Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Asesor WSA Adam Pawlyta, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi B. sp. z o. o. w C. na decyzję W S.A. w K. z dnia 30 maja 2025 r. nr: DPR/MKOK/2026/06/04, DRP/MKOK/2026/06/02 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od W S.A. w K. na rzecz strony skarżącej 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z 30 maja 2025 r. znak: DPR/MKOK/2025/06/04 Prezesa W SA w K. (dalej: organ), po rozpatrzeniu wniosku "B." sp z o.o. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca), z siedzibą w C. o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 17 kwietnia 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i w związku z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Dz.U. z 2018 r. poz.419 (dalej: u.z.n.k.) orzekł o odmowie udostępnienia informacji publicznej określonej w ustępie 5 niżej przedstawionego żądania wnioskodawcy w części, tj. w zakresie, w jakim żądanie to wykracza poza informacje, których udostępnienia wnioskodawca żąda w ustępach 1 do 4.

Wniosek strony zawierał żądania w następującym zakresie:

1. informacji na temat tego, ile wniosków o wypłatę rekompensaty na podstawie ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 114 dalej jako "u.z.p.") spółka W S.A. złożyła do dnia udzielenia informacji publicznej oraz jaka była łączna wysokość wnioskowanych przez spółkę W S.A. rekompensat?

2. informacji na temat tego, w jakich datach - do dnia udzielenia informacji publicznej - i w jakiej wysokości zostały wypłacone spółce W S.A. rekompensaty na podstawie u.z.p.?

3. informacji na temat tego, czy oraz w jakim terminie spółka W S.A. złożyła wniosek o rozliczenie rekompensaty na podstawie art. 17 u.z.p.?

4. informacji na temat tego, czy podmiot wypłacający wzywał spółkę W S.A. do przedłożenia dokumentów lub informacji uzasadniających wysokość wypłaconej rekompensaty na podstawie art. 19 u.z.p.?

5. udostępnienie w formie dokumentowej odpisów następujących dokumentów:

5.1. wszystkich wniosków spółki W S.A. o wypłatę rekompensaty na podstawie u.z.p. wraz z załącznikami;

5.2. dokumentów potwierdzających wypłacenie na rzecz spółki W S.A. rekompensat na podstawie u.z.p.;

5.3. wszystkich złożonych przez spółkę W S.A. - do dnia udzielenia informacji publicznej;

- wniosków o rozliczenie rekompensaty na podstawie art. 17 u.z.p. wraz załącznikami;

5.4. wszelkiej korespondencji, w tym oświadczeń, pism, stanowisk i decyzji -- o ile zostały wydane;

- podmiotu wypłacającego rekompensaty na podstawie u.z.p., które zostały skierowane do spółki W S.A. do dnia udzielenia informacji publicznej;

5.5. wszelkiej pozostałej dokumentacji, związanej z wnioskowaną przez spółkę W S.A. rekompensatą na podstawie u.z.p. oraz którą spółka W S.A. obowiązana jest przechowywać na podstawie przepisów u.z.p.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżący w dniu 2 czerwca 2025 roku za pośrednictwem poczty elektronicznej wystąpił do W S.A. o udostępnienie informacji publicznej związanej z wnioskami składanymi przez W S.A. do [...] o wypłacenie rekompensat na podstawie ustawy z dnia 27 października 2022 roku o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych. Do swojego wniosku skarżący dołączył pismo [...] Spółka Akcyjna, którym [...] udzielił Skarżącemu informacji publicznej w zakresie łącznej wartości wypłaconej rekompensaty uprawnionym podmiotom, a w zakresie danych jednostkowych odesłał do podmiotów uprawnionych.

Z uwagi na braki formalne wniosku: niespełnienie wymagań określonych w art. 63 k.pa., nieprecyzyjne oznaczenie wnioskodawcy, brak dokumentu umocowującego do działania w imieniu "B." sp. z o.o., niewskazanie adresu korespondencyjnego dla dostarczenia decyzji w sprawie. Organ pismem z dnia 12 maja 2025 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych.

Następnie pismem z dnia 15 maja 2025 r. skarżący uzupełnił braki formalne zgodnie z wezwaniem oraz doprecyzował uprzednio złożony wniosek.

W odpowiedzi na doprecyzowane żądanie skarżącego, zawarte w piśmie z dnia 15 maja 2025 r. W S.A. udzielił opisanym na wstępie pismem z dnia 30 maja 2025 r. informacji publicznej w zakresie pytań od 1-4 żądania skarżącego.

Natomiast odmówił udzielenia informacji publicznej w zakresie pytania 5 żądania skarżącego z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.

W konkluzjach organ wskazał, że W S.A. jako jednoosobowa spółka Skarbu Państwa jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznych w rozumieniu art. 4 ust.1 pkt 5) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Dokumenty, których udostępnienia w ramach ustępu 5 żąda wnioskodawca, zawierają takie dane jak:

1) jednostkowy koszt nabycia paliwa stałego,

2) jednostkowy koszt sprzedaży,

3) jednostkowy koszt narzutów,

4) przychody ze sprzedaży paliwa stałego,

5) koszty nabycia,

6) koszty sprzedaży,

7) koszty bankowe,

8) koszty demurage,

9) koszty działu sprzedaży [...] W S.A,

10) koszty działu logistyki W S.A.,

11) koszty administracyjne,

12) koszty informatyczne,

13) koszty ogólnego zarządu

14) szereg informacji o kontrahentach W S.A., którzy świadczyli usługi w zakresie: obsługi portowej, przeładunków, przechowania, przesiewania, kruszenia, przewozu [...].

Zdaniem organu uczynienie zadość żądaniu wnioskodawcy zawartemu w ustępie 5 przedmiotowego wniosku skutkowałoby ujawnieniem przez W S.A. tajemnicy przedsiębiorcy zarówno własnej, jak i kontrahentów, z którymi W S.A. ma zawarte umowy w zakresie: obsługi portowej, przeładunków, przechowania, przesiewania, kruszenia i przewozu [...] (kolejowego i samochodowego).

Organ zaznaczył, iż w W S.A. obowiązuje Polityka ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa W S.A. (przyjęta uchwała Zarządu nr [...] z dnia [...] r.), której celem jest ochrona informacji o szczególnej wartości gospodarczej dla Spółki. Za tajemnicę przedsiębiorstwa uznaje ona m.in.: kalkulacje opłacalności; kalkulacje cenowe z poziomami: marż, kosztów zysków; zestawienia zawierające informacje ekonomiczne spółki; zestawienia obrazujące działalność handlową Spółki. Informacje określone w tym dokumencie w pełni pokrywają się z informacjami, jakie zostałyby ujawnione w ramach ust. 5 żądania wnioskodawcy. Polityka ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa W S.A. została przyjęta w celu ochronnych tych danych. Dane te, dla przedsiębiorstwa handlowego jakim jest W S.A., mają szczególne wrażliwe znacznie, gdyż posiadają bardzo istotną dla niego wartość gospodarczą. Każdy przedsiębiorca handlowy, z uwagi na swój interes handlowy (materialny aspekt tajemnicy przedsiębiorstwa), decydujący o jego pozycji rynkowej, wpływający na zawierane kontrakty i relacje biznesowe czy determinujący politykę sprzedaży, zmuszony jest do jej szczególnej ochrony. To jest bowiem istota przedsiębiorstwa handlowego. W celu tej ochrony W S.A. przyjął akt wewnętrzny w postaci Polityki ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, która: zdefiniowała tajemnicę przedsiębiorstwa uwzględniając charakter i specyfikę handlu prowadzonego przez Spółkę; określiła zasady i metody ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, wymaga od pracowników spółki złożenia oświadczeń zobowiązujących ich do dochowania tajemnicy przedsiębiorstwa, określa postępowanie w przypadku przypadkowego jej ujawnienia, zawiera czytelne zasady opatrywania informacji klauzulą "Tajemnica przedsiębiorstwa" itd (formalny aspekt tajemnicy przedsiębiorstwa). Zawierając umowy z kontrahentami, w tym na obsługę portową, przeładunki, przechowanie, przesiewanie, kruszenie i przewóz [...] Spółka i jej kontrahenci zastrzegają poufność informacji zawartych w tych umowach - wyrażoną w odrębnej klauzuli (NDA).

