Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K O od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Po 750/16 w sprawie ze skargi K O na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P z dnia [..] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA w Poznaniu lub Sąd I instancji) oddalił skargę K O (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P (dalej: Dyrektor) z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego w P decyzją z dnia [..] listopada 2015 r., na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej u.g.h.), wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 36.000 zł z tytułu urządzenia gier na automatach poza kasynem gry.

Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu w dniu 7 grudnia 2015 r. w trybie doręczenia zastępczego.

W dniu 11 lutego 2016 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że przebywał za granicą, a o wydaniu decyzji dowiedział się w dniu 5 lutego 2016 r. od swojego ojca, który odebrał upomnienie z Izby Celnej w Szczecinie dotyczące zapłaty kary pieniężnej wymierzonej decyzją z [..] listopada 2015 r. Strona wskazała, że awizo zostało zgubione przez pracownika lokalu. W konsekwencji skarżący nie wiedział o doręczeniu decyzji.

Postanowieniem z dnia [..] maja 2016 r., Dyrektor odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podano, że decyzja została doręczona na adres wskazany w CEiDG, a do organu nie wpłynęła informacja o zmianie adresu do doręczeń. Zdaniem organu nie ma również podstaw do kwestionowania prawidłowości doręczenia przesyłki w trybie doręczenia zastępczego. Dyrektor wskazał, że upomnienie dotyczące decyzji o wymierzeniu kary doręczono stronie w dniu 20 stycznia 2016 r., termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upływał w dniu 27 stycznia 2016 r., a wniosek o przywrócenie terminu został nadany w dniu 11 lutego 2016 r. W ocenie organu pobyt za granicą nie dowodzi braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

WSA w Poznaniu oddalił skargę na powyższe postanowienie. Sąd podał, że w wbrew twierdzeniom organu w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu wniesiono w ustawowym terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, jednak skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Takiej okoliczności nie stanowi bowiem fakt pobytu skarżącego poza granicami kraju w czasie, gdy organ doręczał skarżącemu w trybie zastępczym decyzję. Wydanie decyzji było poprzedzone postępowaniem kontrolnym, o którym skarżący wiedział. W toku kontroli dokonanej w lokalu w którym prowadzona była działalność gospodarcza był obecny ojciec skarżącego uczestniczył w czynnościach kontrolnych, posiadał zatem wiedzę o toczącym się postępowaniu. Skarżący, w trybie doręczenia zastępczego, został poinformowany o możliwości zapoznania się z aktami postępowania i wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego. Skarżący nie podjął jednak żadnych czynności. Organ I instancji prawidłowo doręczał skarżącemu przesyłki listowe na wskazany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej adres do doręczeń, będący jednocześnie dodatkowym adresem wykonywania działalności gospodarczej. Powyższe okoliczności stanowią podstawę do uznania, że skarżący dopuścił się przynajmniej niedbalstwa. Zdaniem Sądu wyjazd za granicę może zostać uznany za przesłankę uzasadniającą przywrócenie uchybionego terminu tylko wówczas, gdy miał nagły charakter i został spowodowany szczególną okolicznością, której nie można było przewidzieć. Skarżący nie wykazał, że w takich okolicznościach został zmuszony do wyjazdu za granicę. Ponadto pomimo wyjazdu działalność gospodarcza była kontynuowana, a lokal gastronomiczny w którym skarżący działalność prowadził w dalszym ciągu funkcjonował. Na adres w którym znajduje się lokal była doręczana korespondencja dla skarżącego i tam była również odbierana przez upoważnionych pracowników. Skarżący nie uprawdopodobnił natomiast, że zawiadomienie o pozostawieniu w placówce pocztowej przesyłki, zawierającej decyzję organu I instancji, zostało zgubione. Obowiązkiem skarżącego było takie zorganizowanie pracy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w okresie nieobecności, aby w należyty sposób zabezpieczyć swoje interesy.

K O zaskarżył wyrok w całości domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i orzeczenia reformatoryjnie, a także zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) dalej: o.p., przejawiającym się w tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działania administracji publicznej nie dostrzegł naruszenia procedury podatkowej wiążącej organ, polegającego na dokonaniu wadliwych ustaleń poprzez przyjęcie przez Dyrektora, że przekroczony został siedmiodniowy termin przysługujący na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy termin ten został przez stronę zachowany i w konsekwencji oddalił skargę na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu;

2) art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1, art. 228 § 1 pkt 2 o.p. przejawiającym się w tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działania administracji publicznej nie dostrzegł naruszenia procedury podatkowej wiążącej organ, polegającego na dokonaniu wadliwych ustaleń poprzez przyjęcie przez Dyrektora, że brak winy strony w uchybieniu terminowi przysługującemu do wniesienia odwołania nie został dostatecznie uprawdopodobniony i w konsekwencji oddalił skargę na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu;

3) art. 134 § 1 i art. 151 p.p.s.a. polegającym na nieuchyleniu postanowienia Dyrektora przez Sąd pomimo naruszenia przez Dyrektora przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 228 § 1 pkt 2 o.p.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania z art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Skarga kasacyjna K O oparta została na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W ramach tej podstawy skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 162 § 1, art. 288 § 1 pkt 2 i art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p., co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej karę za prowadzenie gier na automatach poza kasynem gry.

Odnosząc się do tak postawionych zarzutów Sąd II instancji stwierdza, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, tym samym nie mogła prowadzić do uchylenia skarżonego wyroku.

Zarzuty kasacyjne są w części formalnie wadliwe, a w całości merytorycznie nietrafne. Zdaniem NSA wadliwe są te zarzuty kasacyjne, w których strona podnosi naruszenie przepisów p.p.s.a, ale w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wyjaśnia na czym polega naruszenie i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna jako sformalizowany środek prawny dla swej skuteczności wymaga zachowania prawem określonych wymogów. Art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że strona w takiej skardze musi zawrzeć zarzuty jakie kieruje pod adresem skarżonego wyroku oraz ma podać ich uzasadnienie. Dodatkowo przy zarzutach procesowych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej musi znaleźć się wskazanie wpływu tego rodzaju naruszenia na rozstrzygnięcie, bo tylko istotne naruszenia procedury mogą być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Rozpoznawana skarga kasacyjna takich warunków nie spełnia, zatem naruszenia przepisów procesowych należało uznać za niezasadne. Z analizy treści uzasadnienia wynika, że skarżący kasacyjnie w istocie kwestionuje odmowę przywrócenia terminu, a więc jego argumentacja koncentruje się na naruszeniu przez organ art. 162 § 1 o.p. i wadliwym przyjęciu przez Sąd I instancji prawidłowości stosowania tego przepisu przez organ.

Odnosząc się do tak ujętego zarzutu Sąd II instancji stwierdza, że zaskarżony wyrok w tym zakresie nie narusza prawa. Trafnie organ przyjął, a Sąd I instancji potwierdził, że skarżący kasacyjnie nie uwiarygodnił, że uchybienie z jego strony terminowi do wniesienia odwołania miało miejsce bez jego winy. Bez wątpienia pobyt poza granicami Polski, w sytuacji gdy jest prowadzone postępowanie, bez nadzwyczajnej przyczyny nie jest okolicznością usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Z tych powodów, podzielając stanowisko Sądu I instancji i ze względu na treść art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.