Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2016 r. sygn. akt VI SO/Wa 7/16 w zakresie wymierzenia organowi grzywny oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w sprawie z wniosku J. K. o wymierzenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym zażaleniem postanowieniem z 8 grudnia 2016 r., sygn. akt VI SO/Wa 7/16 po rozpoznaniu wniosku J. K. o wymierzenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA) grzywny

w trybie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w skrócie: p.p.s.a., wymierzył Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej grzywnę w wysokości 100 złotych oraz orzekł o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem z [...] października 2016 r. J. K. (dalej: wnioskodawca) domagał się wymierzenia Prezydium NRA grzywny za nieprzekazanie w terminie sądowi administracyjnemu jego skargi z dnia [...] sierpnia 2016 r. na bezczynność tego organu, w sprawie rozpoznania odwołania od uchwały skreślającej wnioskodawcę z listy aplikantów adwokackich. W ocenie wnioskodawcy organ uchybił obowiązkowi wynikającemu z treści art. 54 § 2 p.p.s.a., gdyż do dnia złożenia wniosku nie przekazał skargi do właściwego Sądu.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie wniosku i wskazał, iż termin przekazania skargi upływał [...] września 2016 r., natomiast organ przekazał skargę z 7-dniowym opóźnieniem, spowodowanym okolicznościami niezawinionymi przez organ, tj. faktem, iż organ nie dysponował aktami osobowymi wnioskodawcy z uwagi na nieprzekazanie ich przez organ pierwszej instancji.

Sąd pierwszej instancji uwzględniając wniosek o nałożenie grzywny wskazał, że z załączonej wraz z wnioskiem skargi wynika, iż została ona nadana do organu w dniu [...] sierpnia 2016 r. (dowód nadania w Urzędzie Pocztowym k. 9), a organ potwierdził jej otrzymanie w dniu [...] sierpnia 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 11 akt). Wobec powyższego trzydziestodniowy termin, wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a., upłynął [...] września 2016 r. Przedmiotowa skarga wraz z aktami i odpowiedzią na skargę została przekazana [...] października 2016 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt VI SAB/Wa 37/16. Wobec powyższego bezspornym jest, że Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej przekazało określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. dokumenty z uchybieniem terminu.

W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji uznał wniosek J. K. za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w kwocie 100 zł. Przekazanie skargi wraz

z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Wymierzając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę 7 dniowy okres zwłoki

w realizacji przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., charakter sprawy, wyjaśnienia organu oraz to, że organ wykonał przewidziany w ustawie obowiązek. W ocenie Sądu pierwszej instancji niedysponowanie aktami osobowymi może być jedynie okolicznością łagodzącą przy orzekaniu o wysokości grzywny. WSA stwierdził, że wymierzona

w niniejszej sprawie grzywna ma przede wszystkim charakter restrykcyjny, ale spełnia także funkcję prewencyjną, służy zapobieganiu naruszeniom prawa przez ukarany organ w przyszłości.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej zarzucając błędną wykładnię art. 55 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż każde przekroczenie 30-dniowego terminu do przekazania skargi z art. 54 § 2 p.p.s.a. obliguje Sąd do nałożenia grzywny na organ z uwagi na restrykcyjny i prewencyjny charakter grzywny, zaś okoliczności związane z przyczyną przekroczenia terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a., jak również minimalny czas przekroczenia terminu mają jedynie wpływ na wysokość grzywny. Podnosząc te zarzuty organ wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez oddalenie wniosku J. K., ewentualnie poprzez odstąpienie od wymierzenia Prezydium NRA grzywny, a ponadto o zwrot należnych kosztów postępowania.

W odpowiedzi J. K. wniósł o oddalenie zażalenia w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest niezasadne.

Stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz

z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przywołane przez Sąd pierwszej instancji, zgodnie z którym grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter, oraz że także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i zauważa jednocześnie, że wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd stanowi przytoczenie uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (publ. CBOSA).

Wbrew ocenie organu, Sąd pierwszej instancji prawidłowo odczytał normę z art. 55 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne, ale zależy od uznania Sądu. Jednakże w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wymierzenie grzywny jest zasadny i trudno tej ocenie zarzucić wadliwość, szczególnie w kontekście argumentacji zażalenia mającej stanowić obronę stanowiska organu co do nieuzasadnionego nałożenia grzywny.

Organ uzasadniając uchybienie terminu do przekazania skargi wraz z aktami sprawy wskazał, że akta osobowe wnioskodawcy zostały przekazane Prezydium NRA przez organ pierwszej instancji, po kilkukrotnych ponagleniach, w dniu [...] września 2016 r., czyli jeden dzień po upływie trzydziestodniowego terminu. Na marginesie należy zauważyć, iż podnoszona kilkakrotnie przez skarżący organ okoliczność przekazania akt osobowych wnioskodawcy przez podległy mu organ pierwszej instancji z opóźnieniem wskazuje raczej na brak stosownego nadzoru nad działaniem ORA, nie może jednak usprawiedliwiać uchybienia terminowi do przekazania akt sprawy do Sądu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane przez skarżący organ okoliczności zostały, wbrew stanowisku Prezydium NRA, wnikliwie zbadane i ocenione przez Sąd pierwszej instancji. Podniesiona argumentacja nie uzasadniała bowiem odstąpienia od nałożenia na organ grzywny, została jednak wzięta przez Sąd pierwszej instancji pod uwagę przy okresleniu wysokości grzywny, co wyraźnie Sąd pierwszej instancji podkreśli w uzasadnieniu objętego zażaleniem postanowienia poprzez stwierdzenie, iż "w ocenie Sądu niedysponowanie aktami osobowymi może być jedynie okolicznością łagodzącą przy orzekaniu o wysokości grzywny".

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.