyjnej, poinformował go, iż postanowienie z 8 sierpnia 2025 r. odebrał w dniu 20 sierpnia 2025 r. W oparciu o tę informację pełnomocnik przyjął, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływa w dniu 19 września 2025 r, co skutkowało nadaniem skargi w dniu 18 września 2025 r. Jednocześnie wskazano, że skarżący nie dysponował kopertą zawierającą numer nadania, która umożliwiałaby weryfikację rzeczywistej daty doręczenia przesyłki.

W ocenie Sądu I instancji brak było podstaw do uwzględnienia wniosku, albowiem profesjonalny pełnomocnik, mając świadomość znaczenia prawidłowego ustalenia początku biegu terminu procesowego, powinien zweryfikować tę okoliczność, w szczególności poprzez analizę akt sprawy, do których miał dostęp również za pośrednictwem systemu informatycznego. Oparcie się wyłącznie na informacji przekazanej przez mocodawcę uznano za niewystarczające.

Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i dopuszczenie skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Zgodnie z art. 87 p.p.s.a. skuteczność wniosku w tym przedmiocie zależy od łącznego spełnienia ustawowych wymogów: zachowania siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienia braku winy oraz jednoczesnego dopełnienia czynności, której nie dokonano w terminie. Brak realizacji choćby jednej z wymienionych przesłanek stanowi bezwzględną przeszkodę do przywrócenia terminu. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się rygorystyczne kryteria oceny zachowania strony, co wiąże się z procesowym obowiązkiem zachowania szczególnej staranności. W konsekwencji przewrócenie terminu nie jest możliwe, jeżeli stronie można przypisać choćby stopień lekkiego niedbalstwa. Brak winy, jako kluczowa przesłanka zasadności wniosku, oznacza sytuację, w której strona, mimo dołożenia najwyższego wysiłku i należytej staranności, nie była w stanie pokonać obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności.

W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła.

Należy podkreślić, że art. 86 § 1 p.p.s.a. pozostawia ocenę braku winy uznaniu sądu, co pozwala na wszechstronne rozważenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Sąd, dokonując tej oceny, bierze pod uwagę nie tylko bezpośrednie przyczyny uchybienia, ale również stopień zapobiegliwości strony i podejmowane przez nią działania zmierzające do zabezpieczenia terminowego dokonania czynności procesowej.

Skoro w niniejszym stanie faktycznym strona nie dołożyła należytej staranności, uchybiony termin nie może zostać przywrócony, a dokonana czynność pozostaje bezskuteczna.

Natomiast w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego (por. postanowienia NSA z: 9 listopada 2023 r. sygn. akt II GZ 411/23; 28 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 741/16). Profesjonalni pełnomocnicy w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej zobligowani są bowiem do zachowania dużo dalej posuniętej staranności niż wymagana jest od osób niebędących profesjonalnymi pełnomocnikami, z uwagi na świadomość tychże pełnomocników co do istotności konsekwencji uchybienia terminom ustawowym (por. postanowienie NSA z 14 czerwca 2023 r., sygn. akt I GZ 149/23).

Mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny w całości aprobuje stanowisko Sądu I instancji zawarte w zaskarżonym orzeczeniu, wedle którego strona skarżąca – a w istocie jej profesjonalny pełnomocnik – nie zdołała uprawdopodobnić braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, co stanowiło niezbędną przesłankę do uznania zasadności wniosku o jego przywrócenie.

Wypada również zaznaczyć, że to na profesjonalnym pełnomocniku spoczywa ciężar zapewnienia prawidłowości oraz terminowości podejmowanych czynności procesowych. Od podmiotów takich jak adwokat czy radca prawny, z uwagi na posiadane wykształcenie prawnicze oraz biegłość w procedurze sądowej, oczekuje się zachowania podwyższonego miernika staranności. W orzecznictwie ugruntowane jest przy tym stanowisko, iż mocodawca obciążony jest ryzykiem negatywnych następstw wynikających z braku należytej staranności swojego pełnomocnika. Strona ponosi zatem skutki zarówno działań, jak i zaniechań osoby działającej w jej imieniu. Pełnomocnik procesowy, reprezentując interesy mocodawcy, zobligowany jest do dbałości o jego sytuację procesową na poziomie odpowiadającym prowadzeniu własnych spraw, co obejmuje w szczególności przeciwdziałanie szkodom wynikającym z niedochowania terminów do dokonania czynności objętych zakresem pełnomocnictwa.

Konkludując, Sąd I instancji słusznie przyjął, że brak był podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż przytoczone przez nią argumenty nie pozwalają na przyjęcie braku winu w zaistniałym opóźnieniu. W opisywanych okolicznościach nie ujawniły się żadne zewnętrzne ani niezależne od strony przeszkody, które obiektywnie uniemożliwiłyby terminowe wywiedzenie środka zaskarżenia. Skoro zatem zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującymi przepisami, a zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów, nie mogło ono zostać uwzględnione.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.