Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: "Prezes UOKiK") zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "skarżąca" lub "strona") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w B. z dnia [...] października 2013 r. nr [...], którą wymierzono stronie dwie kary pieniężne w łącznej wysokości 65.681 zł, uchylił decyzję organu I instancji w części II., dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej w wysokości 1.321 zł, i na tej podstawie wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 600 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu jednej partii miksu tłuszczowego [...] 82% tł., a 200 g, oznakowanego datą minimalnej trwałości "najlepiej spożyć przed: 10 01" (partia 167), o łącznej wartości 299,00 zł, wyprodukowanej przez M. Sp. z o.o. z siedzibą w G., nieodpowiadającej jakości handlowej.

Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 ze zm.) oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 ze zm., dalej: "ustawa o jakości handlowej").

Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W toku kontroli przeprowadzonej w dniach [...],[...] i [...] grudnia 2012 r. przez inspektorów reprezentujących [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w B. (dalej także: "[...] WIIH") - w Centrum Handlowym – B., ul. [...] 3, [...] B., należącym do strony - stwierdzono w sprzedaży m.in. trzy niżej wymienione partie artykułów rolno-spożywczych wyprodukowanych przez M. Sp. z o.o., ul. [...] 8, [...] G. (dalej także: "producent"):

- jedną partię masła [...] 100% oryginalne, zawartość tłuszczu 82%, a 200 g, oznakowanego datą minimalnej trwałości "najlepiej spożyć przed: 01 01" (partia 167), o wartości 4695,72 zł, wyprodukowanego przez M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: także: "masło [...]" lub "masło",

- jedną partię miksu tłuszczowego [...] 82% tł., a 200 g, oznakowanego datą minimalnej trwałości "najlepiej spożyć przed: 10 01" (partia 167) (dalej także: "miks [...]",

- jedną partię miksu tłuszczowego [...] z masłem 82% tł., a 275 g, oznakowanego datą minimalnej trwałości "najlepiej spożyć przed: 25.12" (partia 104) (dalej: także: "miks [...] z masłem".

W trakcie kontroli inspektorzy pobrali próbki ww. artykułów rolno-spożywczych do badań laboratoryjnych (protokół pobrania próbki produktu nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.). Jednocześnie z tych samych partii i w tych samych ilościach pobrano, zabezpieczono i przekazano kontrolowanemu w celu przechowania próbki kontrolnej (protokół pobrania próbki nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.). Ponadto w toku kontroli inspektorzy ocenili oznakowanie m.in. miksów tłuszczowych. Stwierdzono, że oznakowanie miksu [...] oraz miksu [...] z masłem nie spełniało wymagań określonych w art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) i ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm., dalej także: "ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia"), gdyż wprowadzało konsumentów w błąd co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, właściwości i składu oraz zastosowanego materiału opakowaniowego bowiem w przypadku:

- miksu [...] zastosowano szatę graficzną charakterystyczną dla masła: skopki z wylewającym się białym płynem oraz duży napis [...] 82% tł., przy jednoczesnym podaniu właściwej nazwy rodzajowej miks tłuszczowy znacznie mniejszą czcionką;

- miksu [...] z masłem:

■ w nazwie zastosowano m.in. określenia "[...]", co może sugerować, że produkt jest masłem, oraz "z masłem" podczas gdy do jego wyprodukowania zastosowano tłuszcz roślinny i tłuszcz mleczny,

■ na opakowaniu bezpodstawnie podano, tj. bez posiadania stosownego udokumentowania, informację: "opakowanie ekologiczne".

Do akt postępowania kontrolnego załączono fotografie ww. miksów tłuszczowych.

W toku kontroli w dniu [...] grudnia 2012 r., zażądano od producenta charakterystyk jakościowych ww. miksów tłuszczowych oraz dokumentacji potwierdzającej ekologiczne pochodzenie papieru zastosowanego do opakowania miksu [...], które kontrolujący otrzymali w dniu [...] grudnia 2012 r.

Z nadesłanych opisów produktów nie wynikała w sposób jednoznaczny nazwa zastosowanego do produkcji barwnika. Również przekazane informacje o rodzaju papieru nie wskazywały na ekologiczne pochodzenie opakowania.

Przebieg i ustalenia poczynione w toku kontroli zostały opisane w protokole kontroli z dnia [...] grudnia 2012 r., przyjętym bez zastrzeżeń przez osobę upoważnioną do reprezentowania kontrolowanego, sprostowanym z urzędu przez [...] WIIH w dniu [...] stycznia 2013 r. w zakresie oczywistych omyłek.

Badania wykonane przez Laboratorium Specjalistyczne w G. Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej także: "Laboratorium w G.") - wykazały, że próbki masła [...] oraz miksu [...] nie odpowiadały deklaracji producenta podanej w oznakowaniu w zakresie cech fizyczno-chemicznych, a także wymaganiom określonym w przepisach prawa. I tak w przypadku:

- masła [...] wyniki oznaczeń zawartości tłuszczu, wody i zawartości suchej masy beztłuszczowej nie odpowiadały wymaganiom zawartym w załączniku XV do rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz. U. L 299 z 16.11.2007, s. 1 z późn. zm., dalej także: "rozporządzenie 1234/2007"), tj. stwierdzono średnio 73 ± 1 % tłuszczu, zamiast 82 ± 1%, ponadto stwierdzono 24,42 ± 0,1 % wody, przy wymaganiu nie więcej niż 16% oraz stwierdzono 3,02 ± 0,16 % suchej masy beztłuszczowej przy wymaganiu nie więcej niż 2%. Stwierdzona zawartość tłuszczu nie była zgodna również z deklaracją producenta, przy uwzględnieniu metody obliczania zawartości tłuszczu określonego w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz. U. L 106 z 24.04.2007 r., s. 24, dalej także: "rozporządzenie 445/2007". Powyższe udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. - zwanym dalej "sprawozdaniem [...]";

