drukuj    zapisz    Powrót do listy

6480 658, , Kurator Oświaty, Zobowiązano do dokonania czynności, III SAB/Gl 24/26 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2026-07-15, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III SAB/Gl 24/26 - Wyrok WSA w Gliwicach

Data orzeczenia
2026-07-15 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lipca 2026 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1) zobowiązuje Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach do rozpoznania wniosku strony skarżącej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) stwierdza, że Śląski Kurator Oświaty w Katowicach dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach na rzecz strony skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Pismem z 31 grudnia 2025r. skarżący M. S. wniósł skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Kuratora Oświaty w sprawie jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 8 grudnia 2025r., uzupełnionym 13 grudnia 2025r.

W skardze tej zarzucił organowi naruszenie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej polegające na nieudostępnieniu informacji objętych wnioskiem.

Skarżący wniósł o:

1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,

2) zobowiązanie organu do uwzględnienia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku,

3) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania,

4) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).

W uzasadnieniu skargi podniósł, że 8 grudnia 2025 r. wystosował wniosek o udostępnienie informacji o rozprawach Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Śląskim w zakresie:

1) daty rozprawy,

2) godziny rozprawy,

3) miejsca rozprawy (adres oraz numer sali).

W odpowiedzi organ pismem z 12 grudnia 2025 r. poinformował, że nie udostępni wnioskowanych informacji, gdyż informacje o dacie, godzinie i miejscu rozprawy dyscyplinarnej nauczycieli nie stanowią informacji publicznej, zatem nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ stwierdził bowiem, że § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 25 maja 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli oraz wznawiania postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 741) – dalej także rozporządzenie MEN, zawiera zamknięty katalog osób, które mają prawo otrzymać informacje, o które wnioskuje skarżący.

Następnie pismem z 13 grudnia 2025 r. skarżący wezwał organ do uwzględnienia wniosku powołując się na fakt, że rozprawa dyscyplinarna nauczycieli jest jawna i wskazał, że aby mógł skorzystać z uprawnienia do zapoznania się z jej przebiegiem musi znać termin rozprawy. Nadto wskazał, że rozporządzenie regulujące tryb postępowania przed Komisją Dyscyplinarną, na które powołał się Kurator nie może stanowić podstawy ograniczenia prawa do informacji. Nadto sprecyzował swój wniosek określając, że oczekuje udostępnienia informacji według stanu na dzień realizacji wniosku.

Organ odpowiadając na wezwanie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

W związku z tym skarżący wystąpił ze wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia skargą do sądu administracyjnego.

W jej uzasadnieniu podniósł, że organ zapewnia obsługę Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Śląskim na mocy porozumienia zawartego 25 lipca 2019 r. pomiędzy Wojewodą Śląskim a Śląskim Kuratorem Oświaty w sprawie powierzenia Śląskiemu Kuratorowi Oświaty zadań organu, przy którym działa komisja dyscyplinarna dla nauczycieli oraz organu, który powołuje rzeczników dyscyplinarnych i ich zastępców (Dz. Urz. Woj. Śl. poz. 5384). Z tego względu organ jest właściwy rzeczowo do rozpatrzenia wniosku, poza tym nie neguje posiadania informacji.

Dalej wskazał, że rozprawa przed komisją dyscyplinarną dla nauczycieli jest jawna - zgodnie z art. 85e ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986 z późn. zm., dalej także: KN). Jawność postępowania stanowi w takich sprawach istotną gwarancję rzetelności, transparentności oraz społecznej kontroli wymiaru odpowiedzialności dyscyplinarnej. W tym kontekście nie zasługuje na uznanie pogląd organu, zgodnie z którym informacje o czasie i miejscu rozpraw dyscyplinarnych nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu. Stanowisko to prowadziłoby w istocie do pozbawienia zasady jawności jakiejkolwiek realnej treści normatywnej, sprowadzając ją do regulacji o charakterze wyłącznie deklaratywnym. Przyjęcie takiej wykładni oznaczałoby bowiem, że prawo do jawnej rozprawy nie może być faktycznie realizowane, skoro brak jest możliwości uzyskania informacji umożliwiających skorzystanie z tej jawności. Informacje o miejscu i czasie rozprawy stanowią element konieczny dla realizacji tej zasady, a tym samym pozostają w funkcjonalnym związku z wykonywaniem zadań publicznych przez komisje dyscyplinarne. Z tego względu informacje te mają charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący zauważył, że nie ma racji organ twierdząc, że § 21 ust. 1 rozporządzenia MEN określa zamknięty katalog osób, które mają prawo otrzymać informacje, o które wnioskuje. Wskazany przepis jest normą procesową wyznaczającą obowiązek zawiadomienia o terminie rozprawy przez przewodniczącego komisji dyscyplinarnej pierwszej instancji rzecznika dyscyplinarnego i obrońcy obwinionego oraz wezwania na rozprawę obwinionego, świadków i biegłych. Norma zawarta w tym przepisie nie zawęża katalogu osób uprawnionych do poznania terminu rozprawy. Zdaniem strony, dalsze rozumowanie z uwzględnieniem argumentu organu per analogiam do rozpraw sądowych, prowadziłoby do wniosku oczywiście absurdalnego i sprzecznego z prawem - że informacje o terminach rozpraw sądowych (wokandy) również nie podlegałyby udostępnieniu, ponieważ zarówno k.p.c., k.p.k., jak i p.p.s.a. określają zamknięty katalog podmiotów, które zawiadamia się o terminie rozprawy albo wzywa na rozprawę. Tymczasem w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi żadnych wątpliwości, że wokanda sądowa stanowi informację publiczną, a informacje o terminach rozpraw sądowych podlegają udostępnieniu na zasadach ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok NSA z 25 lutego 2014 r. sygn. I OSK 2019/13). Zatem rozporządzenie to reguluje wyłącznie techniczny tryb zawiadamiania uczestników postępowania dyscyplinarnego i nie może stanowić podstawy do ograniczenia prawa osób trzecich do uzyskania informacji o terminach rozpraw.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Podkreślił, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż odpowiedzi na wniosek z 8 grudnia 2025r. udzielił już 12 grudnia. Podniósł, że nie ma przepisów obligujących organ do ujawnienia terminów planowanych rozpraw dyscyplinarnych. Organ nie jest zobowiązany do prowadzenia planów terminów posiedzeń komisji, nie ma wyznaczonych stałych dni prowadzenia rozpraw, nie ma regulacji dotyczących wokand. Listy prowadzonych w danym dniu spraw dyscyplinarnych w ogóle nie są wywieszane w budynku organu czy na drzwiach określonych pokoi, co wynika to stąd, iż nie ma prawnego obowiązku w tym zakresie.

