VI SA/Wa 158/11 - Wyrok

Data orzeczenia	2011-04-06	
Data wpływu	2011-01-21	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Grażyna Śliwińska /sprawozdawca/
Halina Emilia Święcicka
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6172 Notariusze i aplikanci notarialni	
Hasła tematyczne	Zawody prawnicze	
Sygn. powiązane	II GSK 1969/11	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2008 nr 189 poz 1158; art. 74 par. 3 i 4, art. 74a par. 1, art. 74d par. 3, art. 74e par. 3,; Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jednolity	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi G. L. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego oddala skargę	
Uzasadnienie
G. L. (zwana dalej stroną, skarżącą, zdającą) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę z [...] listopada 2010 r. nr [...] Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego przeprowadzonego w dniach [...] czerwca 2011 r., która po rozpatrzeniu jej odwołania od uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w K. utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia były przepisy: art. 74h § 1, § 9 i § 12 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U. 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej jako k.p.a.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

Uchwałą z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w K. (dalej: Komisja Egzaminacyjna) stwierdziła, iż G. L. uzyskała negatywny wynik egzaminu notarialnego. W uzasadnieniu uchwały Komisja Egzaminacyjna wskazała, że zdająca z części pierwszej egzaminu (zestaw pytań testowych) otrzymała ocenę dobry, z części drugiej (dwa projekty aktów notarialnych) ocenę dostateczny, zaś w części trzeciej (opinia prawna) ocenę niedostateczny. W konsekwencji, wobec treści art. 74f § 1 ustawy Prawo o notariacie zdająca uzyskała ocenę niedostateczną i Komisja Egzaminacyjna ustaliła negatywny wynik całego egzaminu notarialnego.

W złożonym od w/w uchwały odwołaniu strona zakwestionowała oceny za rozwiązanie zadania w trzeciej części egzaminu notarialnego podnosząc, iż z treści zadania wynikała potrzeba skupienia się na ocenie sytuacji prawnej, nie zawarto zaś konkretnych pytań, nie postawiono problemów prawnych, jakie należało wyjaśnić. Wobec braku ukierunkowania problemu przedstawionego w zadaniu egzaminowana przyjęła jako założenie dążenie wspólników do umorzenia udziałów jako działanie racjonalne, zgodne z prawem i zmierzające do uregulowania stanu prawnego zajętych udziałów. Zdająca podniosła ponadto kwestię ograniczenia czasowego egzaminu, które nie pozwoliło na opracowanie innych aspektów natury prawnej uchwały spółki. Nie negując w zasadzie wskazanych przez egzaminatorów braków i uchybień pracy zdająca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej i stwierdzenie, iż uzyskała pozytywny wynik egzaminu notarialnego.

Uchwałą z dnia [...] listopada 2010 r. Komisja II stopnia utrzymała w mocy zakwestionowane przez odwołującą się rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazała, iż u podstaw nieprawidłowego rozwiązania zadania egzaminacyjnego w trzeciej części egzaminu legło założenie zdającej o dopuszczalności podjęcia uchwały o umorzeniu zajętych egzekucyjne udziałów wspólnika - dłużnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Uchwała bowiem wspólników o dobrowolnym umorzeniu udziałów nie powinna w takiej sytuacji zostać podjęta, albowiem uniemożliwiała wierzycielowi uzyskanie zaspokojenia, co jest sprzeczne z art. 910 § 1 pkt 1 k.p.c. Komisja II stopnia wskazała, że założenie egzaminowanej, iż umorzenie udziałów miało na celu realizację roszczenia wierzyciela, nie miało uzasadnienia w okolicznościach sprawy, skoro chodziło o ich umorzenie bez wynagrodzenia. Zdająca wskazując na odpowiedzialność spółki za zobowiązanie wspólnika dokonała zarazem istotnej zmiany podanego stanu faktycznego. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wbrew stanowisku zdającej Podjęcie uchwał o umorzeniu zajętych egzekucyjnie udziałów wspólnika - dłużnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością może rodzić odpowiedzialność karną na podstawie art. 300 k.k. Podniosła, że brak wskazania w sporządzonej przez zdającą opinii prawnej skutków podjęcia uchwały o umorzeniu zajętych w toku postępowania egzekucyjnego udziałów wspólnika - dłużnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, możliwości zaskarżenia tej uchwały przez wierzyciela, oznaczało, że w pracy egzaminacyjnej zostały pominięte zagadnienia mające zasadnicze znaczenie dla uznania, że to zadanie egzaminacyjne zostało prawidłowo rozwiązane. Komisja II stopnia jednogłośnie stwierdziła, że zaproponowane przez zdającą rozwiązanie było niepoprawne i nie dotyczyło istoty rozstrzyganego problemu. Uznała, że zdająca nie rozwiązała prawidłowo postawionego przed nią zadania, ponieważ w opracowanej opinii nie wskazała, że uchwała o umorzeniu zajętych egzekucyjnie udziałów wspólnika - dłużnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie powinna być podjęta, ponieważ uniemożliwia wierzycielowi uzyskanie zaspokojenia, a zatem narusza art. 910 § 1 pkt 1 k.p.c. Zdająca nie wskazała, że uchwała taka jest nieważna i sąd rejestrowy powinien odmówić jej rejestracji. Nie wskazała również, że jako nieważna podlega zaskarżeniu powództwem o stwierdzenie nieważności oraz że legitymację czynną posiada tu, zgodnie z art. 9102 § 1 in fine k.p.c., wierzyciel, a taki pogląd znalazł potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2009 r.

W skardze złożonej na powyższą uchwałę (II CSK 355/08, OSNC-ZD 2009, z. 4, poz. 100) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła:

1. dokonanie oceny opinii sprzecznie z poleceniem zawartym w zadaniu, które brzmi "Proszę sporządzić opinię prawną oceniającą wyżej przedstawioną sytuację",

2. oparcie rozstrzygnięcia komisji egzaminacyjnych na innym stanie faktycznym, niż podany w zadaniu,

3. wewnętrzną sprzeczność twierdzeń organu odwoławczego, które pozbawione są uzasadnienia,

4. stwierdzenie, że wierzycielowi przysługuje legitymacja czynna było tylko stanowiskiem opiniujących nie została ono w jakikolwiek sposób uzasadnione i nawet gdyby przyjąć, że stanowisko to jest słuszne -jest zupełnie nieprzydatne procesowo dla ochrony wierzyciela,

5. naruszenie art. 74d ustawy Prawo o notariacie poprzez przygotowanie do III części egzaminu notarialnego zadania ograniczonego w swej treści jedynie do stanu faktycznego określonego jako "sytuacja", nie zaś do problemu prawnego,

6. naruszenie przepisów procesowych: art. 107 k.p.a. poprzez brak merytorycznego uzasadnienia uchwały, nieformalne utajnienie akt, napisanie uzasadnienia do uchwały Komisji Egzaminacyjnej przez Komisję II stopnia i rozstrzygnięcie merytoryczne czym ograniczono stronie możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu, pozbawiając ją zarazem prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego oraz brak ustosunkowania się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia art. 74d ustawy Prawo o notariacie.

Skarżąca wniosła o rozważenie możliwości rozpoznania skargi na podstawie art. 132 k.p.a. względnie o uchylenie uchwały Komisji II stopnia oraz dokonanie ponownej oceny opinii prawnej opracowanej przez egzaminowaną.

W odpowiedzi na skargę, Komisja II stopnia wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko.

Wskazała m.in., że komisje egzaminacyjne kierując się prawem do wybrania rozwiązania optymalnego ze względu na przyjęty przez siebie punkt widzenia, dokonania w indywidualnej sprawie uznania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U . Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej zwanej p.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Innymi słowy, Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania, a nie do zastępowania organów administracji w załatwianiu spraw. Sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu, lecz wyłącznie ocenia, czy w sprawie zaszły warunki materialnoprawne uzasadniające skorzystanie przez organ odwoławczy z przysługujących mu uprawnień oraz czy wydane rozstrzygnięcie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem.

Należy podkreślić, że sądowa kontrola decyzji uznaniowych ma przy tym zakres ograniczony co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi, bowiem ocena legalności aktów korzystających ze swoistego luzu decyzyjnego ma znaczenie dla zakresu kontroli sądowoadministracyjnej: badania, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygnięcie nie było dowolne.

Zgodnie z art. 74 § 3 ustawy Prawo o notariacie egzamin notarialny, składający się z trzech części pisemnych (art. 74 § 4 tej ustawy), polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu notarialnego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza w tym wiedzy i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu: materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, prawa finansowego, prawa prywatnego międzynarodowego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego, prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu notarialnego oraz innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu notariusza i etyki tego zawodu.

W myśl art. 74d § 3 ustawy Prawo o notariacie druga część egzaminu notarialnego składa się z 2 zadań polegających na opracowaniu projektów aktów notarialnych na podstawie opisanego przypadku (casusu). Zgodnie z § 6 tego przepisu członkowie komisji dokonują oceny za część drugą i trzecią egzaminu notarialnego przy zastosowaniu następującej skali ocen:

1) oceny pozytywne:

a) celująca (6),

b) bardzo dobra (5),

c) dobra (4),

d) dostateczna (3);

2) ocena negatywna - niedostateczna (2).

Procedura dokonania oceny opiera się na normie art. 74e § 2, stanowiącej, że oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej i trzeciej egzaminu notarialnego dokonują niezależnie od siebie dwaj członkowie komisji, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu. Zgodnie z art. 74e § 3 w/w ustawy każdy z członków komisji sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu notarialnego.

Podkreślić należy, że ostateczną ocenę z pracy pisemnej z każdego z zadań z części drugiej i trzeciej egzaminu notarialnego stanowi, stosownie do treści art. 74e § 4 ustawy Prawo o notariacie, średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego członka komisji sprawdzającego pracę pisemną, przy czym:

1) oceny pozytywne to:

a) celująca - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 5,51 do 6,00,

b) bardzo dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 4,51 do 5,50,

c) dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,51 do 4,50,

d) dostateczna -jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,00 do 3,50;

2) ocena negatywna - niedostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi poniżej 3,00.

Zasadą jest, zgodnie z art. 74a § 1 prawa o notariacie, że pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego uzyskał ocenę pozytywną.

Skarżąca otrzymała ocenę niedostateczną z trzeciej części egzaminu, gdzie jej zadaniem było opracowanie opinii prawnej. Jak wynika z istoty tego zadania, miała dokonać oceny prawnej podanego stanu faktycznego i opracowania w tym zakresie opinii.

W odwołaniu zakwestionowała przyznaną jej ocenę niedostateczną za rozwiązanie tego zadania. Z treści uzasadnienia uchwały organu odwoławczego wynika, że rozpatrywał sprawę ponownie w jej całokształcie, także poza argumentami podniesionymi w odwołaniu i stwierdził, że uzyskane przez zdającą oceny zostały wystawione prawidłowo i brak jest podstaw do podwyższania ocen.

Zdaniem Sądu, dokonanej konkluzji nie można odmówić słuszności i brak jest podstaw do uznania, że organ administracji naruszył prawo w sposób mający jakikolwiek wpływ na dokonane rozstrzygnięcie.

Należy zgodzić się z argumentacją, że u podstaw nieprawidłowego rozwiązania tego zadania legło przyjęcie przez skarżącą założenia o dopuszczalności podjęcia uchwały o umorzeniu zajętych egzekucyjnie udziałów wspólnika – dłużnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Jak słusznie podniosła Komisja, taka uchwała wspólników o dobrowolnym umorzeniu udziałów wspólnika – dłużnika w spółce z o.o. nie powinna być podjęta wobec treści art. 910 § 1 pkt 1 k.p.c. jako, że uniemożliwia wierzycielowi uzyskanie zaspokojenia.

Jak wynikało z akt części trzeciej egzaminu, zdania polegające na opracowaniu opinii prawnej polegało na dokonaniu oceny podanego stanu faktycznego: "Jan Bąk jest wspólnikiem "Gamma" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której posiada 100 udziałów o wartości nominalnej 1.000 zł każdy. Łącznie w spółce jest 150 udziałów i poza Janem Bąkiem jest w niej jeszcze dwóch wspólników, z których każdy ma po 25 udziałów. Udziały Jana Bąka są zajęte na rzecz jego wierzyciela Tadeusza Nowaka. Po ich skutecznym zajęciu Zgromadzenie Wspólników "Gamma" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w którym uczestniczą wszyscy trzej wspólnicy, chce podjąć uchwalę o dobrowolnym umorzeniu udziałów Jana Bąka bez wynagrodzenia. Proszę sporządzić opinię prawną oceniającą wyżej przedstawioną sytuację".

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że w okolicznościach sprawy brak było podstaw do przyjęcia założenia skarżącej, że umorzenie udziałów miało na celu realizację roszczenia wierzyciela. Podkreślić należy, na co zwróciła uwagę Komisja Egzaminacyjna II stopnia, że ze stanu sprawy wynikało, że zgromadzenie ogólne wspólników chce podjąć uchwałę o umorzeniu udziałów bez wynagrodzenia. Oznaczało to, że suma pieniężna z tytułu umorzonych udziałów nie jest wypłacana lecz zostaje przepisana na środki własne spółki, która nie jest dłużnikiem. Z kolei, z istoty umorzenia udziałów zajętych w toku postępowania egzekucyjnego nie wynika, że w ten sposób dochodzi do przejęcia długu przez spółkę. O ile zatem umorzenie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie rodzi takiego skutku, to – jak wskazał organ - do przejęcia długu przez spółkę mogło dojść jedynie w drodze jednej z umów, o których mowa w art. 519 § 2 k.c. W stanie faktycznym wyżej wskazanego zadania stanowiącego trzecią część egzaminu notarialnego nie było mowy o przejęciu przez spółkę długu wspólnika - dłużnika. Egzaminujący zasadnie ocenili, że zdająca wskazując na odpowiedzialność spółki za zobowiązanie wspólnika - dłużnika dokonała zasadniczej zmiany stanu faktycznego, a co za tym idzie – dodatkowych założeń, których przyjęcie wykraczało poza kasus objęty egzaminem.

Stanowisko zaproponowane przez skarżącą w opinii prawnej, jej rozwiązanie pozwoli dłużnikowi oraz pozostałym wspólnikom uniknąć odpowiedzialności karnej na podstawie art. 300 k.k., nie tylko nie ma uzasadnionych podstaw, a przeciwnie - podjęcie uchwały o umorzeniu zajętych egzekucyjnie udziałów wspólnika - dłużnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, zagraża możliwości uzyskania przez wierzyciela zaspokojenia z zajętych udziałów, co w konsekwencji może rodzić odpowiedzialność karną przewidzianą art. 300 k.k.

Innymi słowy, obie Komisje Egzaminacyjne prawidłowo oceniły, że brak wskazania przez zdającą w sporządzonej opinii prawnej skutków podjęcia uchwały o umorzeniu zajętych w toku postępowania egzekucyjnego udziałów wspólnika - dłużnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością – co było istotą problemu – możliwości zaskarżenia tej uchwały przez wierzyciela, oznacza przede wszystkim, że w pracy egzaminacyjnej zostały pominięte zagadnienia mające zasadnicze znaczenie dla uznania jego prawidłowego rozwiązania. Sąd w pełni podziela dokonaną ocenę, że zaproponowane przez zdającą rozwiązanie jest niepoprawne i nie dotyczy istoty rozstrzyganego problemu. Dodatkowe jej założenie, że umorzenie udziałów ma na celu zrealizowanie roszczenia wierzyciela było błędne, skoro ze stanu faktycznego wynikało, że chodziło o ich umorzenie bez wynagrodzenia. Oznacza to, że sumy pieniężne z tytułu umorzonych udziałów nie są wypłacane, lecz zostają przepisane na środki własne spółki, która nie jest dłużnikiem. Egzekucja z tych sum byłaby co najmniej utrudniona.

Także na powyższą ocenę pracy egzaminacyjnej nie mogły mieć wpływu ograniczenia czasowe na jakie powoływała się skarżąca.