- miksu [...] wyniki oznaczeń zawartości tłuszczu nie były zgodne z wymaganiami rozporządzenia 1234/2007 i rozporządzenia 445/2007 (stwierdzono średnio 77 ± 1 %, zamiast 82 ± 1%) oraz zawartość tłuszczu mlecznego nie była zgodna z deklaracją w oznakowaniu na opakowaniu (stwierdzono 30,5 ± 4,4 % przy deklaracji 24,6%). Powyższe udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. - zwanym dalej "sprawozdaniem [...]".

Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. strona została zapoznana z wynikami badań laboratoryjnych masła i miksu tłuszczowego oraz poinformowana o prawie do przebadania próbki kontrolnej ww. produktów. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa nie składając odpowiedniego wniosku o przebadanie dodatkowych próbek kontrolnych.

Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. [...] WIIH wystosował wystąpienie pokontrolne do producenta przedmiotowych trzech partii produktów, wnosząc o ustalenie przyczyn wyprodukowania i wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spożywczych zakwestionowanych z uwagi na jakość handlową niezgodną z obowiązującymi przepisami deklaracją oraz podjęcie działań zmierzających do uniknięcia podobnych przypadków w przyszłości.

Pismem z dnia [...] marca 2013 r., [...] WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kar pieniężnych na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o jakości handlowej z tytułu wprowadzenia do obrotu dwóch partii miksów tłuszczowych nieodpowiadających jakości handlowej (miksu [...] i miksu [...] z masłem) oraz jednej partii zafałszowanego masła [...]. Jednocześnie organ poinformował o przysługującym stronie postępowania, na podstawie art. 10 k.p.a., prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań, przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Wojewódzki Inspektor wezwał też do przekazania informacji o wysokości obrotów oraz przychodów osiągniętych w poprzednim roku rozliczeniowym.

W toku postępowania strona złożyła pismo z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz dwa pisma z dnia [...] kwietnia 2013 r. Między innymi wyjaśniła, że przekazała do utylizacji próbki kontrolne miksów [...] oraz [...] z masłem, a także masła [...] ze względu na upływ terminów ich przydatności do spożycia (przedstawiając na tę okoliczność "Kartę reklamacyjną do dostawcy - utylizacja" z dnia [...] lutego 2013 r. dotyczącą dwóch spośród trzech ww. produktów, tj. miksów tłuszczowych).

[...] WIIH udzielił odpowiedzi na każde z ww. pism, odpowiednio: pismem z dnia [...] maja 2013 r. i z dnia [...] maja 2013 r. Między innymi odniósł się do zarzutów w zakresie prawidłowości pobrania, przechowywania i zbadania próbek z zakwestionowanych partii, jak również do wniosków dowodowych strony w zakresie uwzględnienia w tej sprawie sprawozdań z badań wykonanych na zlecenie producenta oraz zeznań świadków - pracowników producenta.

W toku postępowania strona nie przekazała organowi żądanych informacji w zakresie wysokości obrotów oraz przychodów osiągniętych w poprzednim roku rozliczeniowym.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] października 2013 r. [...] WIIH wymierzył przedsiębiorcy (stronie) kary pieniężne na podstawie:

I. art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, w wysokości 64.360 zł, z tytułu wprowadzenia do obrotu jednej partii masła [...], będącego artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym,

II. art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, w wysokości 1.321 zł, z tytułu wprowadzenia do obrotu jednej partii miksu [...] oraz jednej partii miksu [...] z masłem, nieodpowiadających jakości handlowej.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. strona złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej także: "Prezes UOKiK") - odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji "w części dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej w kwocie 65.681,00 zł" z tytułu wprowadzenia do obrotu jednej partii masła [...], jednej partii miksu [...] oraz jednej partii miksu [...] z masłem i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez [...] WIIH na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Strona odwołująca się zarzuciła wydającemu decyzję organowi pierwszej instancji naruszenie:

I. naruszenie art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o jakości handlowej poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki oraz błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ukaranie podmiotu wprowadzającego do obrotu produkt zafałszowany oraz produkt nieodpowiadający jakości handlowej jest możliwe bez przypisania mu jakiejkolwiek winy;

II. naruszenie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że produkt masło [...] jest produktem zafałszowanym;

III. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że ww. masło jest produktem zafałszowanym;

IV. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że przedmiotowe miksy tłuszczowe tj. [...] oraz [...] z masłem są produktami o niewłaściwej jakości handlowej;

V. naruszenie art. 18 ust. 1 - 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 88 z dnia 29 marca 2008 r., dalej także: "rozporządzenie 273/2008") oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie oraz akceptację braku jego zastosowania przez organ pierwszej instancji, a w efekcie pozbawienie producenta możliwości wykazania niewłaściwego przeprowadzenia procedury pobierania próbek w sytuacji, gdy artykuł ten przewiduje uprawnienie producenta do wypowiedzenia się co do sposobu pobierania próbek;