W piśmie procesowym z 20 kwietnia 2026r. skarżący podjął polemikę ze stanowiskiem organu. Stwierdził, że komisje dyscyplinarne posiadają osobową istotę (funkcje sprawują konkretne osoby), są niezależne w sprawowaniu funkcji od innych organów, działają na podstawie umocowania ustawowego oraz dysponują władztwem w zakresie swoich kompetencji w rozstrzyganiu o prawach i obowiązkach wynikających z Karty Nauczyciela w sposób wiążący tak obwinionego, jak i inne organy władzy, w szczególności działające w systemie oświaty. W związku z wykonywaniem zadań o charakterze władczym komisje te mieszczą się w konstytucyjnym pojęciu organów władzy publicznej. Podtrzymał swoje stanowisko, że Śląski Kurator Oświaty powinien dążyć do ujawnienia takich informacji, jakie są niezbędne, aby w jawnych rozprawach Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Śląskim możliwy był rzeczywisty udział publiczności. Skoro - jak twierdzi organ - brak jest ex lege obowiązku publikowania harmonogramów rozpraw, zasadne było skorzystanie z wnioskowego trybu dostępu do informacji publicznej, co też uczynił. Natomiast postępowanie dyscyplinarne dotyczy sposobu wykonywania obowiązków zawodowych nauczyciela w ramach systemu oświaty, a więc sfery realizacji zadań publicznych. Sprzeciwił się także wnioskowi organu o oddalenie jego wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż nie ziściła się jakakolwiek przesłanka z przepisów art. 206 i 208 p.p.s.a., która by to uzasadniała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy.

Zasady realizacji wyrażonego w art. 61 Konstytucji prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne zawiera ustawa z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 902, dalej "udip"), która w art. 2 ust. 1 stanowi, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Z powyższego wynika, że prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu.

Jak już Sąd wyżej wskazał, prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu.

Natomiast o obowiązku udostępnienia informacji publicznej można mówić, gdy spełnione jest kryterium podmiotowe - adresat wniosku należy do grupy podmiotów zobowiązanych do ujawnienia informacji publicznej, oraz przedmiotowe – gdy wniosek rzeczywiście obejmuje dane o charakterze informacji publicznej.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Przy czym pojęcie organów władzy publicznej należy rozumieć szeroko – są to zarówno organy władzy ustawodawczej (uchwałodawczej) i wykonawczej pozostające zarówno w pionie administracji państwowej, jak i samorządowej oraz organy władzy sądowniczej.

Zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. a ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2026r., poz. 515) w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli orzekają komisje dyscyplinarne:

1) w pierwszej instancji:

a) komisja dyscyplinarna przy wojewodzie właściwa dla nauczycieli wszystkich szkół funkcjonujących na terenie województwa,

2) w drugiej instancji:

a) odwoławcza komisja dyscyplinarna przy ministrze właściwym do spraw oświaty i wychowania.

Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 428) wojewoda wykonuje zadania administracji rządowej w województwie, jest więc organem władzy publicznej, podobnie jak działająca przy nim komisja dyscyplinarna. Nie zmienia tego fakt, że na mocy porozumienia zawartego pomiędzy Wojewodą Śląskim a Śląskim Kuratorem Oświaty Komisja Dyscyplinarna działa przy Śląskim Kuratorze Oświaty, który także jest organem administracji rządowej zespolonej. Jest on powoływany przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania (art. 50 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2026r., poz. 820). To kurator oświaty, w imieniu wojewody, wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa, na postawie art. 51 ust. 1 Prawa oświatowego.

Z powyższego wynika, że – wbrew stanowisku organu - komisja dyscyplinarna jest organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 udip, a co za tym idzie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej.

Pozostaje zatem do rozstrzygnięcia kwestia, czy przedmiot informacji, której żądał skarżący obejmuje informację publiczną.

W tym zakresie Sąd nie podzielił stanowiska organu co do tego, że terminy posiedzeń Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli nie stanowią informacji publicznej, w związku z czym nie mogą być ujawnione w trybie udip.

Zauważyć bowiem trzeba, że stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c udip, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o przedmiocie działalności, natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a udip - o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych.

Niewątpliwie informacja o miejscach i datach planowanych posiedzeń komisji dyscyplinarnej jest informacją o przedmiocie działalności i zasadach funkcjonowania w tym o trybie działania organu do którego adresowany był wniosek.

Z powyższego wynika, że także kryterium przedmiotowe, które jest konieczne dla powstania obowiązku udzielenia informacji w trybie udip zostało spełnione.

W tym miejscu należy się odnieść do poglądu organu, jakoby § 21 ust. 1 rozporządzenia MEN z 25 maja 2016 r. wykluczał udzielanie informacji o rozprawach innym podmiotom niż w nim wymienione, co miałoby przesądzać o tym, że taka informacja nie jest informacją publiczną i w związku z tym nie podlega udostępnieniu na podstawie udip.

Stosownie do powołanego § 21 ust. 1 rozporządzenia MEN, przewodniczący komisji pierwszej instancji zawiadamia o terminie rozprawy rzecznika dyscyplinarnego i obrońcę obwinionego oraz wzywa na rozprawę obwinionego, świadków i biegłych.

Z powyższego wynika zatem, jakie osoby przewodniczący ma obowiązek zawiadomić o terminie rozprawy z urzędu. W żaden sposób nie wyklucza to zawiadamiania o takim terminie na wniosek, jeśli wnioskodawca jest uprawniony do uzyskania tej informacji na innej podstawie. Tak właśnie jest w sprawie niniejszej, a tę inną podstawę stanowią przepisy udip.

O prawidłowości tego stanowiska świadczy m.in. art. 85e ust. 1 i 2 Karty Nauczyciela, które stanowią odpowiednio, że rozprawa jest jawna, a wyłączenie jawności rozprawy może nastąpić ze względu na zakłócenie spokoju publicznego, obrazę dobrych obyczajów lub naruszenie ważnego interesu prywatnego.

Zatem rację ma skarżący, że aby mógł skorzystać z przysługującego mu prawa do zapoznania się z przebiegiem rozprawy musi znać tej termin. Po wtóre zauważyć przyjdzie, że skoro ustawa gwarantuje skarżącemu prawo do powzięcia informacji bardziej ścisłych i powiązanych z osobą obwinionego nauczyciela, takich jak jego dane personalne, zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne czy okoliczności jego popełnienia, to tym bardziej ma prawo uzyskać dane bardziej ogólne, takie jak termin rozprawy dyscyplinarnej. Choć trzeba podkreślić, że na tym etapie sprawy skarżący nie żądał żadnych danych odnoszących się do jakichkolwiek osób fizycznych, gdyż pytał ogólnie o daty godziny i miejsce rozpraw dyscyplinarnych, a więc informacje odnoszące się do jedynie działań podejmowanych przez organ.

Biorąc pod uwagę, że organ żądanych danych nie udostępnił, zasadnym jest stwierdzenie na postawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że dopuścił się bezczynności i zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Jednocześnie jednak Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego braku woli załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., II OSK 1802/19; z 18 stycznia 2019 r., II OSK 1557/18; z 5 września 2018 r., II OSK 272/18).

Organ zareagował na wniosek niezwłocznie, bo udzielił odpowiedzi 4 dni po jego wpływie. I choć nie udostępnił żądanych informacji, to nie było to wynikiem lekceważenia obowiązków lub złej woli, a jedynie błędnej oceny co do charakteru żądanej informacji.

Nie mógł również odnieść skutku wniosek organu o nieobciążanie go kosztami postępowania. Stosownie bowiem do art. 200 ppsa, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Po myśli art. 206 ppsa Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.

Zaś na postawie art. 208 ppsa niezależnie od wyników spraw, o których mowa w art. 200, art. 203, art. 204 i art. 207, sąd może włożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów - w całości lub w części - wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem.

Z powyższego wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada powiązania obowiązku poniesienia kosztów postępowania z jego wynikiem i można od niej odstąpić tylko w uzasadnionych przypadkach, które jednak nie miały miejsca. Skarga strony została uwzględniona w pełnym zakresie, a żadne koszty wywołane niewłaściwym postępowaniem nie powstały.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a ppsa orzekł jak w sentencji. Na zasądzone koszty postępowania składa się jedynie 100 zł wpisu od skargi, gdyż skarżący działał osobiście.



Powered by SoftProdukt