Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2009 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zmian statutu oddala skargę

VI SA/Wa 1233/09

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Minister Sportu i Turystyki odmówił P. [...] stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2008 r. odmawiającej zatwierdzenia statutu Związku.

Stan sprawy przedstawiał się następująco;

Minister Sportu i Turystyki decyzją z dnia [...] października 2008 r. odmówił P. zatwierdzenia statutu do którego zmiany uchwaliło Nadzwyczajne Zgromadzenie Delegatów w dniu [...] sierpnia 2006 r. Zdaniem ministra przedłożony do zatwierdzenia statut naruszał przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298 ze zm.) – dalej jako ustawa, a w szczególności jej art. 12 ust. 1 oraz P. nie zrealizował obowiązku wynikającego z art. 77 ust. 3 ustawy, zawierając również rozwiązania sprzeczne z ustawą z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (j. t. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.).

P. pismem z dnia [...] października 2008 r., na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 2, art. 77 § 1, art. 7 i art. 10 k.p.a., wystąpił o stwierdzenie nieważności wymienionej decyzji podkreślając, że przedmiotem Zgromadzenia nie było uchwalenie statutu, lecz jego zmiany. Z tych względów P. stwierdził, że nie wystąpił (zgodnie z pouczeniem) z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, bowiem nie był stroną postępowania w sprawie zatwierdzenia statutu, gdyż wnosił o zatwierdzenie jego zmian.

Wymienioną na wstępie decyzją Minister Sportu i Turystyki odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Wskazując na art. 9 ust. 2 ustawy minister podkreślał, że w jego kompetencji znajdują się sprawy dotyczące zatwierdzenia statutu i zatwierdzenia jego zmian. Dlatego był uprawniony do badania czy całość regulacji statutu odpowiada wymaganiom art. 12 ustawy i w związku z tym odniósł się do całości tego aktu. W tych okolicznościach zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uznał za nietrafny.

Podobnie nie doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż P. występując z wnioskiem o zatwierdzenie zmian w statucie był jednocześnie stroną postępowania w sprawie zatwierdzenia tych zmian i całego statutu, do czego jak już wspomniano minister był upoważniony.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. minister stwierdził, że skarżący nie wskazał na czym to naruszenie miałoby polegać. Natomiast w jego ocenie decyzja z dnia [...] października 2008 r. nie była obarczona wadą jej niewykonalności.

Zarzut oparty na art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. także nie był zasadny. W ocenie ministra nie przekroczył on swoich uprawnień w rozumieniu art. 231 § 1 k.k. Zatem samo podjęcie wykonania decyzji nie miałoby znamion czynu zabronionego, gdyż nie zatwierdzenie statutu wynikało z niedostosowania jego zapisów do obowiązującego prawa.

W zaskarżonej decyzji nie wystąpiła przesłanka z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. P. nie wskazał wady, która z mocy prawa stanowiłaby o nieważności decyzji, a taką wadą nie jest odmowa zatwierdzenia statutu.

P. od decyzji złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku zarzucono Ministrowi Sportu i Turystyki poświadczenie nieprawdy, gdyż zdaniem P. dostosował on przepisy swojego statutu do wymagań art. 77 ust. 3 ustawy. Ponownie wskazywano, iż celem wniosku było zatwierdzenie zmian w statucie, a nie całego statutu.

Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Minister Sportu i Turystyki stwierdzając, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wskazuje nowych argumentów uzasadniających jego uwzględnienie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Minister ponownie odniósł się do przepisów art. 156 § 1 k.p.a. w kontekście decyzji z dnia [...] października 2008 r. stwierdzając, iż przepisy te nie zostały naruszone. Wskazując na fakt przekazania ministrowi jednolitego tekstu statutu wraz z wprowadzonymi zmianami organ stwierdził, że działając na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy był upoważniony do poddania ocenie całego tego aktu. Wynikiem tej oceny było ustalenie niezgodności zapisów statutu z przepisami ustawy o sporcie kwalifikowanym, ustawy Prawo o stowarzyszeniach oraz z przepisami ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1675 ze zm.).

Na decyzję P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2008 r., z dnia [...] marca 2009 r. i z dnia [...] maja 2009 r. Decyzjom zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, 4, 5, 6 i 7 k.p.a.

W dalszym ciągu podkreślano, że P. nie występował z wnioskiem o zatwierdzenie statutu, lecz z wnioskiem o zatwierdzenie jego zmian, albowiem w dniu [...] sierpnia 2006 r. Zgromadzenie Delegatów nie uchwaliło statutu, lecz wyłącznie jego zmiany. Z tych względów uznano, że decyzja z dnia [...] października 2008 r. była skierowana wadliwie do P., minister oceniał statut, który nie istnieje, decyzja ta była więc niewykonalna w dniu jej wydania i ta niewykonalność ma charakter trwały, a w razie wykonania wywołałaby czyn przestępczy z art. 271 § 1 k.k.

W odpowiedzi na skargę Minister Sportu i Turystyki wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Minister Sportu i Turystyki wskazując na art. 9 ust. 1 ustawy o sporcie kwalifikowanym, zgodnie z którym minister właściwy do spraw kultury fizycznej i sportu zatwierdza statut polskiego związku sportowego oraz wszelkie jego zmiany, uznał, że postanowienia statutu nie gwarantują wykonanie przez P. zadań wskazanych w art. 12 ust. 1 ustawy. Według tego przepisu do zadań polskiego związku sportowego należy:

1) organizacja lub prowadzenie współzawodnictwa sportowego, z zastrzeżeniem art. 16 ust. 1;

2) przygotowywanie reprezentantów Polski do uczestnictwa w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym;

3) prowadzenie działalności edukacyjnej, wychowawczej i popularyzatorskiej w zakresie sportu;

4) reprezentowanie, z zastrzeżeniem art. 27, danej dyscypliny sportu w międzynarodowych organizacjach sportowych oraz organizowanie udziału w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym;

5) przedstawianie propozycji składu kadry narodowej ministrowi właściwemu do spraw kultury fizycznej i sportu;

6) szkolenie oraz doskonalenie zawodowe trenerów, a także szkolenie sędziów sportowych;

7) określanie warunków i trybu zmiany przynależności zawodnika do klubu sportowego w danej dyscyplinie sportu;

8) prowadzenie spraw związanych z przyznawaniem licencji klubom sportowym, zawodnikom, trenerom i sędziom sportowym;

9) prowadzenie postępowań dyscyplinarnych na zasadach ustalonych w regulaminach polskiego związku sportowego.

Minister Sportu i Turystyki, jako organ nadzoru w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy, badając poszczególne postanowienia statutu w relacji do obowiązków P. wskazanych w cytowanym przepisie stwierdził niezgodność zapisów statutu z tym przepisem. Niezgodność ta polegała na tym, że przedłożony przez P. jednolity tekst statutu (z wprowadzonymi zmianami) nie gwarantował w ocenie ministra wykonanie zadań podanych w art. 12 ust. 1 ustawy. Zatem stosownie do przepisu art. 9 ust. 2 ustawy odmówił zatwierdzenia statutu P. (zmian tego statutu) stwierdzając niezgodności jego postanowień z prawem - postanowienia statutu nie gwarantują wykonywania zadań, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o sporcie kwalifikowanym.

