Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Okręgowego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika z tytułu braku mieszkania oddala skargę.

Przedmiotem skargi M F (zd. M) jest decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O (dalej: DOSW ) z dnia "[...]"r. Nr "[...]" utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w I Nr "[...]" (dalej: organ I instancji) z dnia "[...]"r. nr "[...]" w sprawie zobowiązania szer. M F do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania za okres od "[...]"r. do "[...]"r. w kwocie "[...]" zł w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego stanie się ostateczna. W podstawie prawnej decyzji przywołano art.104, 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018r. poz. 2096, z późn. zm) dalej: k.p.a., art. 178 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010r. Służbie Więziennej (tj. Dz.U. z 2018r., poz. 1542, z późn. zm) dalej: u.S.W., §§ 1-4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 19 lipca 2010r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania (Dz.U. z 2010r. Nr 137, poz. 920).

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne.

M M wnioskiem z "[...]"r. wystąpiła do Dyrektora Zakładu Karnego w I o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania, w efekcie którego organ I instancji decyzją z dnia "[...]"r. nr "[...]"przyznał funkcjonariuszce z dniem "[...]"r. równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania.

Z przedłożonego organowi I instancji odpisu skróconego aktu małżeństwa wynika, że w dniu "[...]"r. strona zawarła związek małżeński z kpt. S F, funkcjonariuszem Zakładu Karnego w I.

W dniu "[...]"r. organ I instancji decyzja nr "[...]" cofnął skarżącej uprawnienie do otrzymania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania oraz w dniu "[...]"r. decyzją Nr "[...]" orzekł o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego w wysokości "[...]" zł. W uzasadnieniu wyjaśniono, że przyczyną wydania decyzji był fakt zawarcie małżeństwa z funkcjonariuszem, który otrzymał już pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Od decyzji tej M F, reprezentowana przez adw. A K, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu jej wydania z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie jej uchylenie w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O opisaną na wstępnie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach wskazano, że kwestię przyznawania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania, reguluje Rozdział 18 SW pt. "Mieszkania funkcjonariuszy". W myśl art. 178 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy funkcjonariuszowi SW w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania po spełnieniu warunku tj. dotyczącego braku tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej oraz warunek nie przyznania funkcjonariuszowi lub jego małżonkowi pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1 u.S.W.. Tryb szczególny przyznawania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania określa art. 178 ust. 2 pkt 1 i 2, który w tej sprawie nie ma zastosowania. Mając na uwadze przytoczone okoliczności faktyczne i prawne, z dniem "[...]"r. organ wstrzymał równoważnik pieniężny wskazując na art. 178 ust. 1 pkt 2 u.S.W., gdyż małżonek funkcjonariuszki otrzymał taka pomoc finansową. Zasady zwrotu równoważnika określają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 19 lipca 2010r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania. I tak stosownie do § 4 kwota nienależnie pobranego przez funkcjonariusza równoważnika pieniężnego podlega zwrotowi do kasy jednostki organizacyjnej SW, w której funkcjonariusz pobierał równoważnik pieniężny, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego stała się ostateczna.

Wyjaśniono, że decyzją z "[...]"r. organ I instancji cofnął skarżącej uprawnienie do otrzymywania równoważnika pieniężnego, a w związku z faktem nie kwestionowania decyzji o cofnięciu uprawnienia, nielogicznym pozostaje i bezprzedmiotowym odwołanie kwestionujące obowiązek zwrotu nienależnie pobranego równoważnika. Uznano, że zaistniała przesłanka z § 4 cyt. rozporządzenia, zatem odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na tę decyzję pełnomocnik M F złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zarzucając wydanej decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 178 ust. 1 pkt 2 u.s.w. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i wadliwe przyjęcie, że w stanie faktycznym przepis ten ma zastosowanie, w sytuacji gdy małżonek odwołującej otrzymał pomoc finansową przed zawarciem związku małżeńskiego, a dodatkowo między małżonkami istnieje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej,

2. naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez brak zbadania wszystkich okoliczności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

3. art. 80 k.p.a. polegające na dokonaniu nieprawidłowej oceny stanu faktycznego na podstawie zebranego materiału dowodowego, zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięciu okoliczności mających istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, w szczególności stanu zdrowia skarżącego oraz okoliczności, iż przeszedł zabieg operacyjny i aktualnie podlega rehabilitacji, która nie będzie mogła być kontynuowana w kraju pochodzenia),

