Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 978/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżanego postanowienia w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 czerwca 2025 r., nr 480000/71/293282/2025 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 1 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 978/25 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 czerwca 2025 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, a zatem nie jest możliwe wstrzymanie jego wykonalności na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w niniejszej sprawie jest bowiem postanowienie wydane w toku postępowania egzekucyjnego, dotyczące zarzutów na to postępowanie. Jest to zatem akt, który nie dokonuje zmian w zakresie praw lub obowiązków skarżącej, w szczególności nie nakłada na nią powinności określonego zachowania się. Zaskarżone postanowienie nie tworzy po stronie skarżącej uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do egzekucji (wykonania). Jest to wyłącznie akt administracyjny o charakterze proceduralnym nie wprowadzający w sytuacji prawnej skarżącej zmian, których wystąpieniu można by się przeciwstawić poprzez wstrzymanie jego wykonania.

Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości rozpoznanie zażalenia przez wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wobec zrzeczenia się rozprawy, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącej kosztów pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed NSA, które to koszty w żadnej części nie zostały uiszczone przez skarżącą.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niezasadną odmowę wstrzymania zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do uwzględnienia wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w tym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje stanowisko Sądu I instancji, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., o sygn. akt II GZ 306/15).

W rozpoznawanej sprawie do Sądu I instancji zaskarżone zostało postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 czerwca 2025 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Takie postanowienie ze względu na zakres i charakter prawny nie nadaje się do wykonania. Akt administracyjny, który będzie podlegał ocenie sądu administracyjnego pod kątem legalności nie nakłada na stronę powinności określonego zachowania się, jak również nie przyznaje jej żadnego uprawnienia. Wobec tego, zaskarżone postanowienie organu nie podlega wykonaniu w trybie egzekucyjnym, a zatem Sąd I instancji prawidłowo nie uwzględnił wniosku skarżącej o wstrzymanie jego wykonalności (por. postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I GZ 169/19, postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GZ 100/19).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji

W odniesieniu do wniosku pełnomocnika skarżącej ustanowionego w ramach prawa pomocy o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, w niniejszym postanowieniu nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Zgodnie bowiem z art. 250 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy przyznaje się przez wydanie odrębnego postanowienia przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny.