Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2013 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego - oddala skargę -

IV SA/Wa 2793/12

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].10.2012 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...].08.2012 r., odmawiające zawieszenia postępowania dotyczącego wymeldowania D. K. z pobytu stałego z nieruchomości nr [...], położonej przy ul. [...] w W..

Organ odwoławczy, potwierdzając prawidłowość zaskarżonego postanowienia miał na względzie, że toczące się ponownie postępowanie spadkowe po M. K. , byłej właścicielce przedmiotowej nieruchomości, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a, w postępowaniu dotyczącym wymeldowania D. K. z pobytu stałego pod tym adresem. Stwierdził, że merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie nie jest uzależnione od sposobu zakończenia się wskazanego postępowania spadkowego, prowadzonego w sprawie zmiany postanowienia spadkowego z [...].03.2011 r., sygn. akt [...]. Ewidencja ludności, jak wywiódł Wojewoda, służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Do rozstrzygnięcia prowadzonej sprawy o wymeldowanie wystarczające jest spełnienie przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. opuszczenie miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Te więc przesłanki jedynie, organ zobowiązany jest zbadać.

We wniesionej skardze pełnomocnik D. K. wniósł jak w zażaleniu, zarzucając naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz przepisu prawa procesowego w postaci art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez uznanie, że wynik wskazanego postępowania spadkowego, toczącego się przed sądem powszechnym, w żaden sposób nie wpływa na sposób rozpatrzenia sprawy o wymeldowanie.

W uzasadnieniu stwierdził, iż jego mocodawczyni po zakończeniu toczącego się postępowania spadkowego będzie wykonywała swe uprawnienia jako współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości. Współposiadając rzecz wspólną na podstawie art. 206 K.c. będzie zarazem jej współwłaścicielką. Obecny stan natomiast wymuszony został bezprawnymi działaniami osób zajmujących przedmiotową nieruchomość bez tytułu prawnego i ma charakter przejściowy. Ocena zatem dobrowolności opuszczenia posesji ściśle wiąże się z posiadaniem tytułu do nieruchomości. Pełnomocnik wyraził przekonanie o bezzasadności wymeldowania w kontekście dochodzonych uprawnień do przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z [...].10.2012 r. odpowiada prawu.

Trafnie rozstrzygnęły sprawę organy obu instancji stwierdzając, że toczące się przed Sądem Rejonowym dla W. postępowanie weryfikujące postanowienie spadkowe po zmarłej M. K. , byłej właścicielce przedmiotowej nieruchomości nr [...], położonej przy ul. [...] w W., nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a, w postępowaniu dotyczącym wymeldowania D. K. z pobytu stałego pod tym adresem.

Podstawę materialnoprawną w sprawie o wymeldowanie skarżącej spod wskazanego adresu stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993, ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 cyt. ustawy).

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu omawianego art. 15 ust. 2 jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, nadto że opuszczenie danego lokalu to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia tego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i skoncentrowaniem ich w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Dobrowolne opuszczenie ma miejsce wówczas, gdy wynika z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu musi nastąpić w sposób wyraźny, tj. przez złożenie stosownego oświadczenia lub w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które bez wątpienia wyraża wolę osoby opuszczającej miejsce dotychczasowego pobytu co do skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Zaś trwałość opuszczenia lokalu ma miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy osoba ta wyraża wolę zerwania wszystkich związków z lokalem dotychczasowego miejsca pobytu. Nadto przy ustaleniu zamiaru nie można poprzestać na oświadczeniach zainteresowanej osoby, tylko należy określić go na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą m. in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Innymi słowy dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por: wyrok NSA z 23.04.2001r., sygn. akt V SA 3169/00, publ. LEX nr 50123; wyrok NSA z 6.02.2002r., sygn. akt SA/Sz 1278/00, niepubl.; wyrok NSA z 21.03.2001r., sygn. V SA 2950/00, publ. LEX nr 80643; wyrok NSA z 23.09.1999r., sygn. V SA 252/99, publ. LEX nr 49952; wyrok NSA z 5.01.2007r., sygn. akt II OSK 133/06, publ. LEX 327831; wyrok WSA z 24.11.2006r., sygn. akt IV SA/Wa 1677/06, publ. LEX 306533; wyrok NSA z 17.03.2003r., sygn. akt V SA 2323/02, publ. LEX nr 159183).

Wyraźnie zatem orzecznictwo przyznaje, że w postępowaniu tym organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu osób, o których wymeldowanie sprawa jest prowadzona, a jedynie gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu, ustalając przyczyny i okoliczności opuszczenia nieruchomości. W konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01, który orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - do wymeldowania z pobytu stałego nie jest potrzebne wypełnienie przesłanki "utraty uprawnień do przebywania w lokalu". Wystarczającą przesłankę stanowi bowiem "opuszczenie lokalu". Ewidencja ludności odzyskała zatem czysto rejestracyjny charakter, służy rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Brak jest zatem podstaw do uwzględniania przesłanki związanej z utratą uprawnienia wymienionego w art. 9 ust. 2 tej ustawy, czyli utratą prawa do lokalu. W związku z tym, w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie wymeldowania nie mieści się badanie cywilnoprawnych uprawnień do lokalu, a więc tytułu prawnego do lokalu osoby meldowanej lub wymeldowywanej.

Ewentualna decyzja o wymeldowaniu nie pozbawia prawa do lokalu, a służy jedynie celom ewidencyjnym. Tak też winny ją traktować organy państwowe i wyprowadzać z niej jedynie wskazane skutki, nie wiążąc wymeldowania z utratą prawa do danego lokalu. Wobec tego okoliczność w postaci toczącego się postępowania, zmierzającego do wykazania, że skarżąca posiada tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, nie stanowiła zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a, w postępowaniu dotyczącym wymeldowania D. K. z pobytu stałego pod wskazanym adresem. Uprawnione było zatem stanowisko organów obu instancji, które odmawiając zawieszenia nie naruszyły ani art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ani też art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.