III SA/Gd 138/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-05-28	
Data wpływu	2026-03-17	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku	
Sędziowie	Adam Osik
Jacek Hyla /przewodniczący/
Jolanta Sudoł /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6149 Inne o symbolu podstawowym 614	
Hasła tematyczne	Inne
Oświata	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2025 nr 0 poz 1043; art. 122; Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t. j.)
Dz.U. 2025 nr 0 poz 1691; art. 156 § 1 pkt 2, art. 107 § 1, art. 29; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Dz.U. 2025 nr 0 poz 1071; art. 860-875; Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Dz.U. 2026 nr 0 poz 143; art. 145 § 1 pkt 2, art. 135; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (sprawozdawca), Asesor sądowy WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi P. P., D. M. i P.1 P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 14 stycznia 2026 r., nr SKO.423.7.2025 w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Ustka z dnia 24 listopada 2025 r., nr 4/2025 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżących P. P., D. M. i P.1 P. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
W dniu 26 września 2024 r. do Urzędu Gminy Ustka wpłynął wniosek Firmy Produkcyjno-Usługowo-Handlowej "R." spółki cywilnej (dalej w skrócie jako: "F.P.U.H. "R." s.c."), podpisany przez D. M. (wspólnika spółki cywilnej), o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika A. M.

Przedmiotowy wniosek w dniu 8 października 2024 r. został przekazany według właściwości do Urzędu Miasta Ustka. Następnie, zgodnie z zawiadomieniem z dnia 7 listopada 2024 r., został ponownie przekazany według właściwości do Urzędu Gminy Ustka, z uwagi na ustalenie, że młodociany pracownik zamieszkiwał poza granicami administracyjnymi Gminy Miasto Ustka.

Organ, mając na uwadze, że do wniosku załączono umowę, w której wskazano D. M. jako nadzorującą przygotowanie zawodowe A. M. oraz dokumenty potwierdzające kwalifikacje P. P., wystosował do F.P.U.H. "R." s.c. wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie osoby prowadzącej kształcenie młodocianego pracownika w okresie trwania umowy zawartej w celu przygotowania zawodowego.

D. M., odpowiadając na wezwanie organu, poinformowała w piśmie z dnia 29 listopada 2024 r., że w F.P.U.H. "R." s.c. osobą szkolącą uczniów w zawodzie cukiernik jest P. P. Umowa załączona do wniosku jest błędna. Do przedmiotowego pisma załączono drugą umowę (zawartą tego samego dnia, co umowa załączona do wniosku o dofinansowanie), gdzie, jako osobę nadzorującą przygotowanie zawodowe wskazano P. P. (wspólnika spółki cywilnej).

Organ w dniu 9 grudnia 2024 r. wystosował do F.P.U.H. "R." s.c. wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie przedłożonych dwóch umów o pracę w celu przygotowania zawodowego zawartych w dniu 13 września 2021 r. (umowy zawarte w tym samym dniu, z tym samym numerem, różniące się nazwą pracodawcy oraz danymi osoby prowadzącej nadzór nad przygotowaniem zawodowym młodocianego pracownika), poprzez wskazanie oraz przedłożenie potwierdzonych za zgodność z oryginałem dokumentów potwierdzających, że umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego, zgodnie z którą przygotowanie nadzoruje D. M., została rozwiązana.

D. M., odpowiadając na wezwanie, poinformowała w piśmie z dnia 30 grudnia 2024 r., że na podstawie umowy przesłanej wraz z wnioskiem nie został zawarty stosunek pracy, więc nie istnieją dokumenty rozwiązujące jego zawarcie. Umowa dosłana wraz z pismem z dnia 29 listopada 2024 r. jest poprawna, na jej podstawie został zawarty stosunek pracy.

Organ wezwał S. L. (opiekuna prawnego A. M.) na przesłuchanie w charakterze świadka, w celu ustalenia przebiegu prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianego pracownika. O terminie przesłuchania świadka zawiadomiono również wspólników F.P.U.H "R." s.c. - P. P., D. M. oraz P.1 P. Żadna z ww. osób nie przybyła na przesłuchanie. Ponowne wezwanie w celu osobistego stawiennictwa zostało doręczone S. L. w dniu 9 kwietnia 2025 r. Wyznaczono termin przesłuchania na 5 maja 2025 r. i poinformowano o nim również wspólników F.P.U.H. "R." s.c. Na przesłuchanie nie stawiła się żadna z ww. osób.

W dniu 31 lipca 2025 r. organ wystosował do S. L. wezwanie do osobistego stawiennictwa na przesłuchanie w charakterze świadka na rozprawie.

O rozprawie zawiadomiono wspólników F.P.U.H "R." s.c. (P. P., D. M., P.1 P. - każdego oddzielnie). W zawiadomieniu o rozprawie wspólnicy spółki cywilnej zostali wezwani do osobistego stawiennictwa w celu przesłuchania w charakterze strony. Na rozprawę nie zgłosił się nikt z wezwanych.

W tym stanie faktycznym Wójt Gminy Ustka wydał w dniu 24 listopada 2025 r. decyzję nr 4/2025, w której w sentencji wskazał, że odmawia D. M., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą: Firma Produkcyjno-Usługowo-Handlowa "R." s.c. D. M., dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika A. M.

Organ w uzasadnieniu wydanej decyzji podał, że w związku z tym, iż nie udało się ustalić osoby faktycznie prowadzącej naukę zawodu A. M., należało uznać, iż wnioskodawca nie spełnił wszystkich warunków niezbędnych do uzyskania dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika.

W dniu 16 grudnia 2025 r. do Urzędu Gminy Ustka wpłynęło odwołanie podpisane przez P. P. i D. M., w którym zarzucono decyzji Wójt Gminy Ustka naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, rozpatrując powyższe odwołanie, decyzją z dnia 14 stycznia 2026 r., nr SKO.423.7.2025, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy Ustka.

Organ odwoławczy zważył, że z akt sprawy wynika, iż skarżący mieli pełną świadomość nieścisłości wynikających z przedłożonych przez nich dwóch wersji tej umowy o prace w celu kształcenia młodocianego pracownika i obowiązku wykazania, że osoba prowadząca praktyczną naukę zawodu A. M. posiadała uprawnienia instruktora praktycznej nauki zawodu. Mimo tego jednak nie podjęli jakichkolwiek działań, celem wyjaśnienia kluczowych dla sprawy kwestii, mimo że organ stworzył im ku temu stosowne możliwości, m.in. trzykrotnie wyznaczając terminy przesłuchania świadków i stron. Na żadnym jednak z terminów strony nie pojawiły się i nie skorzystały z możliwości wypowiedzenia się, a w szczególności złożenia zeznań na rozprawie 29 sierpnia 2025 r.

Organ pierwszej instancji pouczył strony, że ich niestawiennictwo i odmowa złożenia zeznań (co oczywiste pod rygorem odpowiedzialności karnej) będzie skutkowało pominięciem dowodu z przesłuchania stron. To z kolei było równoznaczne z uznaniem, że wskazana w pierwotnie przedłożonej umowie osoba prowadząca przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika (D. M.), nie posiadała uprawnień instruktora praktycznej nauki zawodu.

Zdaniem organu odwoławczego, bez znaczenia pozostaje załączone do odwołania pisemne oświadczenie P. P., wedle którego to on pełnił funkcję instruktora praktycznej nauki zawodu dla A. M. Oświadczenie to nie zawiera bowiem zastrzeżenia odpowiedzialności karnej składającej je osoby, w razie stwierdzenia jego niezgodności ze stanem rzeczywistym.