- które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu i instancji, zasadzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W motywach uzasadnienia zarzucono, iż organ odwoławczy nie rozpoznał istoty wniesionego odwołania, gołosłowne pozostają stwierdzenia, iż skarżąca nie zakwestionowała decyzji o cofnięciu uprawnienia do równoważnika pieniężnego, bowiem nie upłynął jeszcze okres do złożenia skutecznego powództwa na drodze postępowania sądowego przez sądem powszechnym. Stanowi o tym art. 220 ustawy o Służbie Więziennej. Skarżąca podniosła, że kwestionuje zasadność cofnięcia jej równoważnika pieniężnego i aktualnie kieruje sprawę do właściwego sądu pracy. Podniesiono, iż organ pominął jej zarzuty co do nieprawidłowej wykładni art. 178 ust. 1 pkt 2 u.S.W., które miało wpływ na określenie zasadności żądania zwrotu równoważnika. Podała, że wykładnia organu w tym zakresie jest nieprawidłowa z tego powodu, że w chwili przyznania pomocy finansowej funkcjonariuszowi S F w "[...]"r. posiadał on odrębny majątek i odwołująca nie była jego małżonką, ani nie posiadała z ww. wspólności majątkowej, wobec czego funkcjonariusz przyjmując tę pomoc finansową nie uczynił tego jako jej małżonek, lecz osoba o odrębnym statusie prawnym i majątkowym. Prawidłowa wykładnia art.178 ust. 1 pkt 2 u.S.W. wskazuje, że negatywna przesłanka przyznania równoważnika odnosi się do przyznania funkcjonariuszowi lub jego małżonkowi pomocy finansowej. Przepis ten posługuje się pojęciem " małżonka funkcjonariusza", a status taki S F uzyskał dopiero w dniu "[...]"r., kiedy to zawarł związek małżeński ze skarżącą. Zatem skorzystanie w dniu "[...]"r. z pomocy finansowej, co skutkowało, że nie miał on prawa do dodatku za brak lokalu mieszkalnego - nie stanowi żadnej negatywnej przesłanki przydzielenia odwołującej aktualnie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Regulacja ta jest adekwatna do zapisów ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, gdzie w art. 1 tej ustawy określono chwile zawarcia związku małżeńskiego oraz przepisy Działu III "Małżeńskie ustroje majątkowe", a więc m.in. art. 31 k.r.o., art. 33 k.r.o. oraz art. 47 k.r.o. Nadto zaznaczyła skarżąca, że pomiędzy małżonkami nigdy nie powstał ustrój wspólności majątkowej, gdyż przed zawarciem małżeństwa sporządzona została między nimi intercyza, która skutkuje tym, że posiadają oni oddzielne majątki. Podała, że zawierając związek małżeński z osobą, która utraciła prawo do równoważnika pieniężnego za brak mieszkania nie oznacza, to że ona utraciła swoje własne uprawnienie do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Takie prawo utraciłaby tylko wówczas, gdyby jej mąż uzyskał pomoc finansową w trakcie trwania małżeństwa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.) dalej: p.p.s.a., stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). W myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Po rozpoznaniu sprawy we wskazanych wyżej aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy jej wydaniu nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również naruszenia zasad postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddana została decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O z dnia "[...]"r. Nr "[...]" utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zakładu K w I Nr "[...]" z dnia "[...]"r. nr "[...]" w sprawie zobowiązania szer. M F do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania za okres od "[...]"r. do "[...]"r. w kwocie "[...]" zł w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego stanie się ostateczna. Orzekające w sprawie organy uznały bowiem, że z uwagi na zawarcie związku małżeńskiego z funkcjonariuszem służby więziennej, któremu przyznano pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych małżonek - także funkcjonariusz służby więziennej, traci uprawnienie do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z dniem zawarcia tego związku małżeńskiego.

W rzeczonej sprawie bezsporny pozostaje między stronami przedstawiony stan faktyczny, co do daty zawarcia związku małżeńskiego, jak również okoliczności, iż małżonek skarżącej kpt. S F, funkcjonariusz Zakładu Karnego w I decyzją Nr "[...]"z dnia "[...]"r. otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w wysokości 25% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego tj. kwotę "[...]" zł, w związku z budową budynku mieszkalnego w miejscowości K gm. I o powierzchni użytkowej "[...]"m² na działce nr "[...]". Ustalenia organów w tym przedmiocie Sąd przyjmuje za własne, jako że nie budzi wątpliwości, iż zostały one poczynione prawidłowo i wyczerpująco.

Spór sprowadza się jedynie do kwestii czy w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżąca jako funkcjonariusz Służby Więziennej w efekcie zawarcia związku małżeńskiego z innym funkcjonariuszem tej formacji mundurowej utraciła uprawnienie do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i w efekcie tej okoliczności zobowiązana jest do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika od dnia zawarcia związku małżeńskiego.