VI. naruszenie art. 18 ust. 1 - 5 rozporządzenia 273/2008 oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia w związku z art. 28 oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i ich niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu przesłanki, a w konsekwencji akceptację niewłaściwego określania stron postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji i pozbawienie przez to M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (tj. producenta wszystkich zakwestionowanych w tej sprawie partii artykułów rolno-spożywczych) udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze strony;

VII. naruszenie art. 18 ust. 1 - 5 rozporządzenia 273/2008 oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia w związku z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji w oparciu o dowody zdobyte sprzecznie z prawem, w postaci próbek z zakwestionowanych partii ww. masła [...] oraz miksów tłuszczowych, a co za tym idzie, wyników z badań nr [...] i [...], zebranych niezgodnie z przepisaną prawem procedurą, podczas gdy [...] WIIH powinien zwrócić się do producenta w celu powiadomienia go o podjętych czynnościach i umożliwić mu wypowiedzenie się co do prawidłowości pobrania próbek zakwestionowanych partii produktów oraz błędną wykładnię wyżej wskazanych przepisów polegającą na przyjęciu, że można oprzeć decyzje administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary na dowodach zebranych niezgodnie z procedurą przepisaną powszechnie obowiązującym prawem;

VIII. rażące naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, arbitralne potraktowanie przez organ przedmiotowej sprawy bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie przy rozstrzygnięciu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;

IX. rażące naruszenie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie wymiaru kary;

X. naruszenie art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002 w związku z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej poprzez wymierzenie kary zbyt wygórowanej i dotkliwej.

Ponadto odwołująca się strona wniosła o przeprowadzenie dowodu:

- ze sprawozdania z badań nr [...] próbki "masła [...] 100% oryginalne" pochodzącej z "biblioteczki" producenta na okoliczność właściwej jakości handlowej kwestionowanego produktu;

- ze sprawozdania z badań nr [...] próbki "[...] 82% tł. miks tłuszczowy" pochodzącej z "biblioteczki" producenta na okoliczność właściwej jakości handlowej kwestionowanego produktu;

- w postaci zeznań dwojga wskazanych świadków na okoliczność właściwej jakości kwestionowanych produktów;

- w postaci przedłożenia przez [...] WIIH do akt dokumentów zaświadczających, że próbka kwestionowanej partii masła została dostarczona do laboratorium zgodnie z terminem określonym w Polskiej Normie PN-EN ISO 707;

- w postaci przedłożenia przez [...] WIIH do akt dokumentów zaświadczających, że od momentu pobrania próbki kwestionowanych partii produktów do czasu ich dostarczenia do laboratorium, były one przechowywane w warunkach zgodnych z Polską Normą PN-EN ISO 707 i przeprowadzenie z nich dowodu na okoliczność, czy próbki kwestionowanych partii produktów były przechowywane w odpowiednich warunkach chłodniczych;

- w postaci przedłożenia przez [...] WIIH do akt dokumentu poświadczającego uprawnienia do pobierania próbek dla osób, które pobierały próbki kwestionowanych partii produktów.

Analizując niniejszą sprawę w ramach uprawnień organu II instancji, Prezes UOKiK stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że dokonane w tej sprawie ustalenia poczynione w ramach przeprowadzonego postępowania wyczerpały znamiona czynu określonego w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej w odniesieniu do ww. masła [...] oraz w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej w odniesieniu do ww. miksu [...]. Organ odwoławczy uznał, że w tym zakresie zasadnie wymierzono stronie kary pieniężne.

Jednocześnie w ocenie Prezesa UOKiK brak było wystarczających podstaw do uznania przez organ pierwszej instancji, iż produkt miks [...] z masłem był niewłaściwej jakości handlowej.

Rozważając zasadność zakwestionowania przez [...] WIIH zastosowania w nazwie tego produktu określenia "Osełkowe", Prezes UOKiK stwierdził na podstawie fotografii opakowania załączonych do akt kontroli, że jakkolwiek wymagana prawem nazwa handlowa produktu "Miks tłuszczowy" nie została wyeksponowana w oznakowaniu, to wystarczająco uważny konsument z dużym prawdopodobieństwem prawidłowo może rozpoznać rodzaj tłuszczu do smarowania. Zdaniem organu odwoławczego, mimo że na bocznej powierzchni opakowania zamieszczono określenie "Osełkowe", które kojarzone jest przez konsumentów z masłem, niemniej całość komunikatu w tym polu widzenia brzmi: "[...] z masłem, zawartość tłuszczu 82%", co wskazuje, że produkt zawiera masło, a nie że jest masłem. Ponadto, odnosząc się do ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie nieuprawnionego użycia w oznakowaniu przedmiotowego miksu określenia "z masłem", Prezes UOKiK zauważył, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie zawiera jednoznacznego potwierdzenia tej tezy. Na opakowaniu jednostkowym produktu (według fotografii w aktach) oraz w karcie z Księgi HACCP wydanie 3 z dnia [...] stycznia 2012 r. przekazanej przez producenta (e-mail do inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w B. z dnia [...] grudnia 2012 r.), w wykazie składników miksu [...] z masłem nie zostało wymienione masło, lecz tłuszcz mleczny. Masło jest rodzajem tłuszczu mlecznego (m.in. tak zostało ono zaklasyfikowane w dodatku do załącznika XV do rozporządzenia 1234/2007), o ściśle określonych cechach. W ocenie organu II instancji [...] WIIH nie ustalił jakimi parametrami cechował się tłuszcz mleczny użyty do wyprodukowania miksu [...] z masłem, tj. czy odpowiadał on wymaganiom dla masła, z tego też względu przedstawioną wątpliwość należało rozstrzygnąć na korzyść strony postępowania. Zdaniem organu odwoławczego również inne ustalenia [...] WIIH dotyczące bezpodstawnego oznakowania przedmiotowego miksu informacją "opakowanie ekologiczne", jako podstawy wymierzenia kary administracyjnej, nie znajdują podstaw w przepisach dotyczących jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zakaz wprowadzania konsumentów w błąd, ustanowiony przepisem art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, nie obejmuje kwestii "ekologiczności" opakowania.

