Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz Sędziowie NSA Anna Lech Asesor WSA Sławomir Antoniuk /spr./ Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotnego zasiłku celowego na opłacenie czynszu 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2004 r., nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., Nr [...] orzekającej o przyznaniu M. S. w miesiącu kwietniu 2004 r. bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego w wysokości [...] zł, z przeznaczeniem na zakup żywności w kwocie [...] zł i opłacenie energii elektrycznej na konto zakładu [...] w kwocie [...] zł oraz odmowie przyznania zasiłku celowego zwrotnego na opłacenie czynszu.

Z ustaleń organu wynika, że w dniu 22 kwietnia 2004 r. M. S. wystąpił z wnioskiem o udzielnie pomocy finansowej na dożywianie, opłacenie czynszu i energii elektrycznej.

Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., Nr [...] przyznał M. S. w miesiącu kwietniu 2004 r. bezzwrotny specjalny zasiłek celowy w wysokości [...] zł, z przeznaczeniem na zakup żywności w kwocie [...] zł i opłacenie energii elektrycznej w kwocie [...] zł oraz odmówił przyznania zasiłku celowego zwrotnego na opłacenie czynszu. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że wnioskodawca posiada orzeczony [...] stopień niepełnosprawności i jest uprawniony do świadczenia rentowego w wysokości [...] zł netto. Jednakże odmawia jego przyjmowania, co spowodowało zawieszenie świadczenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. M. S. zamieszkuje samotnie w dwupokojowym mieszkaniu spółdzielczo – lokatorskim. Nie opłaca czynszu. Zadłużenie z tego tytułu na dzień 31 marca 2004 r. wyniosło [...] zł. Zgodnie z art. 31 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) bezzwrotny zasiłek celowy może być przyznany w szczególnie uzasadnionych sytuacjach osobie przekraczającej kryterium dochodowe, określone w art. 4 ust. 1, w wysokości nie wyższej niż 100 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Strona faktycznie posiada uprawnienia do własnego świadczenia rentowego, którego wysokość przekracza kwotę kryterium dochodowego, określonego w art. 4 ust. 1 powołanej ustawy. Jednocześnie uwzględniając stan zdrowia wnioskodawcy, według oceny organu, występują szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego w wysokości [...] zł. z przeznaczeniem na zakup żywności oraz opłacenie energii elektrycznej. Przy ustalaniu wysokości nie zostały uwzględnione wszystkie cele, na które strona ubiegała się o pomoc, tj. opłacenie czynszu. Biorąc pod uwagę treść art. 1 ust. 1 i 2 ww. ustawy, pomoc ze środków pomocy społecznej udzielana jest osobom, które nie są w stanie przezwyciężyć trudnych sytuacji życiowych wykorzystując własne środki i możliwości. Strona ma możliwość przezwyciężenia własnej trudnej sytuacji życiowej poprzez przyjęcie należnego jej świadczenia rentowego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy na stałe. Renta inwalidzka została przyznana wnioskodawcy od dnia [...] października 1998 r., jednak strona zakwestionowała decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odmówiła przyjęcia zaległych i bieżących świadczeń. Wypłata świadczenia została zatem przez organ emerytalno – rentowy zawieszona. W związku z powyższym uzasadniony jest pogląd, że strona nie wykorzystuje posiadanych możliwości pozyskania środków finansowych. Wg organu orzekającego w sprawie brak jest przesłanek do przyznania zasiłku celowego zwrotnego, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. W tych okolicznościach wysokość udzielonego zasiłku powinna zaspokoić podstawowe potrzeby strony i odpowiada aktualnym możliwościom pomocy społecznej, wynikającej z art. 2 ust. 3 i 4 ww. ustawy.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. S., zaskarżając tę decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego zwrotnego na opłacenie czynszu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2004 r., Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie przyznania bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego w wysokości [...] zł miesięcznie z przeznaczeniem na zakup żywności i opłacenie energii elektrycznej, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 k.p.a. w zw. z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji podniósł, że postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe, ponieważ wskutek wejścia z dniem 1 maja 2004 r. w życie nowej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 64, poz. 593), zgodnie z brzmieniem jej art. 149, wygasły decyzje wydane na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). Ustanie bytu prawnego decyzji, od której wniesiono odwołanie spowodowało bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego, zatem konieczność jego umorzenia, ponieważ brak jest podstaw do rozstrzygania sprawy co do istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nakazuje do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosować jej przepisy. Wobec takiego stanu organ pierwszej instancji jest zobowiązany do ponownego ustalenia decyzją uprawnień odwołującego się do uzyskania zasiłku celowego i przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. S. Skarżący zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W., że rozpatrując jego odwołanie organ umorzył postępowanie zamiast je merytorycznie rozpatrzyć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż podniesiono w skardze.

