Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2018 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie o sygn. akt IV SO/Wa 10/18 z wniosku [...] o wstrzymanie wykonania postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 7 maja 2018 r. w sprawie IV SO/Wa 10/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że jedynym skutkiem wydania postanowienia o uchyleniu postanowienia zawieszającego postępowanie jest dalsze prowadzenie postępowania właściwego. Wskazane z uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie konsekwencje nie zaistnieją jedynie z braku wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Dopiero wydanie decyzji merytorycznej w kwestii wyrażenia zgody bądź jej odmowy, może doprowadzić do przejścia własności nieruchomości rolnej, a tym samym ewentualnego zaistnienia skutków, na które powołuje się skarżąca spółka.

Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...]. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez błędne uznanie, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Spółka wskazała, że dotychczasowy sposób postępowania osoby zarządzającej jednoosobowo zarówno [...], jak i spółką[...], najprawdopodobniej do przeniesienia własności nieruchomości dojdzie natychmiast po uzyskaniu zgody na zbycie nieruchomości wydanej przez organ pierwszej instancji. Niniejsza sprawa stanie się zatem bezprzedmiotowa, bowiem zanim dojdzie do jej rozstrzygnięcia powstaną już skutki trudne, a wręcz niemożliwe do odwrócenia. Ponadto dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody w postaci wyprowadzenia z majątku Spółki [...] ostatniego składnika jej majątku na rzecz Spółki[...]. Sąd pierwszej instancji pomija fakt, że zaskarżone postanowienie jest wykonalne i co do zasady nic nie stoi na przeszkodzie, aby już na tym etapie doszło do przeniesienia własności nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się, że co do zasady - na co trafnie zwrócono uwagę w zaskarżonym postanowieniu - przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być tylko takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez wykonanie aktu lub czynności należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy stanu zgodnego z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie administracyjnym. Zatem wykonaniu podlegają tylko takie akty, które wywołują skutek materialnoprawny.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma chronić stronę, tak by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Wnioskodawca jest zobligowany do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przesłanki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie, na skutek uwzględnienia skargi – wzruszony.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca spółka wskazała, że postępowanie w sprawie wydania zgody na zbycie nieruchomości rolnej zostało zawieszone do czasu prawomocnego rozpoznania przez sąd powszechny wniosku o ogłoszenie upadłości. Jednocześnie zaznaczono, że skarżąca posiada nieuregulowane należności u spółki [...], których zabezpieczeniem hipotecznym były przedmiotowe w sprawie nieruchomości, należące do spółki [...], której spółka [...] jest jedynym udziałowcem. W ocenie skarżącej, postępowanie w przedmiocie wydania zgody na zbycie nieruchomości ma doprowadzić do zbycia jedynego posiadanego składnika majątkowego, a tym samym dalsze utrudnienie odzyskania należności i uniemożliwienie otwarcia postępowania upadłościowego. W świetle powyższych informacji, wstrzymanie wykonania postanowienia o uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania jest w ocenie skarżącej niezbędne, ponieważ obecnie może zostać wydana decyzja o wyrażeniu zgody na zbycie nieruchomości, co spowoduje skutki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a.

Powołane przez skarżącą okoliczności nie świadczą o spełnieniu przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Wykonanie zaskarżonego postanowienia ze swej istoty nie prowadzi bezpośrednio do zbycia nieruchomości, a oznacza jedynie, że postępowanie w przedmiocie wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości może się toczyć. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, dopiero wydanie decyzji merytorycznej w kwestii wyrażenia zgody bądź jej odmowy, może doprowadzić do przejścia własności nieruchomości rolnej, a tym samym ewentualnego zaistnienia skutków, na które powołuje się skarżąca spółka. Wówczas jednak skarżąca, jako strona właściwego postępowania administracyjnego, będzie mogła zaskarżyć decyzję i przy spełnieniu wymagań z art. 61 § 3 P.p.s.a. domagać się udzielenia ochrony tymczasowej.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.