W tej sytuacji organ drugiej instancji uchylił decyzję [...] WIIH w części wymierzającej stronie karę pieniężną w łącznej kwocie 1.321 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu miksu [...] oraz miksu [...] z masłem. Wymierzył jednocześnie stronie karę pieniężną w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej w kwocie 600 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu przedmiotowego miksu [...].

Stosownie do dyspozycji przepisu art. 40a ust. 5 ww. ustawy, ustalając wysokość kary Prezes UOKiK uwzględnił stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność strony na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jej obrotów. Prezes UOKiK stwierdził, że wymierzona stronie kara pieniężna w wysokości 600 zł (a więc w dolnym przedziale możliwej do wymierzenia kary), jest proporcjonalna do stwierdzonej nieprawidłowości, a jednocześnie skuteczna i odstraszająca, jak wymaga tego art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002.

Do tożsamych wniosków organ odwoławczy doszedł analizując wysokość pierwszej z wymierzonych kar, w wysokości 64. 360 zł za wprowadzenie do obrotu produktu rolno-spożywczego zafałszowanego, na podstawie oszacowanego przychodu strony, z uwagi na nieprzedłożenie informacji w tym zakresie.

Na decyzję Prezesa UOKiK z dnia [...] grudnia 2013 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zarzucając naruszenie:

1) art. 40a ust. 1 pkt. 3 i 4 ustawy o jakości handlowej poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu przesłanki;

2) art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie wymiaru kary;

3) art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002 w zw. z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej poprzez nałożenie kary zbyt wygórowanej i dotkliwej;

4) art. 18 ust 1 - 5 rozporządzenia 273/2008 w odniesieniu do metod analizy oceny jakości mleka i przetworów mlecznych oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia, w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w efekcie pozbawienie producenta możliwości wykazania niewłaściwego przeprowadzenia procedury pobierania próbek w sytuacji, gdy artykuł ten przewiduje uprawnienie producenta do wypowiedzenia się co do sposobu pobierania próbek,

5) art. 18 ust 1 - 5 rozporządzenia 273/2008 w odniesieniu do metod analizy oceny jakości mleka i przetworów mlecznych oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i ich niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu przesłanki, a w konsekwencji niewłaściwe określenie stron postępowania administracyjnego przez organy I i II instancji i pozbawienie przez to spółkę M. Sp. z o. o. z siedzibą w G. udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze strony;

6) art. 18 ust 1 - 5 rozporządzenia 273/2008 w odniesieniu do metod analizy oceny jakości mleka i przetworów mlecznych oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji organu I i II instancji w oparciu o dowody zdobyte sprzecznie z prawem, w postaci próbek z zakwestionowanej partii produktu masło [...], zawartość tłuszczu 82 %, masa netto 200g, najlepiej spożyć przed 01.01, nr partii produkcyjnej 167, produkcji M. Sp. z o. o. z siedzibą w G. oraz miks tłuszczowy [...] 82 % tł. a'200 g, najlepiej spożyć przed: 10 01, nr partii produkcyjnej 167, wyprodukowany przez M. Sp. z o. o. z siedzibą w G. a co za tym idzie, wyników badań nr [...] i [...], zebranych niezgodnie z przepisaną prawem procedurą, podczas gdy [...]WIIH powinien zwrócić się do producenta w celu powiadomienia go o zdziałanych czynnościach i umożliwić mu wypowiedzenie się co do prawidłowości pobierania próbek zakwestionowanych partii produktów oraz błędną wykładnię wyżej wskazanych przepisów polegającą na przyjęciu, że można oprzeć decyzje administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary na dowodach zebranych niezgodnie z procedurą przepisaną powszechnie obowiązującym prawem.

7) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez:

- błędne ustalenie stanu faktycznego,

- zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych

zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

- arbitralne potraktowanie przez organ przedmiotowej sprawy bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego,

- nieuwzględnienie przy rozstrzygnięciu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów:

- ze sprawozdania z badań nr [...] próbki pochodzącej z "biblioteczki" producenta na okoliczność właściwej jakości handlowej kwestionowanego produktu;

- ze sprawozdania z badań nr [...] próbki pochodzącej z "biblioteczki" producenta na okoliczność właściwej jakości handlowej kwestionowanego produktu;

- w postaci przedłożenia przez [...]WIIH do akt dokumentów zaświadczających, że próbka kwestionowanej partii masła została dostarczona do laboratorium zgodnie z określonym w POLSKIEJ NORMIE PN-EN ISO 707 co najwyżej 24h terminem na dostarczenie badań do laboratorium liczonym od momentu pobrania próbki,

- w postaci przedłożenia przez [...]WIIH do akt dokumentów zaświadczających, że od momentu pobrania próbki kwestionowanych partii produktów do momentu ich dostarczenia do laboratorium przedmiotowe próbki były przechowywane w ściśle określonych warunkach chłodniczych odpowiadających POLSKIEJ NORMIE PN-EN ISO 707 i przeprowadzenie z nich dowodu na okoliczność czy próbki kwestionowanych partii produkty były przechowywane w odpowiednich warunkach chłodniczych,

- w postaci przedłożenia przez [...]WIIH do akt dokumentu uprawnień do pobrania próbek osoby/osób, które pobierały próbki kwestionowanych partii produktów i przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów, na okoliczność czy przedmiotowe próbki zostały pobrane przez osobę/osoby posiadające na tamten moment odpowiednie i ważne uprawnienia.

Mając na względzie wskazane wyżej zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skarżąca pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. uzupełniła skargę podnosząc zarzut naruszenia w zaskarżonej decyzji art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu przesłanki poprzez uznanie, iż masło [...], zawartość tłuszczu 82 % masa netto 200g, najlepiej spożyć przed 01.01, nr partii produkcyjnej 167, produkcji M. Sp. z o. o. z siedzibą w G. jest artykułem rolno - spożywczym zafałszowanym, podczas gdy nie spełnia ono przesłanek do uznania go za taki artykuł.

Skarżąca pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. uzupełniła skargę zarzucając ponadto:

I. Naruszenie prawa materialnego – przepisów Konstytucji RP:

1. art. 2 Konstytucji RP (wyrażającego zasadę demokratycznego Państwa prawnego w aspekcie naruszenia zasady ne bis in idem) w związku z:

- art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej,

- art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwe jest nałożenie na stronę kary pieniężnej za wprowadzenia do obrotu produktu zafałszowanego, pomijając jednocześnie i okoliczność, że czyn ten wyczerpuje również znamiona przestępstwa, za które grozi kara grzywny, ograniczenia wolności a nawet pozbawienia wolności, tj. poprzez nieuwzględnienie, że organy administracji dążą do egzekwowania od skarżącej odpowiedzialności prawnej na podstawie mechanizmu prawnego zakładającego możliwość podwójnego karania (karą administracyjną i sankcją karną) za jeden czyn;

2. art. 2 Konstytucji RP (wyrażającego zasadę demokratycznego Państwa prawnego w aspekcie naruszenia zasady określoności przepisów przewidujących sankcje administracyjne) w związku z art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wymierzeniu kary pieniężnej w oparciu o przesłane przez skarżącą oświadczenie o wysokości obrotów, podczas gdy ww. przepis nie precyzuje jak należy rozumieć pojęcie "przychód", "rok rozliczeniowy" oraz "poprzedzającym rok nałożenia kary", na podstawie których możliwe jest wymierzenie kary pieniężnej, a w konsekwencji wymierzenie kary pieniężnej na podstawie przepisu statuującego ustalenie jej wysokości na bliżej nieokreślonych podstawach.

II. Naruszenie prawa materialnego - umów międzynarodowych:

1) art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w związku z art. 91 Konstytucji RP oraz w związku z:

a) art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej,

b) art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki oraz błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwe jest nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktu zafałszowanego, pomijając jednocześnie okoliczność, że czyn ten stanowi przestępstwo, za które grozi kara grzywny, ograniczenia wolności a nawet pozbawienia wolności, tj. poprzez brak uwzględnienia, że organy administracji dążą do egzekwowania od skarżącej odpowiedzialności prawnej na podstawie mechanizmu prawnego zakładającego możliwość podwójnego karania (karą administracyjną i sankcją karną) za jeden czyn.

2) art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w związku z art. 91 Konstytucji RP oraz w związku z:

a) art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej,

b) art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwe jest nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktu zafałszowanego, pomijając jednocześnie okoliczność, że czyn ten wyczerpuje również znamiona przestępstwa, za które grozi kara grzywny, ograniczenia wolności a nawet pozbawienia wolności, tj. poprzez brak uwzględnienia, że organy administracji dążą do egzekwowania od strony odpowiedzialności prawnej na podstawie mechanizmu prawnego zakładającego możliwość podwójnego karania (karą administracyjną i sankcją karną) za jeden czyn.

Skarżąca ponadto wniosła o:

1. zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym co do zgodności art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia i art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej z Konstytucją RP: czy art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w zakresie jakim dopuszcza stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn odpowiedzialności za przestępstwo i kary pieniężnej, o której mowa w 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych?

2. zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym co do zgodności art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej z Konstytucją RP: czy art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej w zakresie jakim przewiduje wymierzenie kary pieniężnej, za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywcze zafałszowanego w oparciu o przychód osiągnięty w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, które to pojęcia nie są wyjaśnione w ustawie o jakości handlowej oraz w Ordynacji podatkowej, jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP?

Skarżąca ponownie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz według norm przepisanych.

Prezes UOKiK pismem z dnia [...] maja 2014 r. odpowiedział na pisma skarżącej z [...] i [...] kwietnia 2014 r. i podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Podstawę materialnoprawną decyzji obu instancji w niniejszej sprawie, stanowi art. 40a ust. 1 pkt 3-4 ustawy o jakości handlowej. Przepis ten reguluje administracyjną odpowiedzialność o charakterze obiektywnym, za wprowadzenie do obrotu produktu o nieodpowiedniej jakości handlowej oraz artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego. Obiektywizm tej odpowiedzialności wyraża się w tym, że wystarczy samo stwierdzenia zaistnienia tych okoliczności aby, bez przypisywania winy osobie, która dokonuje tej czynności, organ zobligowany był do wymierzenia sankcji przewidzianej w tym przepisie. Obiektywizm ten zakłada zatem automatyzm sankcji za naruszenie ustawowych przepisów. Uzasadnieniem tego typu odpowiedzialności jest przede wszystkim jej funkcja prewencyjna, co nie wyłącza również funkcji dyscyplinująco-represyjnej. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 917/11).