Dodatkowo organ wskazał, że z wnioskodawcą pozostaje w relacjach handlowych ponieważ zawarta jest pomiędzy nimi umowa ramowa sprzedaż [...], na mocy której W S.A. sprzedaje wnioskodawcy [...] w ramach poszczególnych porozumień transakcyjnych (umów szczegółowych zawartych do umowy ramowej).

Nadto organ nadmienił, iż "B." sp. z o.o. jest nie tylko wnioskodawcą w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej, ale także kontrahentem i konkurencją na rynku paliw stałych ([...]). W związku z czym ujawnienie danych wskazanych w ust. 5 żądania, pozwoliłby stronie ("B." sp. z o.o.) wejść w posiadanie tajemnicy przedsiębiorcy (swojego konkurenta i kontrahenta). Dałoby także szeroką wiedzę o relacjach organu z innymi kontrahentami łańcucha produkcji, sprzedaży i dostaw [...]. Zdaniem organu ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być traktowana jako narzędzie pozwalające wchodzić w posiadanie informacji chronionych przez ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Jednocześnie organ wskazał, że część informacji zawarta w punktach 5.1. do 5.3., która może być ujawniona, została udostępniona stronie w ramach żądań 2 ustępów od 1 do 4.

Według organu oceny wartości informacji, w tym przede wszystkim jej wartości gospodarczej, należy dokonywać z perspektywy innych przedsiębiorców. Informacja ma dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą (ekonomiczną, handlową) wówczas, gdy jej wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę zaoszczędziłoby mu wydatków, zwiększyło zyski czy umożliwiłoby pozyskanie nowych klientów. Nie chodzi więc o subiektywne odczucie przedsiębiorcy, ale o obiektywną, realną wartość gospodarczą. Konkretne informacje, aby mogły być uznane za tajemnicę przedsiębiorstwa, muszą z natury swojej dotyczyć kwestii, których ujawnianie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa. Wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy te dane, które odnoszą się do szeroko rozumianego gospodarowania przez przedsiębiorcę jego mieniem, jak i szczegółów organizacyjnych, technicznych czy technologicznych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej, w tym inwestycji. Ujawnienie takich informacji powodowałoby zatem utratę ich poufnego charakteru, a podmiot, który wszedłby w ich posiadanie, mógłby wykorzystać te informacje do prowadzenia własnej konkurencyjnej działalności gospodarczej.

W tym kontekście utrzymanie danych informacji w tajemnicy wymaga od przedsiębiorcy podjęcia działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Tajemnicę przedsiębiorcy wyróżniają zatem trzy cechy: poufność, brak ujawnienia, zabezpieczenie informacji.

W ocenie organu powyższe w pełni uzasadnia odmowę udostępnienia informacji publicznej określonej w ustępie 5 żądania wnioskodawcy w części, tj. w zakresie, w jakim żądanie to wykracza poza informacje, których udostępnienia wnioskodawca żąda w ustępach 1 do 4.

Z uwagi na powyższe względy, decyzja o odmowie dostępu do informacji publicznej wydana została z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa.

Na opisaną na wstępie decyzję z 30 maja 2025 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę 27 czerwca 2025r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i zarzucił jej naruszenie:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U.z 2022 r. poz. 902 dalej jako "u.d.i.p.") polegające na bezzasadnej odmowie udzielenia informacji publicznej ze względu na rzekomą tajemnicę przedsiębiorstwa, choć informacje objęte wnioskiem spółki B. nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa, zaś samo zaistnienie rzekomej tajemnicy przedsiębiorcy nie zwalnia W S.A. z obowiązku udostępnienia informacji publicznej, bowiem jawność w zakresie gospodarowania środkami publicznymi jest nadrzędna w stosunku do tajemnicy przedsiębiorcy. Wskazane naruszenie miało istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji, bowiem doprowadziło do bezzasadnej odmowy udzielenia informacji publicznej;

2. naruszenie przepisów, art. 61 ust. 1 w zw. ust. 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm. dalej jako "Konstytucja"), polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji publicznej w sytuacji, w której ograniczenie to nie spełniało konstytucyjnych przesłanek proporcjonalności oraz konieczności, jak również nie znajdowało oparcia w potrzebie ochrony wartości takich jak wolność, prawa innych osób i podmiotów gospodarczych, porządek publiczny, bezpieczeństwo lub ważny interes gospodarczy państwa.

Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 30 maja 2025 r. nr DPR/MKOK/2025/06/04 oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia;

2. zobowiązanie W S.A. do udostępnienia spółce B. informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego, poprzez udostępnienie w formie dokumentowej odpisów następujących dokumentów:

a. wszystkich wniosków spółki W S.A. o wypłatę rekompensaty na podstawie u.z.p. wraz z załącznikami;

b. dokumentów potwierdzających wypłacenie na rzecz spółki W S.A. rekompensat na podstawie u.z.p.

c. wszystkich złożonych przez spółkę W S.A. - do dnia udzielenia;

d. informacji publicznej - wniosków o rozliczenie rekompensaty na podstawie art. 17 u.z.p. wraz z załącznikami;

e. wszelkiej korespondencji, w tym oświadczeń, pism, stanowisk i decyzji - o ile zostały wydane - podmiotu wypłacającego rekompensaty na podstawie u.z.p., które zostały skierowane do spółki W S.A. do dnia udzielenia informacji publicznej;

f. wszelkiej pozostałej dokumentacji, związanej z wnioskowaną przez spółkę W S.A. rekompensatą na podstawie u.z.p. oraz którą spółka W S.A. obowiązana jest przechowywać na podstawie przepisów u.z.p.

3. zasądzenie od W S.A. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że odmowa udzielenia informacji publicznej jest bezprawna, za czym przemawiają poniższe argumenty.

Rekompensaty udzielane na podstawie u.z.p. stanowią środki publiczne. W S.A. nie kwestionowała swojego obowiązku w zakresie udzielenia informacji publicznej. W S.A. odmawiając udzielenia informacji - powołała się jedynie na tajemnicę przedsiębiorstwa. Tymczasem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazuje się, że "Jawność w zakresie gospodarowania środkami publicznymi traktowana jest jako nadrzędna w stosunku do zbliżonej do kategorii "tajemnicy przedsiębiorcy" kategorii "tajemnicy przedsiębiorstwa" zdefiniowanej w art 11 ust 4 u.z.n.k. Zdaniem strony podmiot ubiegający się o wypłatę na jego rzecz 270.771.795,01 złotych ze środków publicznych powinien mieć świadomość, że informacje, w tym dokumentacja związane z uzyskaniem tych środków stanowią informację publiczną i mogą podlegać udostępnieniu. Każdy zainteresowany powinien mieć bowiem możliwość weryfikacji prawidłowości i legalności przyznania i wykorzystania środków publicznych.

Ponadto zarówno u.d.i.p. jak i Konstytucja ujmują pojęcie informacji publicznej szeroko. Informacją publiczną w rozumieniu wskazanych aktów prawnych jest każda informacja dotycząca spraw publicznych, w tym informacja o działalności podmiotów w zakresie w jakim gospodarują mieniem komunalnym bądź majątkiem Skarbu Państwa, zaś prawo do uzyskiwania informacji obejmuje również dostęp do dokumentów.

Zdaniem strony w szczególności nie jest jasne na jakiej podstawie W S.A. wywodzi, że udzielenie informacji o wysokości przyznanych ze środków publicznych rekompensat jak i treść złożonych wniosków czy dokumentów potwierdzających wypłatę tych rekompensat miałoby dać spółce B. szeroką wiedzę o relacjach podmiotu zobowiązanego z innymi kontrahentami łańcucha produkcji, sprzedaży i dostaw [...].

Według strony spółka W S.A. nie wykazała, by informacje objęte wnioskiem miały jakąkolwiek wartość gospodarczą. Ze względu na nadzwyczajne zmiany cen surowców energetycznych, w tym [...], wywołane wojną na Ukrainie, embargiem na [...] pochodzenia rosyjskiego, dane dotyczące cen, wolumenów i dostaw w 2022 i 2023 r. mają jedynie wartość historyczną i statystyczną. Ceny bowiem najpierw wzrosły o kilkaset procent, a następnie kilkukrotnie spadły. Jednocześnie całkowitej zmianie uległa dostępność [...]. Wnioskowane informacje nie posiadają zatem już jakiejkolwiek wartości gospodarczej i nie są przydatne przy ustalaniu obecnej strategii cenowej.