Uprawnienie funkcjonariuszy Służby Więziennej do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego reguluje art. 178 ust. 1 ustawy z 9 kwietnia 2010r. o Służbie Więziennej (tj. Dz.U. z 2018r., poz. 1542 z późn.zm) dalej: u.s.w.. Dokonując wykładni tego przepisu trzeba mieć na uwadze całościową regulację spraw mieszkaniowych funkcjonariuszy Służby Więziennej zawartą w omawianej ustawie, kierując się poza wykładnią gramatyczną zawartych w tym rozdziale norm prawa także wykładnią funkcjonalną i celowościową. Z przepisów Rozdziału 18 ustawy zatytułowanego "Mieszkania funkcjonariuszy" wynika, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej (art. 170 ust. 1); prawo to realizowane jest przez przydział lokalu albo przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 171 pkt 1 i 2). Lokal mieszkalny przydziela się decyzją administracyjną przy uwzględnieniu okoliczności, o których mowa w art. 172; zgodnie z art. 174 powierzchnia mieszkalna przedmiotowego lokalu powinna odpowiadać liczbie przysługujących temu funkcjonariuszowi norm powierzchni mieszkalnej (ust. 1), powierzchnią mieszkalną jest powierzchnia pokoi (ust. 2). Z art. 173 wynika, iż jednostkowa norma powierzchni mieszkalnej wynosi od 7 m² do 10 m² (ust. 1), przy czym funkcjonariuszowi w służbie stałej, samotnemu, przysługują dwie normy, zaś posiadającemu rodzinę - po jednej normie dla funkcjonariusza i każdego członka rodziny, o którym mowa w art. 176 (ust. 2 pkt 1 i 2). Z art. 174 ust. 2 wynika, iż powierzchnią mieszkalną jest powierzchnia pokoi.

Stosownie do treści art. 178 ust. 1 u.s.w. funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeżeli on sam lub jego małżonek nie posiada w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu (pkt 1); funkcjonariuszowi lub jego małżonkowi nie przyznano pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1 (pkt 2). Z przedstawionego stanu prawnego wynika wniosek, że prawo do uzyskania równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego powstaje wówczas, gdy nie zostało zrealizowane określone w art. 171 prawo funkcjonariusza w służbie stałej do lokalu mieszkalnego i jednocześnie nie występują negatywne przesłanki wynikające z art. 178 ust. 1 pkt 2 tj. gdy nie przyznano funkcjonariuszowi lub jego małżonkowi pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1. W tym miejscu zaś pozostaje wyjaśnić, że stosownie do art. 184 ust. 1 u.s.w. funkcjonariuszowi w służbie stałej, który spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, a który lokalu tego nie otrzymał na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. W razie zbiegu uprawnień do pomocy finansowej z tytułu służby obojga małżonków świadczenie to przysługuje tylko jednemu z nich (ust. 2 tego przepisu).

Powyższe oznacza, w sposób nie budzący wątpliwości, że w przypadku małżonków pozostających w służbie prawo do pomocy mieszkaniowej przysługuje tylko jednemu z nich. Konsekwencja takiego podejścia ustawodawcy jest właśnie regulacja art. 178 ust. 1 pkt 2 u.s.w. co do braku podstawy do przyznania pomocy w postaci równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania w sytuacji, gdy pomoc finansową przyznano małżonkowi na podstawie art. 184 ust. 1.