Dla zastosowania niniejszej sankcji muszą być jednak spełnione ustawowe przesłanki zawarte w hipotezie tej normy. Musi mieć miejsce zatem fakt wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego i artykuł ten musi spełniać wymóg artykułu zafałszowanego. Podobnie musi zostać potwierdzone przez organy Inspekcji Handlowej, iż dany produkt wprowadzony do obrotu nie spełnia wymogu odpowiedniej jakości handlowej.

Artykułami rolno-spożywczymi, w świetle art. 3 pkt 1 ustawy o jakości handlowej oraz art. 2 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, są środki spożywcze (żywność) oznaczające "jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać". Wprowadzeniem do obrotu (na rynek) artykułów rolno-spożywczych (żywności), w świetle art. 3 ust. 3 pkt 52 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, "oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania".

Na podstawie powyższych regulacji, można stwierdzić, iż skarżąca dokonała wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego w postaci jednej partii spornego masła "[...]" oraz miksu tłuszczowego "[...]", co zresztą nie jest sporne w rozpatrywanej sprawie.

Przechodząc do definicji zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego należy w pierwszej kolejności wskazać na szereg obowiązków związanych z artykułami rolno-spożywczymi, wynikających z prawa żywnościowego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej: "Wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta". Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia: "Oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji". Nazwa natomiast środka spożywczego, jak stanowi art. 47 ust. 1 tej ustawy, powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego.

Z powyższymi obowiązkami koresponduje definicja zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego zamieszczona w art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, zgodnie z którą artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to: "produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli:

a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,

b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,

c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej".

Regulacja dotycząca produktu będącego głównym przedmiotem niniejszej sprawy – masła, zawarta jest w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007. Zgodnie z art. 114 ust. 1 tego rozporządzenia: "Produkty żywnościowe przeznaczone do spożycia przez ludzi można wprowadzać do obrotu jako mleko i przetwory mleczne, tylko jeśli są one zgodne z definicjami i nazwami ustanowionymi w załączniku XII". Z załącznika XII do omawianego rozporządzenia pkt II ust. 2 lit a (iii) wynika, że nazwa "masło" jest zarezerwowana wyłącznie dla przetworów mlecznych, którymi są: "produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przy założeniu że można dodać substancje konieczne do ich wytworzenia, o ile nie stosuje się ich do zastąpienia - w całości lub w części - jakichkolwiek naturalnych składników mleka". Z załącznika XV do omawianego rozporządzenia wynika natomiast, że "masło" jest produktem zawierającym nie mniej niż 80 % i nie więcej niż 90 % tłuszczu mlecznego, 16 % wody i nie więcej niż 2 % suchej masy beztłuszczowej.

W przedmiotowej sprawie produkt nazwany masłem "[...]" nie spełniał powyższych wymogów, ponieważ badania laboratoryjne wykazały zaniżoną zawartość tłuszczu ogółem (stwierdzono średnio 73-4 %, przy wymaganiach 82-1% i deklaracji w oznakowaniu opakowania 82%), zawyżoną zawartość wody (stwierdzono 24,42-0,1 %, zamiast wymaganych 16%) oraz wyższą zawartość suchej masy beztłuszczowej (stwierdzono od 3,02-0,16%, zamiast nie więcej niż 2 %), co udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr [...]. Także w przypadku miksu tłuszczowego "[...]" wyniki oznaczeń zawartości tłuszczu nie były zgodne z wymaganiami rozporządzenia 1234/2007 i rozporządzenia 445/2007 (stwierdzono średnio 77 ± 1 %, zamiast 82 ± 1%) oraz zawartość tłuszczu mlecznego nie była zgodna z deklaracją w oznakowaniu na opakowaniu (stwierdzono 30,5 ± 4,4 % przy deklaracji 24,6%), co udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr [...].

Powyższe ustalenia jednoznacznie wskazują, że sporne masło "[...]" stanowiło zafałszowany artykuł rolno-spożywczy w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, w związku ze składem niezgodnym z przepisami dotyczącymi masła oraz innym od deklarowanego przez producenta.

Strona skarżąca stoi jednak na stanowisku, że organy Inspekcji Handlowej arbitralnie uznały, że kwestionowana partia produktu była produktem zafałszowanym, a wywodzi to z faktu, że producent spornego "masła", już w odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne, kwestionował powyższe wyniki badań podkreślając, że stosowane w przedsiębiorstwie producenta procedury oraz zabezpieczenia wykluczają jakiekolwiek odstępstwa od norm jakościowych. Zdaniem skarżącej organy oparły się zatem tylko na własnych i jednostronnych wynikach badań. Dotyczy to również zakwestionowanej partii miksu "[...]" uznanego za produkt o niewłaściwej jakości.

