Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2024 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia : odrzucić skargę

Decyzją z dnia [...] maja 2024 r. znak [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej: Prezes ZUS, organ), orzekł

o odmowie przyznania W. K. (zwany dalej: skarżący), renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.

Pismem z dnia [...] maja 2024 r. skarżący złożył do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie pismem z dnia [...] maja 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na decyzję Prezesa ZUS o odmowie przyznania prawa do renty w drodze wyjątku z dnia [...] maja 2024 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. znak [...], wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2024 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi lub ewentualnie o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne

i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.

Zgodnie z art. 52 § 1 i § 3 zd. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwana dalej: p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa.

Jak z powyższego wynika, ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia decyzji organu I instancji, albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Prawo wyboru środka zaskarżenia zostało pozostawione stronie, powyższe nie oznacza jednak, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego wnosi strona wyłącznie wówczas, gdy nie korzysta z prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prawidłowa wykładnia art. 52 § 3 p.p.s.a. prowadzi zatem do konkluzji, że jeżeli stronie przysługuje prawo złożenia od decyzji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję "bez skorzystania z tego prawa". Zwrot ten wskazuje nie tylko na możliwość zaskarżenia do sądu decyzji bez wcześniejszego wykorzystania wniosku określonego w art. 127 § 3 k.p.a., lecz trzeba go też traktować jako sformułowanie ustanawiające warunek dopuszczalności skargi. Treść art. 52 § 3 p.p.s.a. powinna być zatem interpretowana w ten sposób, że jeżeli strona skorzysta z prawa zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, to przestaje być uprawniona do wniesienia skargi na decyzję zaskarżoną tym wnioskiem. Można więc stwierdzić, że w sytuacji gdy strona zdecydowała się zakwestionować decyzję przez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie zaskarżyła tę decyzję do sądu administracyjnego, skarga będzie musiała zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Analogiczne rozwiązane musi być stosowane także wtedy, kiedy jednostka wniosła skargę w dniu, w którym złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (zob.: dr A. C., artykuł: "Możliwość zaskarżenia do sądu decyzji administracyjnej bez skorzystania z przysługującego od niej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy", Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego z 2019 r., nr 3, s. 66–81).

Treść art. 54a p.p.s.a. świadczy przy tym, że wolą ustawodawcy, było nadanie prymatu trybowi weryfikacji decyzji w toku instancji administracyjnych.

W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i jednocześnie wniósł do Sądu skargę na ww. decyzję. Decyzja skarżącego o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowanie w sprawie. W przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia wydanego w

I instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2018 r., II GSK 4285/17, publ.: cbois).

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

W tym stanie sprawy skarga skarżącego wniesiona [...] maja 2024 r. na decyzję z [...] maja 2024 r. podlega odrzuceniu. Skarżącemu przysługuje natomiast prawo do złożenia skargi na decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] czerwca 2024 r.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.