Decyzja administracyjna jest aktem, który składa się z osnowy i uzasadnienia. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym, co oznacza, że żadna z tych części oddzielnie nie może funkcjonować w obrocie prawnym. Wymogi decyzji administracyjnej zostały precyzyjnie określone w art. 107 k.p.a. Zgodnie z § 3 tego przepisu uzasadnienie faktyczne i prawne stanowią obowiązkowy składnik każdej decyzji administracyjnej, a braki w tym zakresie stanowią o wadliwości tego aktu. Motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej.

Jak wynika z materiału dokumentacyjnego zaskarżona decyzja nie odzwierciedla stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie. Decyzją organu pierwszej instancji przyznano skarżącemu w miesiącu kwietniu 2004 r. bezzwrotny specjalny zasiłek celowy w wysokości [...] zł, z przeznaczeniem na zakup żywności w kwocie [...] zł i opłacenie energii elektrycznej w kwocie [...] zł oraz odmówiono przyznania zasiłku celowego zwrotnego na opłacenie czynszu. M. S., nie zgadzając się z odmową przyznania zasiłku celowego zwrotnego na opłacenie czynszu, pismem z dnia 26 maja 2004 r. wniósł odwołanie od tej decyzji, zaskarżając ją w części, która odmawiała stronie przyznanie świadczenia. Ustalenie przez organ odwoławczy czy decyzja organu pierwszej instancji została zaskarżona w części czy w całości, ma znaczenie dla postępowania odwoławczego, gdyż organ nie może rozpoznać sprawy co do części, w której decyzja stała się ostateczna. W praktyce nadane stronie decyzją pierwszoinstancyjną uprawnienia, o ile decyzja w części nie zaskarżonej nie narusza rażąco prawa lub interesu społecznego, nie są przedmiotem rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, a organ jest obowiązany zbadać prawidłowość orzeczenia w części zaskarżonej, uwzględniając żądania i zarzuty podniesione w odwołaniu. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w sentencji decyzji z dnia [...] września 2004 r. wskazało, że: "po zapoznaniu się z odwołaniem pana M. S. od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...].04.2004 r. w sprawie przyznania bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego w wys. [...] zł miesięcznie z przeznaczeniem na zakup żywności i opłacenie energii elektrycznej, orzeka ...". Ponadto w uzasadnieniu tejże decyzji organ podał: "P. M. S. złożył odwołanie od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego." Z powyższych zapisów jednoznacznie wynika, że organ przyjął, iż skarżący wniósł odwołanie od decyzji przyznającej mu świadczenia pieniężne z opieki społecznej, tym samym w istocie zaskarżył decyzję dla niego korzystną. Z akt sprawy wynika natomiast, że są to ustalenia błędne i niezgodne z zaistniałym w sprawie stanem faktycznym.

Z uwagi na powyższe zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie jest zrozumiała dla skarżącego oraz została wydana z uchybieniem przepisów art. 7, 77 § 1, 107 k.p.a., zaś uchybienia te nie pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Wydając ponownie decyzję w sprawie niniejszej organ odwoławczy powinien bezwzględnie odnieść się w orzeczeniu do zakresu wniesionego przez M. S. odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.