W tym miejscu należy podkreślić, że przewidziana ustawą pomoc finansowa w celu nabycia mieszkania nie została ukształtowana jako prawo z tytułu pełnienia służby w charakterze funkcjonariusza Służby Więziennej. Pomoc ta jest tylko jedną z przewidzianych ustawą form pomocy tym funkcjonariuszom w uzyskaniu mieszkania w miejscu pełnienia służby. W przeciwnym razie musiałaby być traktowana jako przywilej funkcjonariuszy, budzący wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli. Z przywołanych przepisów wynika, że celem regulacji dotyczących mieszkań funkcjonariuszy tej służby jest niewątpliwie to, ażeby funkcjonariusz służby więziennej w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 170 u.s.w. a w konsekwencji także w art. 178 u.s.w. Przysługujące funkcjonariuszowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa. Pomoc ta jest zatem konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza, który nie ma lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, do otrzymania lokalu mieszkalnego. Dlatego też przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu możliwe jest tylko w sytuacji, gdy funkcjonariusz taki spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Natomiast jeśli funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, to nie spełnia on warunków do uzyskania prawa pomocy finansowej (por. uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 1999r., OPS 1/99, publ. ONSA 1999 nr 3 poz. 77). Przyjąć także należy, że przyznanie funkcjonariuszowi pomocy finansowej oznacza, że na gruncie ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariusz ten traktowany jest jako osoba, której potrzeby mieszkaniowe zostały zaspokojone. Poza tym uprawnienie do lokalu mieszkalnego ma charakter uprawnienia przysługującego niejako rodzinie funkcjonariusza, nie zaś przysługującego funkcjonariuszowi indywidualnie. Funkcjonariusz ma bowiem ustawowe prawo do lokalu dla siebie i członków rodziny. W sytuacji gdy organ ustalił, że małżonek skarżącej zrealizował prawo do lokalu mieszkalnego, czyli on i członkowie jego rodziny mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, prawidłowo ocenił, że skarżąca utraciła uprawnienie do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z dniem zawarcia związku małżeńskiego, bowiem taki lokal mieszkalny posiada jej małżonek, którego potrzeby mieszkaniowe zostały zaspokojone. Be znaczenia zaś dla takiej oceny prawnej dokonanej przez orzekające w sprawie organy pozostaje okoliczność, że małżonkowie zawarli w dniu "[...]"r. umowę o ustanowieniu rozdzielności majątkowej. Stosownie bowiem do art. 23 zd. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz.U. z 2017r. poz. 682, z późn zm) dalej: k.r.o., małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokojenia potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli (art. 27 zd. 1 k.r.o.). Zaś z art. 28¹ zd. 1 k.r.o. wynika, że jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Z tego powodu okoliczność zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej małżonków funkcjonariuszy nie ma znaczenia dla uznania, że potrzeby mieszkaniowe skarżącej zostały zaspokojone, bowiem jej małżonek otrzymał pomoc finansową na ten cel.

Istotna nadto pozostaje również ta okoliczność, że regulacje dotyczące pomocy finansowej nie mają na celu wzbogacania funkcjonariusza, czy też przyznania mu dodatkowych świadczeń lecz umożliwienie mu zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych (por. wyrok SN z 13 grudnia 2016r., III PK 36/16).

Na podkreślenie zasługuje, że w orzecznictwie, akcentując charakter pomocy finansowej udzielanej z budżetu Państwa, jak i potrzebę realizacji zasady sprawiedliwości społecznej, przyjmuje się w przypadku zbiegu uprawnień funkcjonariuszy, że skoro pomoc finansowa przysługuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny, to może otrzymać ją tylko jeden funkcjonariusz, tak w sytuacji gdy funkcjonariusze pozostają w konkubinacie i kupują lokal mieszkalny na współwłasność, jak i wówczas gdy pomoc finansową otrzymał małżonek pełniący służbę w innej formacji mundurowej (por. wyroki NSA: z 20.11.2009r., I OSK 188/09, z 26.10.2010r., I OSK 786/10, z 12.04.2013r., I OSK 1267/12 i I OSK 1268/12, z 16.03.2016r., I OSK 2301/14; wyroki WSA w Warszawie: z 20.03.2015r., II SA/Wa 1572/14, z 23.03.2017r., II SA/Wa 1810/16). Inaczej mówiąc, jeśli zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza i jego rodziny może nastąpić albo przez przydział jednego lokalu mieszkalnego albo przyznanie jednej pomocy finansowej, a celem pomocy finansowej jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza i jego rodziny, to przyznanie uprawnienia do pomocy finansowej jednemu z funkcjonariuszy niejako "konsumuje" uprawnienie do tego rodzaju pomocy drugiego funkcjonariusza. Skoro uprawnienie do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy wygasa dla obojga małżonków w sytuacji przydzielenia jednemu z nich lokalu mieszkalnego, to tym bardziej też wygasa prawo do świadczenia ekwiwalentnego jakim jest pomoc na uzyskanie lokalu mieszkalnego (por. wyrok NSA z 26 października 2010 r., I OSK 786/10).

W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że ponieważ prawo męża skarżącej do lokalu mieszkalnego zostało zrealizowane poprzez udzielenie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, to spowodowało to wygaśnięciem uprawnienia skarżącej do pobierania przez nią w oparciu o art. 178 ust. 1 pkt 2 u.w.s. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Bez wpływu na taką ocenę pozostaje okoliczność, że pomoc ta została udzielona funkcjonariuszowi jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego, skoro w dacie zawarcie tego związku małżonek dysponował tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.

W tym zatem stanie faktycznym i prawnym, prawidłowa była ocena orzekających w sprawie organów, iż wobec nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego tej sprawy, w okresie od dnia zawarcia związku małżeńskiego uprawnienie do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego skarżącej nie przysługiwało, a zatem w tym zakresie prawidłowo orzeczono na podstawie art. 181 ust. 1 u.s.w. o nienależnie pobranym równoważniku pieniężnym z tego tytułu.

W świetle powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji .