Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ogrodzenia betonowego - skargę oddala -

II SA/Rz 620/20

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w, umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie ogrodzenia betonowego, zlokalizowanego w północnej i zachodniej części działki nr 1655 oraz zachodniej części działki 1656 w J., gm. [...]..

Organ podał, że w opisywanej sprawie przeprowadził w dniu [...] lipca 2019 r. kontrolę, a w dniu [...] listopada 2019 r. – oględziny nieruchomości. W ich wyniku ustalono, że w północnej i zachodniej części działki nr 1655 oraz zachodniej części działki 1656 w J. znajduje się betonowe ogrodzenie w postaci betonowych przęseł o szerokości około 2 m, przytwierdzonych do betonowych słupów posadowionych na betonowych pęckach. Obecna podczas czynności kontrolnych właścicielka ww. nieruchomości oświadczyła do protokołu, że ogrodzenie zostało zrealizowane we wrześniu 2018 r.

PINB podniósł, że dokonał pomiarów wysokości ogrodzenia znajdującego się pomiędzy działkami nr 1655 i 1654/2 w okolicy każdego z 28 słupów ogrodzeniowych, zarówno od strony działki nr 1655, jak i działki nr 1654/2. Od strony działki nr 1655 uzyskano najwyższy pomiar 2,20 m (średnia ze wszystkich pomiarów wyniosła 2,15 m), natomiast od strony działki nr 1654/2 uzyskano najwyższy pomiar 2,26 m (średnia ze wszystkich pomiarów wyniosła 2,19 m). Pomiary ogrodzenia zlokalizowanego w zachodniej części działki nr 1656 od strony drogi publicznej, wykonane w okolicach każdego ze słupów ogrodzeniowych, wyniosły maksymalnie 2,25 m, natomiast średnia ze wszystkich pomiarów wyniosła 2,16 m.

W ocenie organu nadzoru budowlanego I instancji, sporne ogrodzenie betonowe nie narusza przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.) oraz przepisów techniczno - budowlanych, wobec czego prowadzone postępowanie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Analiza rozmiaru ogrodzenia zlokalizowanego od strony drogi publicznej wskazuje bowiem, że niemalże na całej długości posiada ono wysokość mniejszą niż 2,20 m. Graniczna wartość 2,20 m została przekroczona jedynie w trzech punktach w południowo – wschodnim narożu działki nr 1656, a wartość tego przekroczenia waha się w przedziale 3 – 5 cm. Zdaniem PINB pozostaje to bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ stwierdzone przekroczenie wartości 2,20 m wynika z występującym na obszarze niewielkim obniżeniem terenu, a nadto mieszczą się w dopuszczalnej tolerancji technicznej wykonywania robót budowlanych oraz wartości błędu pomiarowego.

W.S. wniósł odwołanie od tej decyzji argumentując, że decyzja o umorzeniu postępowania, przy jednoczesnym stwierdzeniu naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane w zakresie wysokości ogrodzenia, jawi się jako wyjątkowo stronnicza. Organ pominął przy tym ocenę zlokalizowania ogrodzenia bezpośrednio w sąsiedztwie drogi publicznej oraz w pasie drogowym. Przed umorzeniem postępowania nie zbadano również kwestii naruszenia stosunków wodnych oraz zmiany ukształtowania gruntu na skutek realizacji ogrodzenia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

W ocenie organu odwoławczego, ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji nie budzą jakichkolwiek wątpliwości. Podzielając w całości stanowisko organu I instancji WINB podał, że sporne ogrodzenie posiada wysokość nie większą niż 2,20 m, a zatem w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane, jego realizacja nie wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia. W konsekwencji, skoro budowa ogrodzenia nie podlega reglamentacji ustawy Prawo budowlane, to organy nadzoru budowlanego są zwolnione z obowiązku sprawdzenia czy nie narusza ono przepisów techniczno – budowlanych i czy nie zostało wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy. Brak jest zatem podstaw, aby w opisywanej sprawie oceniać zgodność ogrodzenia z art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 470 z późn. zm.), gdyż ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, W.S. wniósł o poddanie kontroli Sądu zaskarżonej decyzji. Powtarzając argumentację sformułowaną w odwołaniu, skarżący podniósł, że ogrodzenie wobec przekroczenia 2,20 m wysokości narusza przepisy ustawy Prawo budowlane, a także przepisy techniczno-budowlane, przepisy normujące odległość obiektów budowlanych do dróg publicznych oraz przepisy Kodeksu cywilnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 365). Zakres tej kontroli wyznacza z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, jak wynika z art. 133 § 1 P.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy. Na podstawie art. 145 Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) wymienione w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach.

Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia prawa i dlatego skarga, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlegała oddaleniu.

Lektura akt administracyjnych i uzasadnienie zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż organy prawidłowo uznały, iż w postępowaniu zaistniały podstawy do umorzenia postępowania, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe w rozumieniu przepisu art. 105 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. powołanym wyżej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Skoro zatem organ administracji publicznej ustala bezprzedmiotowość postępowania, oceniając czy strona ma prawo żądać od organu skonkretyzowania w drodze decyzji administracyjnej jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego, to ocena ta winna być przeprowadzona w świetle regulacji zawartych w przepisach prawa materialnego.

