Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku M. Sp. z o.o. w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 2593/22 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 27 lipca 2022 r. nr KOC/6406/Dr/21 w przedmiocie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego oraz nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2593/22, oddalił skargę M. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 27 lipca 2022 r., w przedmiocie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego oraz nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spowodowanych zachowaniem stabilności finansowej spółki i trwałym uszczupleniem aktywów spółki.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jest małym przedsiębiorcą i jako franczyzobiorca prowadzi aktualnie 3 sklepy spożywcze, zatrudniając łącznie 20 osób. Rok 2021, w którym organ nałożył na spółkę karę w wysokości 274.560 zł, strona zakończyła ze stratą 165.292,68 zł. Z uwagi na profil swojej działalności, w okresie pandemii - w szczególności w roku 2021, skarżąca borykała się z problemami finansowymi, kadrowymi i organizacyjnymi. Nie otrzymała żadnej ulgi od Z., ani innych prywatnych podmiotów wynajmujących jej lokale i ponosiła opłaty czynszowe za swoje sklepy w pełnej wysokości. W okresie pandemii skarżąca straciła obroty, wielu pracowników zwalniało się z pracy lub przebywało na zwolnieniach. Wszystko to pogłębiało kryzys w jakim znalazła się spółka. Jakkolwiek, starając się racjonalnie i oszczędnie zarządzać finansami, poczuwając się do odpowiedzialności za swoich pracowników, strona w pierwszej kolejności, starała się wywiązać ze swoich zobowiązań wobec nich. Jednocześnie, nie sprostała innym obowiązkom, w tym zobowiązaniom wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z którym ostatecznie zawarła układ ratalnych spłat zaległości. Skarżąca podniosła również, że obliczu strat oraz otrzymanej kary nie była w stanie kontynuować działalności w dotychczasowym zakresie. Zwróciła się również do organu I instancji o udzielenie ulgi i odblokowanie kont bankowych, ale procedura ta okazała się długotrwała i do dnia złożenia niniejszej skargi kasacyjnej skarżąca nie doczekała się stanowiska organu.

Reasumując skarżąca wskazała, że kara jest niewspółmiernie wysoka i dotkliwa, a zatem wstrzymanie wykonalności decyzji wydaje się uzasadnione, gdyż przystąpienie przez Prezydenta m.st. Warszawy do bezlitosnej egzekucji całości kary, w szczególności zajęcie wszystkich rachunków bankowych skarżącej, uniemożliwia prowadzenie jakiejkolwiek działalności - nie tylko operacyjnej, ale również uniemożliwia wypłacanie wynagrodzeń czy innych świadczeń - co na przestrzeni kilku miesięcy skutkować będzie wygaśnięciem stosunków najmu, stosunków pracy, kosztownymi procesami sądowymi i w końcu niewypłacalnością Spółki.

Skarżąca podniosła również, że na jej rachunkach organ egzekucyjny nie znalazł środków umożliwiających jednorazowe zaspokojenie z tytułu kary za zajęcie pasa, dlatego stan zajęcia rachunków bankowych jest długotrwały, bezlitosny i bardzo dolegliwy dla skarżącej. Wnioskująca o wstrzymanie wskazała ponadto, że istnienie lokalnego sklepu spożywczego należącego do skarżącej spółki, jest w interesie społecznym, co również uzasadnia zastosowanie wnioskowanej ulgi. Wobec powyższego strona wniosła o zapobieżenie nieodwracalnemu skutkowi jakim może być ogłoszenie upadłości skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca, zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa ziszczenia się ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.

