Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 czerwca 2026 r., sygn. akt I SA/Bk 136/26 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 25 lutego 2026 r. nr 9010-2026-000156 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 10 czerwca 2026 r., sygn. akt I SA/Bk 136/26, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako "p.p.s.a."), po rozpoznaniu wniosku P. O. (dalej jako "skarżący" albo "wnioskodawca") o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z 25 lutego 2026 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając wydane orzeczenie, Sąd I instancji przedstawił treść wniosku skarżącego, w którym wskazał, że skarżący nie posiada takiego majątku, by zapłacić orzeczoną kwotę w łącznym wymiarze 100.866,67 zł. Wyjaśnił, że w takich okolicznościach wszystkie aktywa skarżącego zostaną zajęte w postępowaniu egzekucyjnym, w tym środki finansowe znajdujące się na rachunkach bankowych, z których skarżący ponosi koszty utrzymania gospodarstwa, tj. zakup paszy dla zwierząt, paliwa, nawozów ekologicznych, kosztów leczenia zwierząt czy serwisowania maszyn. Poza tym wyjaśnił, że z produkcji rolnej utrzymuje pięcioosobową rodzinę, w tym trójkę dzieci w wieku szkolnym. Skarżący wyjaśnił też nie ma też żadnych możliwości pozyskania kredytu w wysokości nałożonej opłaty, a ciążą na nim też inne zobowiązania, które zaciągnął przed wszczęciem postępowania - kredyt rolniczy zabezpieczony hipoteką w kwocie 280.000 zł oraz zobowiązanie wynikające z umowy sprzedaży zawartej w drodze aktu notarialnego - kwota pozostała do zapłaty wynosi 200.000 zł.

WSA w Białymstoku, wyjaśniając przyczyny nieuwzględnienia wniosku skarżącego, przedstawił stosowne przepisy prawa, powołując przy tym wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych, odnoszące się do instytucji ochrony tymczasowej.

W ocenie Sądu I instancji skarżący nie wykazał, aby zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazanie na możliwe wystąpienie problemów finansowych w sytuacji wykonania decyzji, to zdaniem WSA za mało, zwłaszcza opierając się we wniosku jedynie na wysokości kwoty powstałej do zwrotu. Konieczne jest bowiem odniesienie tej kwoty do sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego, czego uzasadnieniu wniosku zabrakło. Pełnomocnik skarżącego przedstawił wysokość wydatków ponoszonych przez skarżącego, nie przedstawił zaś stanu posiadania, oprócz nieruchomości wynikających z aktu notarialnego. Nie podał czy i jakie dochody skarżący uzyskuje wraz z żoną z pracy zarobkowej. Nie wskazał jakie są dochody z gospodarstwa rolnego. W tej sytuacji Sąd I instancji nie był w stanie ocenić, czy zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie ochrony tymczasowej.

Zażalenie na wymienione postanowienie wniósł skarżący.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że w danej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, zaś celem instytucji wstrzymania wykonania aktu (czynności) jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07, niepubl.).

Skarżący nie poparł swoich twierdzeń dowodami, a sąd nie jest zobowiązany, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, do przeprowadzania z urzędu postępowania dowodowego w tym zakresie. Natomiast, do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Zgodzić należy się z autorem zażalenia, że dla zastosowania ochrony tymczasowej nie jest wymagane udowodnienie sytuacji skarżącego. Samo jednak uprawdopodobnienie tej sytuacji ma postać przybliżoną do "udowodnienia", ponieważ sąd administracyjny oceniając złożony wniosek musi mieć możliwość powiązania wskazanych nim okoliczności ze skutkami jakie wywołuje zaskarżony akt. Dopiero taki stan, pod warunkiem realnej możliwości wywołania znacznej szkody, może skutkować zastosowaniem ochrony tymczasowej.

Nieprzedstawienie dokumentów celem wykazania okoliczności wynikających z oświadczeń złożonych przez skarżącego uniemożliwiało Sądowi I instancji dokonanie oceny wniosku w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dołączone do wniosku kopie umowy o kredyt rolniczy oraz aktu notarialnego obrazują jedynie wskazane w nich zobowiązania skarżącego. Nie obrazują natomiast sytuacji finansowej. W braku informacji o majątku posiadanym przez skarżącego, WSA w Białymstoku nie miał możliwości porównać wysokości obowiązku wynikającego z decyzji Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z 25 lutego 2026 r., celem oceny spełnienia przesłanek o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Jakkolwiek oceniane w niniejszym postępowaniu jest postanowienie WSA w Białymstoku z 10 czerwca 2026 r., to również na etapie wnoszenia zażalenia na to postanowienie strona skarżąca miała prawo do przedstawienia dowodów, z czego nie skorzystała.

W rozpoznawanej sprawie WSA w Białymstoku zasadnie przyjął, że wniosek strony skarżącej nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania danego aktu nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków z niego wynikających.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.