Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku E. Sp. z o.o. w C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Sz 92/22 w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w C. na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 29 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków finansowych przyznanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu postanawia: odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 9 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 92/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w C. (dalej: skarżąca lub Spółka) na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego (dalej: organ lub Zarząd) z 29 listopada 2021 r., nr [...], w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków finansowych przyznanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu.

Sąd I instancji stwierdził, że Spółka nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Nie wskazała konkretnych informacji świadczących o tym, iż nie ma możliwości uregulowania zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie przekazała też jakichkolwiek dokumentów obrazujących aktualną kondycję finansową prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 18 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 92/22, oddalił skargę skarżącej na decyzję Zarządu z 29 listopada 2021 r.

Spółka, przed złożeniem skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, złożyła wniosek z 1 lipca 2022 r. o wstrzymanie zaskarżonej decyzji organu.

Uzasadniając wniosek, skarżąca wskazała, iż obowiązek zwrotu kwoty dofinansowania wraz z odsetkami grozi wyrządzeniem Spółce znacznej szkody i spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Podkreśliła, że jako Spółka celowa, związana na potrzeby budowy i zarządzania [...], nie generuje nadwyżek finansowych, w związku z czym nie posiada środków do jednorazowej spłaty. Na poparcie swojego stanowiska, skarżąca załączyła do wniosku raport przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej wyprodukowanej przez [...] za lata 2019-2022; bilans Spółki za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 maja 2022 r.; rachunek zysków i strat Spółki za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 maja 2022 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony lub sam wniosek złożony w skardze. Wniosek ten musi zostać uzasadniony, a jego uzasadnienie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Spółka, podobnie jak w poprzednim postępowaniu wpadkowym, mającym za przedmiot udzielenie ochrony tymczasowej, nie uprawdopodobniła, że w stosunku do niej zachodzą przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania aktu na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego od zaistnienia sytuacji, w której zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy – uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania określonego rozstrzygnięcia musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie można uznać za podstawę wstrzymania wykonania aktu okoliczności, które nie są bezpośrednim efektem jego wykonania.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy nie wynika, aby przesłanki warunkujące zastosowanie ochrony tymczasowej zostały spełnione. Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uwierzytelniła żadnych okoliczności przemawiających za zastosowaniem tej instytucji. Nie przedstawiając w żaden sposób wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację Spółki, strona nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Rolą sądu nie jest zaś wyinterpretowywanie ewentualnych negatywnych skutków dla strony, które mogłyby wynikać z wykonania skarżonej decyzji i domyślanie się czy skutki te są na tyle istotne, by uznać je za trudne do odwrócenia, bądź też wyręczanie strony w wykazywaniu, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody dla skarżącej. To w interesie tej ostatniej jest bowiem wykazanie argumentów, które przemawiałyby i świadczyłyby za zasadnością wstrzymania wykonania skarżonego aktu, tym bardziej – że jak już wyżej wskazano – ochrona taka stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. Nie można zatem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżąca nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że złożone wraz z wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonej decyzji bilans za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 maja 2022 r. oraz rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 maja 2022 r. nie uprawdopodobnia ziszczenia się w stosunku do skarżącej negatywnych konsekwencji decyzji Zarządu. Z treści wniosku, jak i z materiału zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, aby Spółka znajdowała się w takiej sytuacji finansowej, w której wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić im znaczną szkodę w aspekcie materialnym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na uwadze powyższe, nie ma możliwości stwierdzenia, czy w istocie w stosunku do skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.