W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 274.560 zł za zajęcie pasa drogowego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka nie przedstawiła bowiem stosownych dokumentów, uprawdopodobniających stanowisko zawarte we wniosku, a zwłaszcza obrazujących jej aktualną i rzeczywistą kondycję finansową. NSA stwierdza, iż wobec przedłożonych wraz z wnioskiem dokumentów, nie był w stanie ocenić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istotnie, brak wykazania należycie uprawdopodobnionych okoliczności przemawiających za spełnieniem ustawowych przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej stoi na przeszkodzie pozytywnemu rozpatrzeniu złożonego wniosku. Załączone do wniosku o wstrzymanie dokumenty w postaci: sprawozdania finansowego za 2021 r., rachunku zysków i strat z tego samego okresu, z którego wynika strata na poziomie 165 292,68 zł oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bakowego i wkładu oszczędnościowego, nie mogły zostać uznane za uprawdopodabniające wystąpienie w stosunku do Spółki przesłanek ustawowych wstrzymania wykonania decyzji. W ocenie NSA, w związku z niewykazaniem okoliczności przemawiających za zastosowaniem ochrony tymczasowej w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., złożony wniosek nie mógł zostać uwzględniony.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wykazanie straty z działalności gospodarczej w konkretnym roku nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych, wobec czego powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty, nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Skarżąca, ograniczając się jedynie do twierdzeń o charakterze ogólnym, nie wykazała, że w jej obecnej sytuacji finansowej zachodzą podstawy do zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa nadto, że wnioskodawczyni nie przedstawiła wyciągów z rachunków bakowych, z których wynikałaby aktualna sytuacja finansowa spółki, jak również ich zajęcie. Sam dokument zawiadamiający o zajęciu, w ocenie NSA, jest niewystarczający żeby uprawdopodobnić podstawy do udzielenia ochrony tymczasowej. W treści wniosku strona wskazała również na okoliczność zawarcia układu ratalnych spłat zaległości względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jednakże żadnych dokumentów w tym zakresie nie nadesłano, co pozostawia to twierdzenie gołosłownym i nieznajdującym pokrycia w materiale dowodowym, podlegającym analizie przy dokonywaniu oceny zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Skarżąca podniosła również okoliczność trwania epidemii wirusa SARS-CoV-2 oraz jej wpływu na prowadzenie działalności gospodarczej w branży handlowej. Strona w sposób ogólny wskazała na obniżenie, wskutek wystąpienia stanu pandemii, swoich dotychczasowych dochodów. Ograniczyła się jednak do stwierdzenia, że w okresie pandemii straciła obroty, a wielu pracowników zwalniało się z pracy lub przebywało na zwolnieniach. Należy podkreślić, że wskazywana okoliczność, bez należytego jej uwiarygodnienia, nie może sama w sobie być uznana za podstawę do udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd administracyjny. Brak jakichkolwiek dokumentów źródłowych, które potwierdzałyby nagłe pogorszenie sytuacji ekonomicznej w okresie wnoszenia analizowanego żądania, uniemożliwił Sądowi zbadanie wpływu stanu epidemii na aktualną zdolność finansową wnioskującej Spółki i jej możliwości płatnicze. Co więcej, stwierdzić należy, że epidemia spowodowała powszechne trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej, które objęły swym zasięgiem cały kraj i znaczną część przedsiębiorców. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, samo powoływanie się na okoliczność pogorszenia się sytuacji w danej branży, bez przełożenia tych faktów na rzeczywistą zdolność finansową, jako sytuację uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji, jest daleko niewystarczające, w szczególności wówczas, gdy wnioskodawca nie przedstawił żadnych danych, ani też dokumentów, pozwalających zobrazować jego płynność finansową w okresie przed pandemią, w czasie jej trwania, jak i aktualnie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, złożony w skardze kasacyjnej wniosek oraz załączona do niego dokumentacja nie zobrazowały pełnej i rzeczywistej kondycji finansowej spółki. Aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja nałożonej kary pieniężnej może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wymaganej należności do jej aktualnej sytuacji materialnej. Bez porównania tych dwóch wartości (wysokości wymaganego zobowiązania i majątku, jakim dysponuje spółka), nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w jej przypadku zapłata kary wywoła straty materialne, które w sposób szczególnie ujemny wpłyną na prowadzenie działalności gospodarczej przez podmiot, a w konsekwencji doprowadzą do jego niewypłacalności.

Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że dokumentacja, którą skarżąca przedstawiła wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji jest niewystarczająca i nie wykazuje w sposób jednoznaczny, że w przypadku spółki zachodzi ryzyko wystąpienia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd, podejmując rozstrzygnięcie w zakresie zastosowania ochrony tymczasowej, musi opierać się na materiale pozwalającym mu zająć stanowisko co do zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Bez wspomnianych informacji nie jest możliwa ocena, czy ewentualne wykonanie tej decyzji przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego wyrządzi znaczną szkodę w majątku skarżącej albo wywoła skutki, które byłyby trudne do odwrócenia w przypadku ewentualnego późniejszego uwzględnienia skargi i wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla jednak, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, strona może wówczas przedstawić stosowną dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Obecnie wnioskodawczyni nie dostarczyła wystarczających dokumentów, które pozwoliłyby na wstrzymanie wykonania decyzji, jednakże na każdym etapie postępowania może zostać złożony nowy wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej, wraz z dokumentami wykazującymi rzeczywiste możliwości finansowe strony w konfrontacji z ciążącym na niej zobowiązaniem.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.