Istotą błędnej oceny skarżącej postawionego przed nią zadania: opracowania opinii prawnej (co do zamiaru podjęcia uchwały wspólników o umorzeniu udziałów wspólnika – dłużnika) było brak jej stanowiska co do tego, że taka uchwała o umorzeniu zajętych egzekucyjnie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie powinna być podjęta. Uzasadnieniem jest uniemożliwienie wierzycielowi uzyskania zaspokojenia, czyli naruszenie art. 910 § 1 pkt 1 k.p.c. W konsekwencji zdająca nie wskazała, że taka uchwała jest nieważna i sąd rejestrowy powinien odmówić jej rejestracji. Nie wskazała również, że jako nieważna podlega zaskarżeniu powództwem o stwierdzenie nieważności oraz, że legitymację czynną posiada tu wierzyciel zgodnie z art. 9102 § 1 in fine k.p.c. Organ zasadnie powołał tu stanowisko Sądu Najwyższego zajęte w wyroku z dnia 30 stycznia 2009 r. (II CSK 355/08, OSNC-ZD 2009, z. 4, poz. 100).

Wskazane mankamenty w pracy mającej na celu opracowanie opinii prawnej uzasadniały, w ocenie Sądu, opinie egzaminatorów i nie dawały podstaw do stwierdzenia, że skarżąca uzyskała pozytywny wynik z egzaminu notarialnego.

Przechodząc do zarzutów skargi, której granicami Sąd nie jest związany, zauważyć należy, że w stanie faktycznym sprawy organ nie podał treści zadania egzaminacyjnego, które było przedmiotem oceny niedostatecznej. Zacytował je dopiero w odpowiedzi na skargę, odnosząc się do jej zarzutów. Wadliwość ta, niewątpliwie mieszcząca się w naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. (w zakresie ustaleń stanu faktycznego), nie ma jednakże istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko taka wadliwość uchybień procesowych uzasadniałaby wyeliminowanie uchwał z obrotu prawnego. Treść zadania znajduje się w aktach egzaminacyjnych i nie była przedmiotem spornym i nie wymagała od organu administracji dokonywania odrębnych ustaleń faktycznych, bo one były niesporne.

Także nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy lakoniczność uzasadnienia Komisji Egzaminacyjnej. Nie pozbawiło to skarżącej możliwości odwołania i podniesienia w nim wszystkich zarzutów. Twierdzenie o pozbawieniu jej prawa do postępowania administracyjnego jest pozbawione podstaw.

Nie znajduje uzasadnienia zarzut podniesiony w skardze, jak i w odwołaniu o naruszeniu art. 74d prawa o notariacie – skoro opiera się na twierdzeniu o braku problemu prawnego. Wskazać by można - w świetle dokonanej oceny rozwiązania tego zadania, że w istocie to skarżąca nie dopatrzyła się we wskazanym zadaniu problemu prawnego. Opisany stan faktyczny, określony w zadaniu jako "sytuacja", mająca być podstawą do wydania opinii prawnej przez kandydata na notariusza wymagał przede wszystkim odpowiedzi na pytanie, czy możliwe było podjęcie uchwały o dobrowolnym umorzeniu udziałów wspólnika – dłużnika spółki z o.o. w sytuacji ich zajęcia przez komornika na rzecz wierzyciela. Skarżąca przyjmując nieprawidłową odpowiedź, że jest możliwe, poczyniła w toku pracy dodatkowe założenia dokonując zmiany stanu faktycznego, gdy jej opinia miała dotyczyć wyłącznie "sytuacji" opisanej w zadaniu egzaminacyjnym.

Zupełnie niezrozumiały jest zatem zarzut skarżącej, że to obie Komisje Egzaminacyjne nie zrozumiały istoty zadania i oparły rozstrzygnięcie na innym stanie faktycznym niż podany w zadaniu.

Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że nieuzasadniona jest teza skarżącej o naruszeniu art. 74d ustawy Prawo o notariacie. Nie ulega wątpliwości, że problemem prawnym zawartym w treści zadania była kwestia dopuszczalności podjęcia uchwały zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o dobrowolnym umorzeniu bez wynagrodzenia zajętych egzekucyjnie udziałów oraz kwestie związane z wykonywaniem praw korporacyjnych przez wspólnika-dłużnika oraz przez wierzyciela.

Za nieuzasadniony uznać należało wniosek skarżącej o dopuszczenie dowodu z opracowania opinii prawnej na podstawie tylko zadania przedstawionego w III części egzaminu notarialnego przez specjalistów z prawa handlowego i procesowego. Mimo lakoniczności podanego stanu faktycznego uważna lektura treści zadania umożliwiała zdefiniowanie problemu prawnego przez kandydata na notariusza i zaprezentowanie posiadanej wiedzy w celu sporządzenia prawidłowej opinii prawnej – uwzględniającej opisaną sytuację, a nie sytuację po dokonanych przez zdającą dodatkowych założeniach.

Jeszcze raz podkreślić należy, że w zadaniu objętym trzecią częścią egzaminu notarialnego nie było mowy o przejęciu przez spółkę długu wspólnika – dłużnika. Zdająca wskazując na odpowiedzialność spółki za zobowiązanie wspólnika – dłużnika dokonała tym samym istotnej zmiany stanu faktycznego. Z tego względu opinia prawna przez nią sporządzona nie była prawidłowa. Nie dotyczyła istoty zagadnienia przedstawionego jako zadania egzaminacyjne.

Zasadnie także organ odwoławczy ocenił, że dodatkowo opinia jest niepoprawna, albowiem zgodnie z art. 910 § 1 pkt 1 k.p.c. dłużnikowi nie wolno rozporządzać, obciążać ani realizować zajętego prawa, jak również nie wolno mu pobierać żadnego świadczenia przysługującego z zajętego prawa. Mimo, że zdająca powołała ww. przepis, to błędnie przyjęła, że może być podjęta uchwała o dobrowolnym umorzeniu bez wynagrodzenia egzekucyjnie zajętych udziałów wspólnika-dłużnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że podjęcie takiej uchwały jest niedopuszczalne, ponieważ uniemożliwia wierzycielowi uzyskanie zaspokojenia.

W ramach omówionego na wstępie luzu decyzyjnego, dokonana przez Komisję II stopnia ocena i wskazane przez egzaminatorów braki i uchybienia pracy skarżącej w trzeciej części egzaminu notarialnego uzasadniały przyjęcie, że były na tyle poważne, iż nie pozwoliły na wystawienie oceny pozytywnej. Ta ocena miała na uwadze, że istota i charakter egzaminu zawodowego obligowały egzaminowanych do sporządzenia opinii prawnej zawierającej – w trzeciej części egzaminu notarialnego – wskazanie rozwiązania zgodnego z prawem. Opinia ta powinna zawierać wszystkie istotne okoliczności z prawidłowym ich uzasadnieniem. Nie można odmówić racji twierdzeniu, że uzyskanie oceny pozytywnej z egzaminu notarialnego ma uprawniać do wykonywania zawodu, a sposób rozwiązania zaproponowany przez egzaminowanego powinien odpowiadać wymogom prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym jako środek skuteczny. Z tego względu ocenie egzaminatorów oraz Komisji II stopnia podlegały wszystkie elementy pracy zdających, a rozwiązanie zaproponowane w trzeciej części egzaminu przez skarżącą stało w sprzeczności z przepisami prawa. Stąd też ocena jej opinii prawnej pomimo swojej surowości nie narusza zasad swobodnej oceny.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że nie są uzasadnione i nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawiera wszystkie wymagane przez przepisy prawa elementy, pozwalające na zapoznanie się z motywami podjętego rozstrzygnięcia. Komisja II stopnia w sposób wszechstronny i dokładny zbadała sprawę, w tym również zarzuty zawarte w odwołaniu skarżącej, czemu w sposób jasny, precyzyjny i wyczerpujący dała wyraz w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organy administracyjne ustaliły wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu oba organy podały przesłanki podjętych rozstrzygnięć, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosi się do wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznoprawnych.

Z powyższych względów na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.