W ocenie Sądu trudno uznać powyższy zarzut za zasadny. Kwestię poboru i badania próbek w postępowaniu kontrolnym prowadzonym przez organy Inspekcji Handlowej regulują przepisy rozdziału 6 ustawy o Inspekcji Handlowej. Zgodnie z art. 27 i art. 28 wymienionej ustawy, została w niniejszej sprawie pobrana do badań próbka produktu, jak również dodatkowa próbka produktu – próbka kontrolna, która została pozostawiona na przechowanie u kontrolowanego. Badania próbki produktu przeprowadziło zgodnie z wymogami art. 29 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, Laboratorium w G., posiadające wymaganą akredytację. Nie przeprowadzono badania próbki kontrolnej, ponieważ skarżąca o to nie zawnioskowała, pomimo uzyskania od organu Inspekcji Handlowej informacji o takiej możliwości oraz informacji o wynikach badania próbki produktu.

Wskazać należy, iż istotą omawianej regulacji jest zapewnienie, aby obie próbki produktu zostały pobrane z kontrolowanej partii produktu w obecności kontrolowanego bądź upoważnionej przez kontrolowanego osoby, co też stwierdza się odpowiednimi protokołami. W tej sytuacji zaprzeczeniem wiarygodności pochodzenia próbek, a w konsekwencji wyników badań, byłoby uwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej w postaci wyników badań przeprowadzonych na zlecenie producenta spornego masła "[...]" oraz miksu tłuszczowego "[...]", poza omawianą procedurą, czyli w warunkach niedających żadnych gwarancji co do źródła pochodzenia zbadanego produktu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 917/11 oraz z 6 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2171/11).

Z uwagi na powyższe organy Inspekcji Handlowej słusznie nie uwzględniły wniosku dowodowego skarżącej, ze sprawozdania z badań przeprowadzonych na zlecenia producenta spornego masła "[...]" oraz miksu tłuszczowego "[...]", który to wniosek dowodowy Sąd również oddalił.

Sąd odnosząc się ponadto do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego ze sprawozdań z ww. badań laboratoryjnych oraz w postaci przedłożenia przez [...] WIIH do akt sprawy dokumentów zaświadczających, że od momentu pobrania próbki z zakwestionowanej partii produktu żywnościowego do momentu jej dostarczenia do laboratorium, próbka była przechowywana w warunkach zgodnych z Polską Normą PN- EN ISO 707 i przeprowadzenie z niej dowodu, na okoliczność, czy próbka ta była przechowywana we właściwych warunkach chłodniczych stwierdza, że wniosek ten należało uznać za bezzasadny, gdyż pozostawał bez związku z legalnością zaskarżonej decyzji.

Sąd wyjaśnia, że wnioskowane przez skarżącą, jako dowód, sprawozdania z wykonanych badań laboratoryjnych obu produktów zostały uzyskane poza procedurami określonymi w ustawie o Inspekcji Handlowej. Przywołana Polska Norma PN-EN ISO 707 nie miała zastosowania w niniejszej sprawie. Przepisem regulującym pobieranie próbek w tym przypadku była ustawa o Inspekcji Handlowej, oraz rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2012 r. poz. 496) w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów i, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, próbki zostały pobrane w sposób w nich wskazany.

Sąd stwierdza, że materiał dowodowy dotyczący uprawnień inspektorów Inspekcji Handlowej w zakresie pobierania próbek w toku kontroli skarżącej jest kompletny. W aktach znajduje się wystawione przez [...] WIIH upoważnienie do przeprowadzenia przedmiotowej kontroli, zgodnie z którym wskazani w nim inspektorzy zostali upoważnieni do przeprowadzenia kontroli skarżącej w zakresie m.in. kontroli jakości handlowej produktów mleczarskich i smalcu, czyli do podjęcia wszelkich czynności w tym zakresie, w tym do pobierania próbek produktów do badań, stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 10 ustawy o inspekcji handlowej.

Konstatując, organy rozstrzygające w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowały art. 40a ust. 1 pkt 3-4 ustawy o jakości handlowej, przyjmując, że skarżąca wprowadziła do obrotu artykuły rolno-spożywcze: zafałszowany w postaci spornego masła "[...]" oraz o nieodpowiedniej jakości w postaci miksu tłuszczowego "[...]". Dla uznania odpowiedzialności skarżącej, na podstawie ww. przepisu, nie ma znaczenia fakt dokonania zafałszowania produktu na innym etapie dystrybucji lub produkcji, bowiem odpowiedzialność ta ma zobiektywizowany charakter, niezależny od winy lub braku winy podmiotu wprowadzającego dany produkt rolno-spożywczy do obrotu. Wynika to także z treści art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, zgodnie z którym: "Podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów".

Zdaniem Sądu za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, poprzez wymierzoną przez organ Inspekcji Handlowej I instancji wysokość kary. Zauważyć trzeba, iż zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, podmiot który wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł. Również sankcję za wprowadzenie do obrotu artykuł rolno-spożywczego o nieodpowiedniej jakości przewiduje art. 40a ust. 1 pkt 3 tej ustawy.

Zgodnie z uzasadnieniem decyzji organu I i II instancji wysokość kary w niniejszej sprawie została ustalona z uwzględnieniem stopienia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu i wielkość jego obrotów. Organ wskazał, że nieprawidłowość w istotny sposób naruszyła interes konsumenta pozbawiając go wpływu na dokonywany wybór produktu. Organ uwzględnił fakt, iż zafałszowania produktu dokonał jego producent, jak również fakt, że doszło do kolejnego naruszenia przepisów przez skarżącą w zakresie spornego masła "[...]". Sama wysokość kary została ustalona na poziomie 0.01% możliwej kary maksymalnej, mieszcząc się zatem w dolnej granicy kary. W tym kontekście trudno uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) 178/2002, poprzez nałożenie kary zbyt wygórowanej i dotkliwej, jeżeli przyjąć, że przepis ten ma zastosowanie w indywidualnych przypadkach wymierzania kary za naruszenie przepisów żywnościowych.

