Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Ciesla, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Mariusz Gąsiński - Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do właściwego stanu technicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 66 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na działce przy ul. [...] w S. t.j. T. N., J. J., M. i T. G., E i J. L., P. J. i J. O. doprowadzenie tego budynku do właściwego stanu technicznego poprzez zamurowanie otworu okiennego o wym. 0,95×1,10 m do lokalu mieszkalnego nr [...] na pierwszym piętrze, znajdującego się w ścianie szczytowej usytuowanej w granicy z działką sąsiednią położoną przy ul. [...] w S. w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się decyzji.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że podczas wizji lokalnej stwierdzono, iż w ścianie szczytowej usytuowanej w granicy z działką sąsiednią należącą do A. i M. S. znajduje się otwór okienny do kuchni. W dniu 3 sierpnia 2005 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną w celu ustalenia daty wykonania przedmiotowego otworu okiennego. Daty podawane przez świadków i strony zawierały tak duże rozbieżności, iż nie mogły być uwzględnione przy podejmowaniu decyzji w niniejszej sprawie. W związku z tym organ nadzoru budowlanego stwierdził, że w dacie realizacji budynku (na co żadna ze stron nie przedstawiła dokumentacji budowy), ustalonej na podstawie oświadczeń stron na lata 1952-1953, obowiązujące w tym okresie przepisy z 1939 r., jak również późniejsze przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym aktualnie obowiązujące przepisy nie zezwalały na wykonywanie jakichkolwiek otworów okiennych i drzwiowych w ścianie szczytowej usytuowanej w granicy działki sąsiedniej. Budynek usytuowany bezpośrednio w granicy działki powinien posiadać od strony granicy ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Zdaniem organu nadzoru budowlanego ze względu na stwierdzony nieprawidłowy stan techniczny budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S., spowodowany wykonaniem otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku usytuowanej w granicy z działką sąsiednią zgodnie z dyspozycją art. 66 Prawa budowlanego, jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w pkt 1-3 tego artykułu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz i zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołań T. N. i J. J. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu stwierdził, że w ocenie organu odwoławczego organ I instancji w celu przywrócenia stanu zgodnego z przepisami określającymi warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki prawidłowo zastosował tryb art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez nakazanie współwłaścicielom zamurowania otworu okiennego usytuowanego w ścianie budynku mieszkalnego przy granicy działki sąsiedniej. Na poparcie swojego twierdzenia organ powołał wyrok Sądu Najwyższego z 3 października 2003 r. sygn. akt III RN 101/02. Zaistniały stan faktyczny, mimo braku jednoznacznego ustalenia daty powstania przedmiotowego otworu okiennego jest sprzeczny zarówno z obowiązującymi wcześniej, jak i obecnie przepisami prawnymi określającymi warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki. Uzasadnia to zdaniem organu II instancji wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. decyzji nakazującej zamurowanie przedmiotowego okna, dlatego też należało utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. N. podnosząc, iż okno, co do którego wydano nakaz zamurowania jest jedynym oknem w jej kuchni i nie ma możliwości technicznej wykonania innego otworu okiennego, po jego zamurowaniu kuchnia będzie ciemna. Skarżąca podała, że przedmiotowe okno istnieje od 1951 r., a więc ponad 40 lat.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Podstawą prawną zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia jest art. 66 Prawa budowlanego stanowiący, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Przyczyną nałożenia na podstawie tego przepisu na T. N., J. J., M. i T. G., E. i J. L., P. J. i J. O. obowiązku zamurowania okna było uznanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., że budynek będący ich własnością jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Zły stan techniczny został przez organ wywiedziony ze stwierdzonej niezgodności umiejscowienia okna w ścianie budynku znajdującej się na granicy działki sąsiedniej z obowiązującymi warunkami techniczno-budowlanymi. Należy stwierdzić, iż zastosowanie w niniejszej sprawie art. 66 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. było nieuprawnione.

Podkreślenia wymaga, iż omawiany przepis znajduje się w Rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie" należy natomiast rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Przepis art. 66 Prawa budowlanego służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1, będzie zatem z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania.

Należy zauważyć, że przepis art. 66 Prawa budowlanego nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz tylko precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 ustawy i dodaje element pozwalający organom nadzoru budowlanego na skuteczne egzekwowanie jego wykonalności. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, iż na skutek nowelizacji na mocy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 718) od 11 lipca 2003 r. zmieniła się treść art. 61, który w nowym brzmieniu odsyła w zakresie kryteriów utrzymania i użytkowania obiektów budowlanych do zasad sformułowanych w art. 5 ust. 2 ustawy. Zgodnie zaś z tym przepisem obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż art. 5 określający warunki, jakie powinien spełniać budynek na etapie projektu i budowy oraz użytkowania uległ istotnej zmianie i w obecnie obowiązującym (od 11 lipca 2003 r.) brzmieniu do poszczególnych etapów stosuje inne kryteria. Przed nowelizacją przepis ten przewidywał, iż zarówno projektowanie i budowa, jak i użytkowanie oraz utrzymanie obiektu musi być zgodne z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W chwili obecnej art. 5 nie zawiera normy nakazującej użytkowanie i utrzymywanie obiektu budowlanego zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, to kryterium odnosi jedynie do wcześniejszych etapów, a więc do projektowania i budowy.

W stanie prawnym sprzed nowelizacji rzeczywiście mogły więc zachodzić wątpliwości, czy przez zawarte w art. 66 Prawa budowlanego pojęcie "nieodpowiedni stan techniczny" nie należałoby rozumieć nie tylko przypadki, gdy na skutek użytkowania nastąpiło pogorszenie właściwości użytkowych czy sprawności technicznej budynku, lecz również sytuacje, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że użytkowany budynek nie odpowiada wymaganiom technicznym określonym powszechnie obowiązującymi przepisami prawa (np. z tej przyczyny, że w ścianie obiektu usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej znajdują się otwory okienne lub drzwiowe). W obecnym stanie prawnym nie może już budzić wątpliwości, że pojęcia "nieodpowiedni stan techniczny budynku" nie należy odnosić do sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego wykryje w użytkowanym budynku nieprawidłowości w odniesieniu do wymagań technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Powołanie się przez organ odwoławczy na pogląd prawny wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 października 2003 r. III RN 101/02 jest więc nieuzasadnione ze względu na zmianę stanu prawnego.

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. oraz [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy decyzję organu I instancji niewłaściwie przyjęły jako podstawę orzekania w niniejszej sprawie, iż budynek położony w S. przy ulicy [...] znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym uzasadniającym zastosowanie nakazu przewidzianego w przepisie art. 66 Prawa budowlanego. Okno umiejscowione w ścianie położonej w granicy z działką sąsiednią niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi nie jest nieprawidłowością, którą można usunąć w trybie tego przepisu. Ponownie rozpatrując sprawę organ nadzoru budowlanego I instancji winien przede wszystkim ustalić, czy sporny otwór okienny usytuowany w ścianie znajdującej się na granicy działki był przewidziany w odpowiednim projekcie budowlanym i został wykonany zgodnie z postanowieniami pozwolenia na budowę, czy też może powstał w wyniku samowoli budowlanej - i w zależności od dokonanych ustaleń podjąć stosowne dalsze działania.

Ujawnione naruszenie art. 66 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, jak w punkcie II wyroku.