Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Anna Barska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2017 r. sprawy ze skargi N.L., Z.B., M. K., J. K., A. K., M.K., M. O., M. O., R.K., K. N. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta Miasta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 04 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 431/12 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz skarżących N. L., Z. B., M. K., J. K., A.K., M.K., M. O., M. O., R.K., K. N. sumę pieniężną w wysokości po [...] ([...]) złotych płatną na rzecz każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz N. L., Z. B., M. K., J. K., A.K., M. K., M.O., M. O., R. K. i K. N. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 431/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] (obecnie ul [...]), ozn. hip. jako "[...]" – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały zwrócone w dniu 11 czerwca 2013 r. (data prezentaty wpływu do Prezydenta W.).

Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2014 r. I SA/WA 3289/13 tutejszy sąd po wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych w związku z niewykonaniem wyroku z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 431/12 oraz orzekł, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Kolejnym wyrokiem z 19 lipca 2016 r. I SA/Wa 603/16 tutejszy sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych, uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i przyznał na rzecz skarżących M. O. i M. O. sumę pieniężną w wysokości po 1.000 (jeden tysiąc) złotych.

Pismem z dnia 17 lutego 2017 r. (data wpływu pisma do organu) skarżący N. L., Z. B., M. K., J. K., A. K., M. K., M. O., M. O., R. K., K. N. wezwali Prezydenta W. do wykonania wyroku z 4 kwietnia 2013 r. Następnie wnieśli skargę do tutejszego sądu wnosząc o wymierzenie Prezydentowi grzywny, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie im sumy pieniężnej o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prezydent W. poinformował, że wobec wprowadzenia nowej procedury rozpoznawania wniosków o przyznanie odszkodowania, po rozpoznaniu, po zgromadzeniu całości wymaganej dokumentacji i sprawdzeniu czy nie występując okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji będą podjęte czynności ustalające czy istnieją środki na wypłatę odszkodowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest zasadna.

Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

Z art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności lub przewlekle prowadzić postępowanie po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.

Procesowa przesłanka wymierzenia grzywny organowi za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego może być spełniona, jeżeli skarżący wezwał właściwy organ po doręczeniu mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami sprawy.

W niniejszej sprawie prawomocny wyrok 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 431/12 wraz z aktami został doręczony Prezydentowi W. w dniu 11 czerwca 2013 r.

Termin do wykonania wyroku minął w dniu 11 sierpnia 2013 r. Skarżący przed złożeniem skargi na niewykonanie ww. wyroku Sądu zwrócili się pismem dnia 17 lutego 2017 r. (data wpływu pisma do organu) skarżący do Prezydenta W. o jego wykonanie. Tym samym zostały spełnione procesowe przesłanki do rozpoznania skargi.

Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wyjaśnić należy, że istotą skargi wszczynającej postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za bezczynność po wyroku sądu jest żądanie zastosowania przez sąd określonych środków, mających na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Zastosowanie grzywny może mieć zatem miejsce, gdy po wyroku uchylającym akt, organ administracji pozostaje w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy wprawdzie wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 140/12, Lex nr 1146236). Analizując treść uregulowania zawartego w omawianym przepisie należy zauważyć, że przewidziana w nim możliwość wymierzenia przez sąd grzywny organowi pozostającemu w zwłoce w wykonaniu orzeczenia sądu, nie zakłada w żadnym razie automatyzmu w zastosowaniu przez sąd tej sankcji, jeśli tylko strona - po uprzednim wezwaniu organu do wykonania wyroku - wniesie skargę z żądaniem wymierzenia organowi grzywny, a sąd stwierdzi, że upłynęły ustawowe terminy załatwienia sprawy. Rozpoznając skargę strony opartą na przesłankach określonych w ww. przepisie, sąd administracyjny jest obowiązany wziąć pod uwagę nie tylko fakt niewydania przez organ odpowiedniego aktu bądź dokonania czynności, ale także rozważyć wszelkie okoliczności związane z pozostawaniem przez organ w zwłoce z załatwieniem sprawy.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do Urzędu W. w dniu 11 czerwca 2013 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia skargi - mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent W. nie wykonał nałożonego wyrokiem Sądu zobowiązania do zakończenia sprawy.

Skoro zatem Prezydent W. w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 4 kwietnia 2013 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać, sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej.

W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, iż represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 4000 (cztery tysięcy) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd oraz faktu, iż jest to już kolejna grzywna wymierzona Prezydentowi za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 431/12. Jak wynika bowiem z akt sprawy wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3289/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych, zaś wyrokiem z dnia 19 lipca 2016 r. kolejną grzywnę w wysokości 5000 złotych.

Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że w związku z ponad czteroletnim przekroczeniem terminu wyznaczonego przez Sąd, bezczynność organu po wyroku z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 431/12 miała charakter rażącego naruszenia prawa. Ponadto, okoliczności faktyczne i prawne sprawy nie budzą uzasadnionych wątpliwości, co wyczerpuje przesłanki zastosowania przez Sąd powyższego przepisu.

Ponadto Sąd uznał, że wniosek skarżących o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 § 6 ppsa - jest zasadny. Przy czym Sąd stoi na stanowisku, że przyznanie kwoty po tysiąc złotych każdemu ze skarżących uzasadniają szczególne okoliczności sprawy, niezwykle rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, jak też obawa, że bez przyznania tej kwoty na rzecz skarżących wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Sąd podkreśla w tym miejscu, że w jego ocenie przyznanie powyższej kwoty na rzecz każdego ze dziesięciorga skarżących, to jest łącznie kwoty 10.000 złotych stanowi dodatkową dolegliwość, dyscyplinującą organ do podjęcia niezwłocznie działań mających na celu rozpoznanie wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] (obecnie ul [...]), ozn. hip. jako "[...]".

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 205 § 2 powołanej ustawy.