W niniejszej sprawie takimi przepisami były przepisy ustawy z dnia 7 lipca

1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm., dalej "P.b."), tj. art. 29 ust. 1 pkt 23, art. 30, a także art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 21 P.b. z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia zwolnione zostały ogrodzenia, także zgłoszenia o wysokości do 2,20 m.

Z akt sprawy niespornie wynika, że ogrodzenie będące przedmiotem postępowania posiada wysokość nie większa 2,20 m (mimo, iż w kilku miejscach pomiary przekraczały nieznacznie tę wartość) i nie wymaga - w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane - ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Słusznie podkreśla organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "odchyłki" rzędu kilku cm od maksymalnej wysokości 2,20m mieszczą się w dopuszczalnej tolerancji technicznej wykonywania robót budowlanych, jak również w zakresie tzw. błędu pomiarowego.

Przeprowadzone przez organ odwoławczy dodatkowe postępowanie uzupełniające wskazało, że teren na którym jest zlokalizowane sporne ogrodzenie nie jest objęty obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, zatem wykonane ogrodzenie nie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa miejscowego (nie ma ustalonych ewentualnych wymogów czy ograniczeń, wynikających z przepisów planu zagospodarowania przestrzennego). Analiza całokształtu zebranego materiału dowodowego pozwala na potwierdzenie oceny, że ogrodzenie to nie narusza przepisów planistycznych, jak również przepisów techniczno-budowlanych dotyczących ogrodzeń, zawartych w § 41 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm). Ponadto wskazać należy, że organ I instancji słusznie zauważył, iż przepisy te nie precyzują kwestii związanych z odległością nowo powstałych ogrodzeń względem istniejących ogrodzeń i obiektów budowlanych. Odpowiadając zatem na zarzuty skarżącego - nie ma podstaw do uwzględnienia w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego zastrzeżeń, iż przedmiotowe ogrodzenie znajdujące się między działkami nr ewid. 1655 i 1654/2 powoduje zawilgocenie stalowego ogrodzenia od strony jego posesji oraz budynku mieszkalnego. Odnośnie niewłaściwego usytuowania ogrodzenia powodującego zasłanianie wyjazdu z posesji wskazać należy, że w świetle przepisów zawartych w art. 3 ustawy Prawo budowlane przedmiotowe ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym, stanowi urządzenie budowlane. Skoro ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane, nie stosują się do niego przepisy art. 43 ust 1 i 2 ustawy o drogach publicznych dotyczące odległości obiektu od krawędzi jezdni i uprzedniej zgody zarządcy drogi na usytuowanie obiektu budowlanego w odległości bliższej w stosunku do drogi niż określona w ustawie. Zresztą z akt zgromadzonych w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania nie wynika, aby usytuowanie przedmiotowego ogrodzenia było kwestionowane przez zarządcę drogi, tj. Zarząd Dróg Powiatowych. Nie znajdują także potwierdzenia w aktach sprawy zarzuty odwołującego się, że ogrodzenie znajduje się w pasie drogowym. Na szkicu dołączonym do protokołu kontroli usytuowanie zaznaczone jest po linii granicznej i na żadnym odcinku nie widać, aby przebieg ogrodzenia zlokalizowany był w pasie drogowym. Okoliczność ta przez zarządcę drogi również nie jest kwestionowana. Sąd podziela w tym zakresie przytoczone in extenso stanowisko WINB.

Trafne jest zatem stanowisko organów orzekających w sprawie niniejszej, że budowa przedmiotowego ogrodzenia nie wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, ani też dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Nie zachodziła również konieczność zastosowania przepisu art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. wobec braku naruszenia przepisów techniczno – budowlanych, a także braku zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź środowiska. Odmienne stanowisko skarżącego, nie zostało wsparte żadnymi dowodami.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie było podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty i wobec powyższego prawidłowym było umorzenie postępowania na podstawie omówionego wcześniej art. 105 § 1 k.p.a.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi wskazujące na naruszenie szeregu przepisów postępowania. Zebrany w sprawie niniejszej materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do uznania, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, ani też by nie były w toku postępowania respektowane zasady rzetelnej procedury zawarte w art. 7 k.p.a. (legalizmu, prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli). Postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało z zachowaniem wymogów określonych w art. 75 i nast. k.p.a, co pozwoliło organom na ocenę zebranego materiału dowodowego zgodną z regułami art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., który w żaden sposób nie został w uzasadnieniu skargi rozwinięty, a przede wszystkim nie wykazał skarżący pozbawienia możliwości udowodnienia swych twierdzeń, czy też możliwości złożenia wyjaśnień i że uchybienie temu przepisowi mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzut naruszenia art. 144 k.c., tj. negatywnego wpływu tegoż ogrodzenia na grunt skarżącego (immisje pośrednie), poprzez także utrudnienie prowadzenia działalności gospodarczej jest w niniejszym postępowaniu bezskuteczny. Może on być przedmiotem rozstrzygania przed sądem powszechnym o ochronę własności na podstawie art. 144 k.c. w zw. z art. 222 § 2 k.c.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.