Rzeczą Sądu nie jest weryfikacja tej oceny organu administracji, lecz zbadanie, czy działanie Ministra Sportu i Turystyki spełniało przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Minister właściwy do spraw kultury fizycznej i sportu odmawia zatwierdzenia statutu polskiego związku sportowego lub zmian tego statutu w przypadku stwierdzenia niezgodności jego postanowień z prawem lub ustalenia, że postanowienia statutu nie gwarantują wykonywania zadań, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy (art. 9 ust. 2 ustawy). W świetle tego przepisu, jak i mając na uwadze cytowany wyżej art. 9 ust. 1 ustawy, organ administracji był upoważniony, w postępowaniu o zatwierdzenie statutu do weryfikacji jego zapisów w relacji do wymienionego przepisu art. 12 ust. 1 ustawy.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym zarzut skarżącego, wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), nie był trafny. Przepis art. 9 ust. 2 ustawy stanowiący o prawie ministra właściwego do zatwierdzenia statutu lub jego zmian określa dwie sytuacje – badanie przez organ nadzoru statutu nowoutworzonego związku sportowego i badanie zmian wprowadzanych do tego statutu przez związek już działający. Jednakże w tym drugim przypadku minister ma prawo i obowiązek badania zmian zgłoszonych do statutu w relacji do treści całego tego aktu. Minister Sportu i Turystyki działał bowiem jako organ nadzoru, co w konsekwencji zobowiązywało go do poddaniu weryfikacji nie tylko zmian zgłoszonych do statutu, lecz także do zbadania całego tekstu tego aktu. To, że Zgromadzenie Delegatów podjęło uchwałę jedynie w zakresie zmian statutu nie może stanowić argumentu na ograniczenie kompetencji organu nadzoru. Innymi słowy Minister Sportu i Turystyki powinien, dokonując oceny zgłoszonych zmian do statutu, uwzględnić te zmiany w odniesieniu do całego tekstu statutu, co uczynił. Nie można bowiem przyjąć za właściwe takie działanie ministra, które sprowadzałoby się każdorazowo wyłącznie do badania zgłoszonych zmian do statutu bez zwracania uwagi na całość zapisów tego aktu. Takie ograniczone działanie organu nadzoru mogłoby doprowadzić do paradoksalnej sytuacji sprowadzającej się do tego, że zmiany zgłaszane do statutu mogłyby być ze sobą sprzeczne oraz niezgodne z całym tekstem statutu i właściwymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

W tych warunkach zarzut skierowania decyzji do niewłaściwego adresata (art. 156 §1 pkt 4 k.p.a.) również nie był trafny. Stroną postępowania był P., jako że postępowanie dotyczyło wyłącznie jego statutu. To, że Związek zgłosił jedynie pewne zmiany do tego aktu, a nie zmianę całego statutu nie zmienia faktu, iż postępowanie odnosiło się do jego statutu, a nie do aktu innego podmiotu.

Decyzja z dnia [...] października 2008 r. i następujące po niej były i są wykonalne. Odmowa zmian w statucie, które w ocenie organu nadzoru są niezgodne z powołanymi przepisami prawa, jest decyzją wskazująca skarżącemu z jakich powodów zgłoszone zmiany, a w rezultacie i cały statut, nie mogły zostać zaakceptowane. Decyzje te nie generowały również, w razie ich wykonania, czynu zagrożonego karą. Wyłącznie w kompetencji Ministra Sportu i Turystyki leży zatwierdzanie statutu i jego zmian. Zatem odmowa zatwierdzenia statutu nie była działaniem organu, które w razie wykonania tego rozstrzygnięcia wywołałoby czyn zagrożony karą. W świetle powyższego nie wystąpiły przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a.

Zaskarżone decyzje nie zawierają wady powodującej ich nieważność z mocy prawa. Nieważność ta musi wynikać z wyraźnego przepisu prawa. Innymi słowy skutek wady decyzji musi być ustanowiony wprost w przepisie odrębnym w postaci klauzuli nieważności (por. orzecznictwo NTA i orzecznictwo NSA powołane przez J. Borkowski /w/ Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 7. wydanie zaktualizowane i rozszerzone, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2005, s. 746).

W przepisach ustawy o sporcie kwalifikowanym, ustawy o kulturze fizycznej oraz ustawy Prawo o stowarzyszeniach nie ma przepisu stanowiącego, że odmowa zatwierdzenia statutu P. lub zmian tego statutu stanowi wadę powodującą nieważność takiego rozstrzygnięcia z mocy prawa. W tych okolicznościach również zarzut oparty na przepisie art. 156 § 1 pkt 7 k.pa. należało uznać za chybiony.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.