Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 2310/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w L. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 stycznia 2018 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2310/17, orzekając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez A. Sp. z o.o. w L. (dalej jako Spółka) decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF) z dnia [...] sierpnia 2017 r. cofającej zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej.

Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w skardze na powyższą decyzję Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania, argumentując, iż doręczenie przedmiotowej decyzji spowodowało konieczność natychmiastowego zaprzestania prowadzenia działalności, co wpłynęło na brak przychodów i możliwości spłacania należności, a w konsekwencji wywołało zapaść finansową. Spółka powołała się na obowiązek utylizacji znajdujących się w jej magazynach pełnowartościowych produktów leczniczych o łącznej wartości 1.615 tyś. zł i zwróciła uwagę na przymus zwolnienia wszystkich pracowników i związane z tym koszty, a także na wypowiedzenie umowy najmu i bezpowrotną utratę lokalu hurtowni. Spółka wyjaśniła także, że poniesie straty z tytułu utraty wyposażenia "dedykowanego" lokalu, którego nie da się adaptować w innej lokalizacji i podkreśliła, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pozwoli jej na odzyskanie płynności finansowej.

Oceniając wniosek Sąd stwierdził, że skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Za wstrzymaniem wykonania decyzji o cofnięciu zezwolenia przemawia jego charakter, zaś wykonanie tej decyzji spowoduje skutek prawno-materialny w postaci wstrzymania działalności hurtowni. W przypadku zaprzestania prowadzenia działalności Spółka straci korzyści majątkowe związane ze sprzedażą leków, więc zaburzona zostanie jej płynność finansowa. Spółka będzie także zobowiązana do utrzymywania pomieszczenia wykorzystywanego na hurtownię leków przez cały okres wypowiedzenia umowy najmu lokalu, bez możliwości dokonywania obrotu tymi produktami, co może spowodować dodatkową szkodę majątkową. Utrata zaufanych pracowników wiąże się z kolei ze znaczną stratą, a ma to szczególnie istotne znaczenie w przypadku prowadzenia hurtowni farmaceutycznej. Sąd podkreślił, że zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej grozi wystąpieniem trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty stałych kontrahentów, którzy – co jest wysoce prawdopodobne – znajdą nowe źródło hurtowego zakupu leków i pozostaną mu wierni, nawet w przypadku pozytywnego zakończenia dla Spółki postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia. Wszystkie te okoliczności mogą przyczynić się do utraty pozycji skarżącej na rynku.

W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego GIF domagał się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 8 stycznia 2018 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia postanowienia i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. GIF zarzucił, że Sąd naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż załączone przez Spółkę do wniosku dokumenty nie stanowiły wystarczającego uzasadnienia dla podjęcia orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Składający zażalenie organ wskazał również, że Spółka własnymi działaniami doprowadziła do cofnięcia zezwolenia, bowiem zaopatrywała się w produkty lecznicze od podmiotu nieuprawnionego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...).

Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

W piśmiennictwie i judykaturze zgodnie przyjmuje się, że art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę wnioskującą o udzielenie ochrony tymczasowej na jego podstawie do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na wnioskodawcy spoczywa zatem obowiązek jedynie uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności [por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 3. wydanie zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2015, str. 384 oraz powołane tam orzecznictwo).

Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że cofnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej może spowodować zarówno trudne do odwrócenia skutki, jak i znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. w stosunku do wnioskodawcy, co zostało dostrzeżone w orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach o zbliżonym charakterze jak rozpoznawana, dotyczących wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji GIF o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Podkreślić należy, że każdy wniosek w tym przedmiocie jest rozpatrywany przez sąd administracyjny indywidualnie, a jego ocena zależy przede wszystkim od jakości argumentacji przedstawionej przez wnioskodawcę (nie liczby stron wniosku oraz liczby załączonych do niego dokumentów). Oznacza to, że jakikolwiek automatyzm lub schematyczne podejście sądu do wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest wykluczone (w omawianym wyżej zakresie zobacz postanowienia NSA: z dnia 10 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1164/15, z dnia 27 września 2016 r. o sygn. akt II GZ 901/16, z dnia 19 stycznia 2017 r. o sygn. akt II GZ 1331/16, z dnia 10 maja 2017 r. o sygn. akt II GZ 277/17, a także z dnia 27 lipca 2017 r. o sygn. akt II GZ 579/17; dostępne w CBOSA).

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela dokonaną przez Sąd I instancji ocenę wniosku skarżącej Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r., cofającej zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej i uznaje, że Spółka uprawdopodobniła, iż wykonanie tej decyzji może spowodować po jej stronie zarówno znaczną szkodę, jak i trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. z powodów omówionych przez Sąd, które nie wymagają powtórzenia.

Odnosząc się natomiast do zażalenia GIF sąd kasacyjny zauważa i podkreśla, że powołana w nim argumentacja dla podważenia zgodności z prawem kontrolowanego postanowienia Sądu I instancji jest nietrafna i dlatego nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim organowi żalącemu wyjaśnić należy, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd administracyjny nie dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, nie bada więc okoliczności, które doprowadziły do wydania decyzji ani jej podstawy prawnej (organ wskazuje, że strona skarżąca "własnymi działaniami doprowadziła do cofnięcia zezwolenia"), tylko na podstawie argumentacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji oraz załączonych do niego dokumentów, jak również akt sprawy ocenia, czy wnioskodawca uprawdopodobnił ryzyko zaistnienia znacznej szkody i/lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., co NSA wielokrotnie tłumaczył już w swoim orzecznictwie. W tej sprawie, jak była o tym mowa wyżej, Sąd zasadnie przyjął, że Spółka uprawdopodobniła przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Wskazać także należy, że skoro prowadzenie hurtowni farmaceutycznej stanowi główne, podstawowe, źródło dochodów strony skarżącej, to całościowej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd dokonywał z uwzględnieniem tej okoliczności, a racje wykazane w kontrolowanym postanowieniu uzasadniały pozytywną ocenę wniosku.

Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.