Sąd uznał ponadto za bezzasadny zarzut niezastosowania w badanej sprawie art. 18 ust. 1 - 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008, zgadzając się w tej kwestii z argumentacją organów Inspekcji Handlowej. Skarżąca wywodzi, iż na podstawie tej regulacji stroną postępowania powinien być producent spornego masła "[...]" oraz miksu tłuszczowego "[...]", któremu w związku z tym przysługiwało prawo do wypowiedzenia się co do prawidłowości przeprowadzenia procedury poboru próbek. Pozbawienie tej możliwości producenta miałoby skutkować bezprawnością pozyskania próbek, a co za tym idzie oparciem decyzji na nielegalnych dowodach.

W związku z tym należy wskazać, iż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było w szczególności wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego przez skarżącą na etapie jego sprzedaży detalicznej. Nie było natomiast przedmiotem tego postępowania dokonanie samego zafałszowania. Art. 18 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008, miałby niewątpliwie zastosowanie w przypadku postępowania dotyczącego producenta i poboru próbek produktu rolno-spożywczego do badań u producenta. W przedmiotowym postępowaniu decyzja która zapadła nie rozstrzygała o odpowiedzialności producenta spornego "masła", za wprowadzenie do obrotu tego artykułu przez skarżącą. Decyzja wydana wobec skarżącej, nie dotyczyła zatem praw i obowiązków producenta spornego "masła", który w przeprowadzonym postepowaniu nie legitymował się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. Dlatego też jego udział w postępowaniu w charakterze strony, czy też jego udział w poborze próbek produktu do badań, nie był zasadny (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 września 2012 r. sygn. akt II GSK 1085/11).

Pobór kwestionowanych próbek odbył się w ocenie Sądu zgodnie z obowiązującymi przepisami, tak samo zresztą jak ich przekazanie do badań oraz dokonanie ich analizy w akredytowanym laboratorium, co zostało wyżej omówione.

Za nieuzasadnione należało uznać także zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w związku z omówioną już kwestią nieuwzględnienia w postępowaniu sprawozdania z badania zleconego przez producenta spornego masła "[...]" oraz miksu tłuszczowego "[...]", a ponadto z nieuwzględnieniem przez organy Inspekcji Handlowej dowodów z zeznań świadków – pracowników producenta zakwestionowanej partii produktu rolno-spożywczego, którzy mieli potwierdzić tożsamość próbek zbadanych na zlecenia producenta, z kontrolowaną partią towaru. Fakt, że producent masła "[...]" oraz miksu tłuszczowego "[...]" nie był stroną przedmiotowego postępowania oraz niedopuszczalność dowodu z badania zleconego przez producenta stanowi, iż zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., okazały się bezpodstawne.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia wniosków skarżącej o przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu co do zgodności art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej z Konstytucją RP.

Sąd zauważa, iż w myśl art. 193 Konstytucji RP, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. W ocenie Sądu udzielenie odpowiedzi na zaproponowane przez skarżącą pytania nie ma wpływu na wynik niniejszego postępowania, a ponadto jest przedwczesne, przynajmniej na obecnym jego etapie. Podkreślić należy, że przepis art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie stanowił podstawy kwestionowanych rozstrzygnięć, zatem ewentualne postępowanie prowadzone w oparciu o ten przepis dotyczyłoby innego podmiotu niż skarżąca. Ponadto z mocy art. 2 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy nie znajduje ona zastosowania do artykułów rolno-spożywczych w zakresie jakości handlowej tych artykułów określonej przepisami ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Wskazać przy tym należy, że art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej stanowi odrębną i samoistną podstawę odpowiedzialności administracyjnej podmiotu wprowadzającego do obrotu produkt zafałszowany, mającej obiektywny charakter, w odróżnieniu od treści art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, przewidującego za taki czyn, w zależności od okoliczności sprawy i stopnia zawinienia podmiotu, określoną sankcję karną. Jak wskazywał Trybunał Konstytucyjny w szeregu orzeczeń, m. in. w wyroku z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt K 13/08 (OTK-A 2009/7/105; LEX nr 504061), w sprawie P 9/08 cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej jest założenie stosowania jej automatycznie względem podmiotu ponoszącego odpowiedzialność obiektywną za naruszenie ustawowych przepisów. Sankcja administracyjna ma przede wszystkim funkcję prewencyjną, co nie wyłącza również jej charakteru dyscyplinująco - represyjnego. Stąd też brak jest w ocenie Sądu kolizji obu wyżej powoływanych przepisów.

Także w odniesieniu do drugiego pytania co do konstytucyjności art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej z Konstytucją RP w zakresie jakim przewiduje wymierzenie kary pieniężnej, za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywcze zafałszowanego w oparciu o przychód osiągnięty w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, które to pojęcia w ocenie skarżącej nie są wyjaśnione w ustawie o jakości handlowej oraz w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa, Sąd nie podziela stanowiska skarżącej mając w szczególności na uwadze przepisy dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych oraz rachunkowości, które pojęcia te jednoznacznie w prawie pozytywnym definiują.

Co do pozostałych wniosków dowodowych skarżącej, sąd oddalił je na mocy art. 106 § 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a." jako nie mające wpływu na rozstrzygnięcie niniejszego postępowania, gdyż dotyczyły postępowania niezwiązanego z omawianym postępowaniem.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), skargę należało oddalić.