W S.A. tymczasem nie wykazała, aby nie było możliwe udostępnienie informacji publicznej w taki sposób, aby tajemnica przedsiębiorcy zobowiązanej jak i jej kontrahentów nie została naruszona i bezpodstawnie odmówiła udostępnienia wszystkich dokumentów, o których udostępnienie zawnioskowała spółka B..

W S.A. odmawiając udostępnienia informacji publicznej powinna była przeprowadzić analizę każdego z dokumentów, o których udostępnienie zawnioskowała spółka B. i ewentualnie w przypadku uznania, że konkretny dokument lub jego część posiada wartość gospodarczą - uzasadnić odpowiednio odmowę jego udostępnienia. Należy bowiem podkreślić, że nawet jeśli zdaniem podmiotu zobowiązanego niektóre fragmenty załączników do wniosku o wypłatę rekompensaty zawierają informacje posiadające wartość gospodarczą, nie stanowi to podstawy do całkowitej odmowy udostępnienia żądanych dokumentów. W S.A. mogła zastosować środki prowadzące do ochrony tych informacji, w szczególności poprzez ich odpowiednie zanonimizowanie. Całkowita odmowa udostępnienia całości dokumentów stanowi naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz zasad proporcjonalności i jawności życia publicznego.

Zdaniem strony wyrażone w art. 61 ust. 1 Konstytucji i w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej może być ograniczane tylko w wyjątkowych sytuacjach.

Według strony stwierdzenie istnienia tajemnicy samo w sobie nie przesądza jeszcze, że informacja nie podlega udostępnieniu. Należy bowiem zbadać czy w konkretnych okolicznościach interes przedsiębiorcy przeważa nad konstytucyjnym prawem dostępu do informacji publicznej. Dopiero wykazanie, że w istocie interes gospodarczy przedsiębiorcy dominuje nad prawem dostępu do tej informacji uzasadnia odmowę jej udostępnienia, czego w przedmiotowej W S.A. nie uczyniła.

W ocenie strony zaskarżona decyzja jest sprzeczna z prawem i powinna zostać uchylona w całości. W S.A. nie wykazała, by wszystkie żądane informacje rzeczywiście stanowiły tajemnicę przedsiębiorstwa. Nadto spółka W S.A. całkowicie pominęła, że jawność w zakresie gospodarowania środkami publicznymi jest nadrzędna w stosunku do tajemnicy przedsiębiorcy oraz nie wykazała, aby ochrona tajemnicy przedsiębiorcy uzasadniała odstąpienie od zasady jawności informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości przytaczając argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Nadto organ wskazał, że skarżący jest jego kontrahentem oraz konkurencją na rynku paliw stałych.

Dodatkowo organ zaznaczył, iż "B." sp. z o.o. i W S.A. pozostają w relacjach handlowych. Zawarta jest pomiędzy nimi umowa ramowa sprzedaż [...], na mocy której W S.A. sprzedaje wnioskodawcy [...] w ramach poszczególnych porozumień transakcyjnych (umów szczegółowych zawartych do umowy ramowej). W związku z czym ujawnienie żądanych danych, pozwoliłby "B." sp. z o.o. wejść w posiadanie tajemnicy przedsiębiorcy swojego konkurenta i kontrahenta. Dałoby także szeroką wiedzę o relacjach organu z innymi kontrahentami łańcucha produkcji, sprzedaży i dostaw [...].

Organ zaakcentował, iż obowiązuje u niego Polityka ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa W S.A. (przyjęta uchwała Zarządu nr [...] z dnia [...] roku), której celem jest ochrona informacji o szczególnej wartości gospodarczej dla Spółki.

Organ zaznaczył, że Polityka ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa W S.A. została przyjęta w celu ochronnych tych danych. Dane te, dla przedsiębiorstwa handlowego jakim jest W S.A., mają szczególne wrażliwe znacznie, gdyż posiadają bardzo istotną dla niego wartość gospodarczą. W S.A. jest przede wszystkim przedsiębiorcą handlowym. Każdy przedsiębiorca handlowy, z uwagi na swój interes handlowy (materialny aspekt tajemnicy przedsiębiorstwa), decydujący o jego pozycji rynkowej, wpływający na zawierane kontrakty i relacje biznesowe czy determinujący politykę sprzedaży, zmuszony jest do jej szczególnej ochrony. To jest bowiem istota przedsiębiorstwa handlowego.

Nadto w ocenie organu podniesienie przez skarżącego anonimizacja danych wrażliwych zawartych w dokumentach przeczy stawianym przez niego zarzutom; rzekomości tajemnicy przedsiębiorcy oraz braku wartości gospodarczej.

Na rozprawie 27 listopada 2025 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę w całości, oraz dodatkowo zaznaczył, że żądane dokumenty dotyczą lat 2022 i 2023 i nie maja już wartości ekonomicznej lecz raczej wartość historyczną. Natomiast pełnomocnik organu zakwestionował stanowisko skarżącego i podkreślił, że nadal prowadzi współpracę z podmiotami, których dotyczy żądana dokumentacja.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Skarga dotyczy odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Stosownie do treści art. 3 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Wobec tego, że rozpoznawana sprawa dotyczy udostępnienia informacji publicznej, należy przypomnieć, że u.d.i.p., regulująca zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

W myśl art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust.1).

Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (ust. 2).

Stosownie do art. 3 ust. 1 i 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:

1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;

2) wglądu do dokumentów urzędowych;

3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (ust. 1).

Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (ust. 2).

Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Zgodnie jednak z przepisem art. 5 ust. 1 u.d.i.p., tak określone powszechne prawo do informacji publicznej, podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.).

Powyższe ograniczenia wynikają wprost z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenie prawa do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Art. 47 Konstytucji RP przewiduje zaś dla każdego prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.

Udostępnianie informacji publicznych, jak stanowi art. 7 u.d.i.p., następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8; 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11; 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; 4) udostępniania w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych".

Podkreślić przy tym należy, że przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).

U.d.i.p. wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia w formie decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, nie informuje w formie zwykłego pisma, że nie posiada żądanej informacji publicznej bądź, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, ewentualnie, że istnieje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Łd 2/24).

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że Prezesa W S.A jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Sąd zauważył, że zaskarżoną decyzją z dnia 30 maja 2025 r. spółka W S.A. odmówiła udostępnienia dokumentów określonych w pkt 5 ppkt 5.1-5.5. wniosku tj.:

"5.1. wszystkich wniosków spółki W S.A. o wypłatę rekompensaty na podstawie u.z.p. wraz z załącznikami;

5.2. dokumentów potwierdzających wypłacenie na rzecz spółki W S.A. rekompensat na podstawie u.z.p.;

5.3. wszystkich złożonych przez spółkę W S.A. - do dnia udzielenia informacji publicznej;

- wniosków o rozliczenie rekompensaty na podstawie art. 17 u.z.p. wraz załącznikami;

5.4. wszelkiej korespondencji, w tym oświadczeń, pism, stanowisk i decyzji -- o ile zostały wydane;

- podmiotu wypłacającego rekompensaty na podstawie u.z.p., które zostały skierowane do spółki W S.A. do dnia udzielenia informacji publicznej;

5.5. wszelkiej pozostałej dokumentacji, związanej z wnioskowaną przez spółkę W S.A. rekompensatą na podstawie u.z.p. oraz którą spółka W S.A. obowiązana jest przechowywać na podstawie przepisów u.z.p".

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji W S.A. wskazała, że odmawia udzielenia z uwagi na to, że ich ujawnienie "skutkowałoby ujawnieniem przez W SA. tajemnicy przedsiębiorcy zarówno własnej jak i kontrahentów, z którymi W S.A. ma zawarte umowy w zakresie: obsługi portowej, przeładunków, przechowania, przesiewania, kruszenia i przewozu [...] (kolejowego i samochodowego

W ocenie Sądu, żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną, a więc został spełniony warunek przedmiotowy u.d.i.p.

Z punktu widzenia przepisów u.d.i.p. kwalifikacja informacji jako publicznej nie jest uzależniona od celu, dla którego wnioskodawca żąda jej udostępnienia. Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, a zatem o zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter, a więc kryterium przedmiotowe. Dany fakt, wiedza, dokument albo jest informacją publiczną, albo takiej cechy nie posiada. Jest to kwestia obiektywna, niezależna od intencji wnioskodawcy. Stąd też motywy, jakie towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania, nie mają żadnego znaczenia. Ustawodawca nie wymaga ich podawania, co wynika wprost z art. 2 ust. 2 u.d.i.p., a nawet zabrania podmiotowi, do którego został skierowany wniosek domagania się ich ujawnienia. Artykuł 2 ust. 2 u.d.i.p. stanowi bowiem, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Tym bardziej zatem ujawnienie, niejako z własnej inicjatywy wnioskodawcy, swojego interesu w uzyskaniu żądanej informacji, nie może pozbawiać jej przymiotu informacji publicznej. Dlatego też, rozpatrując wniosek, właściwy podmiot nie jest upoważniony do badania celu uzyskania wnioskowanej informacji czy sposobu jej wykorzystania (wyrok NSA z dnia 2 marca 2018 r., I OSK 2160/17). Odmowa zastosowania przepisów u.d.i.p. wyłącznie w oparciu o ustalenie, że zamiarem wnioskodawcy jest ich wykorzystanie w celu prywatnym, byłoby odmową ich stosowania w oparciu o nieznane kryterium ustawowe (wyrok NSA z 10 stycznia 2014 r., I OSK 2115/13).

Istotą sporu w kontrolowanej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy organ zasadnie mógł odmówić udostępnienia informacji publicznej żądanej przez skarżącego z powołaniem się na potrzebę ochrony tajemnicy przedsiębiorcy.

Pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy nie zostało zdefiniowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zbliżonym terminem ustawodawca posługuje się jednak w przepisach dotyczących zwalczania nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że ze względu zarówno na znaczenie społeczne takich informacji, jak i mając na uwadze interes chronionego przedsiębiorcy, zastrzeżenie tajemnicy stanowi wyjątek od zasady jawności informacji publicznej i z tego względu podmiot zobowiązany do jej udostępnienia nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o jej istnieniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 759/14, oraz wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w Poznaniu z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 467/13, oraz w Warszawie z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 296/13 - dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Judykatura podnosi również, że nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją o poufności posiadanych danych na temat działalności danego przedsiębiorcy. Wykładnia dopuszczająca możliwość objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa informacji publicznej na podstawie wyłącznie samej arbitralnej decyzji przedsiębiorcy musi być uznana za wadliwą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2112/13). Natomiast w przedmiotowej sprawie kluczowym jest ustalenie wzajemnej relacji prawa do informacji publicznej do tajemnicy przedsiębiorcy. W tym zakresie w orzecznictwie przyjmuje się, że "niewątpliwe w przypadku kolizji prawa do tajemnicy przedsiębiorcy z prawem do informacji publicznej nie można przyjąć a limine, że prawo przedsiębiorcy do zachowania tajemnicy ma zawsze pierwszeństwo przed prawem do informacji publicznej. Tajemnica przedsiębiorcy z uwagi na ochronę innych zasad i wartości konstytucyjnych może być przedmiotem ingerencji. Jak się wskazuje w literaturze przedmiotu wkraczanie w tę sferę musi być jednak dokonywane w sposób ostrożny i wyważony, z należytą oceną racji, które przemawiają za taką ingerencją" (por. wyrok NSA 10 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2810/13.

Zdaniem Sądu, po wyważeniu racji obu stron, w rozpoznawanej sprawie zaistniało pierwszeństwo prawa do informacji publicznej przed ochroną tajemnicy przedsiębiorcy.

Podmiot zobowiązany, wydając decyzję w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p. , każdorazowo kwalifikuje objęte nią dane jako informacje mające walor publiczny (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

Ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną (art. 5 u.d.i.p. ) ma charakter wyjątku od zasady. Przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze wskazanej przyczyny muszą być rzeczywiste i precyzyjnie określone. Opierając decyzję na art. 5 ust.1 i 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust.1 i 2 u.z.n.k., konieczne jest więc wykazanie, że żądane dane nie mogą zostać udostępnione ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Aby dana informacja podlegała ochronie na podstawie art. 11 u.z.n.k., to jest stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa, musi spełniać dwie przesłanki: formalną i materialną. Przesłanka formalna jest spełniona wówczas, gdy zostanie wykazane, iż przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji (brak ujawnienia). Ponadto musi zostać spełniona przesłanka materialna, tzn. aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa, informacje posiadające choćby minimalną wartość gospodarczą, np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń) z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa.

W tym kontekście zwraca się też uwagę na art. 35 ustawy o finansach publicznych, w myśl którego "klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem in-formacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa".

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem spełniania przesłanki formalnej i materialnej, Sąd doszedł do przekonania, że przesłanki te nie zostały w decyzji uzasadnione.

Zdaniem Sądu decyzja odmowna powinna być uargumentowana i nie może być ogólnikowa, a podmiot zobowiązany winien zbadać, czy ujawnienie określonych informacji utrudni funkcjonowanie przedsiębiorcy na rynku oraz czy miało miejsce zastrzeżenie o objęciu określonych danych tajemnicą. Obowiązująca w organie Polityka ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa W S.A. nie jest wystarczającą przesłanką odmowy stronie dostępu do informacji publicznej.

Z treści art. 11 ust. 2 u.z.n.k. wynika, że oprócz informacji technicznych i technologicznych, wymienia się także informacje organizacyjne, które dotyczą struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa czy organizacji pracy osób zatrudnionych oraz inne informacje posiadające wartość gospodarczą. Pojęcie "wartość gospodarcza" jest pojęciem nieostrym. Ustawodawca nie wskazuje wprost co faktycznie należy rozumieć pod tym pojęciem, ani jak tą wartość należy ustalić. Przyjmuje się jednak, że wartość gospodarczą mogą mieć takie informacje jak dane kontrahentów, tzw. poufne know - how czy informacje związane z działalnością marketingową. Wobec tego ustalenie, czy w konkretnej sprawie mamy do czynienia z wartością gospodarczą określonych danych, wymaga szczegółowej weryfikacji żądanych informacji, aktualnej sytuacji przedsiębiorcy oraz uwarunkowań prawnych i faktycznych prowadzenia działalności na danym terenie. Takich ustaleń i weryfikacji w niniejszej sprawie zabrakło.

W ocenie Sądu, organ nie wykazał, że wnioskowana informacja posiada dla niej obiektywną wartość gospodarczą, a zasadność jej ochrony przeważa nad prawem dostępu do informacji.

Sąd rozstrzygający w przedmiotowej sprawie podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w tezie jego wyroku z dnia 5 listopada 2025r. sygn. akt. III OSK 34/24 (publ. LEX nr 3939000), że: "Tajemnica przedsiębiorcy nie może przeważać nad możliwością pozyskania informacji na podstawie u.d.i.p. oraz oceny działań osób odpowiedzialnych za wydatkowanie środków spółek Skarbu Państwa. Konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej jest bowiem ważnym elementem kontroli przez obywateli działań szeroko pojętej władzy, w tym przede wszystkim sposobu w jaki ona wydaje publiczne środki lub gospodaruje publicznym majątkiem.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostało w prawidłowy sposób wykazane, że ziściły się warunki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a więc z powołaniem na tajemnicę przedsiębiorcy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności oceni charakter żądanych przez stronę informacji, a następnie podejmie właściwy tryb działania. W razie zaś przyjęcia, że zawnioskowane dane odznaczają się publicznym walorem, a jednocześnie zachodzą przesłanki do ograniczenia ich udostępnienia na zasadzie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Ponadto podmiot zobowiązany dokona konkretnej analizy żądanych danych, dając temu wyraz w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia.

W konsekwencji należało zatem uznać, że rozstrzygnięcia wydane przez podmiot zobowiązany naruszały przepisy prawa materialnego (art. 1 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ) w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Z tych powodów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a). p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II sentencji wyroku, dotyczące zasądzenia poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania sądowego w kwocie 697 zł., wydano z kolei na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.