P. P., D. M. i P.1 P. (wspólnicy F.P.U.H. "R." s.c.), nie zgadzając się ze stanowiskiem zawartym w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której zarzucili naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu w zw. z art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, poprzez jego błędne zastosowania i nie uwzględnienie faktu, iż wspólnik F.P.U.H. "R." s.c. P. P. posiadał pełne kompetencje do bycia prowadzącym praktyczną naukę zawodu;

2. przepisów postępowania, tj.:

a/ art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 85 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nierozpatrzenie w sposób wszechstronny, wyczerpujący i wnikliwy całego materiału dowodowego w sprawie, nie podjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia z uwzględnieniem interesu strony skarżącej,

b/ art 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania strony skarżącej do władzy publicznej oraz niekierowanie się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania poprzez pominięcie przez organ drugiej instancji kluczowych kwestii dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, pominięcia dokumentacji przedłożonych przez stronę skarżącą na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji,

c/ art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób lakoniczny, fragmentaryczny i nie wyczerpujący, nieodpowiadający standardom wynikającym z tego przepisu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o oddalenie skargi oraz skierowanie sprawy do rozpatrzenia w trybie uproszczonym. Kolegium stoi na stanowisku, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało prawidłowo, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz.1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając legalność zaskarżonego aktu z uwzględnieniem powyższych kryteriów Sąd stwierdził naruszenie prawa, które skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji poprzez stwierdzenie ich nieważności.

Kontrolą sądową objęta jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 14 stycznia 2026 r., nr SKO.423.7.2025, którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy Ustka z dnia 24 listopada 2025 r., nr 4/2025 w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika - A. M. w zawodzie cukiernika.

Skarga podlega uwzględnieniu, choć nie z przyczyn w niej wskazanych.

Na wstępie trzeba podnieść, że decyzja wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa jest nieważna (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu tego przepisu zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi kwalifikowaną postać naruszenia. Decydują o nim łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - w tym skutki, które wywołuje decyzja (co do przesłanki "skutków" poglądy nie są jednolite, skoro powstają one dopiero po wydaniu rozstrzygnięcia, a zatem, zdaniem części poglądów, nie powinny wpływać na jego ocenę). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. O rażącym naruszeniu prawa można więc mówić jedynie w sytuacji naruszenia przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że adresatem skarżonej decyzji organu pierwszej instancji, Wójt Gminy Ustka uczynił D. M., jednego wspólnika spółki cywilnej: Firmy Produkcyjno-Usługowo-Handlowej "R." s.c. w S.

Poza sporem było w niniejszej sprawie, że wspólnikami ww. spółki cywilnej są również: P. P. i P.1 P. (nadto vide: oświadczenie wspólników spółki cywilnej F.P.H.U. "R." s.c., ul. [...], [...] S., NIP: [...] z dnia 19 września 2024 r., znajdujące się w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji). W piśmie tym jednoznacznie stwierdzono: "oświadczamy, iż wspólnikami spółki cywilnej "R." są: P. P., D. M. i P.1 P. Przedmiotowe oświadczenie zostało podpisane przez każdego ze wspólników cywilnej. Nie może zatem budzić wątpliwości, że spółkę cywilną F.P.H.U. "R." tworzy trzech wspólników.

Jest to ważna okoliczność w realiach rozpoznawanej sprawy albowiem spółka cywilna nie ma osobowości prawnej.

To, że spółka cywilna nie ma osobowości prawnej oznacza, że nie ma samodzielnej zdolności prawnej ani sądowej. Unormowania dotyczące spółki cywilnej zawierają przepisy art. 860 - 875 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (teks jednolity: Dz.U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.). Niewątpliwie, spółka cywilna jest najprostszą formą prowadzenia działalności gospodarczej przez dwóch lub więcej przedsiębiorców. Forma ta nie posiada osobowości prawnej, a jej funkcjonowanie reguluje prawo zobowiązań. Podmiotami prawa, co istotne, są w spółce cywilnej jej wspólnicy. Sama spółka jest jedynie umową i nie stanowi samodzielnego podmiotu prawa, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.

Przechodząc dalej, to jak wynika z przedstawionych Sądowi akt sprawy, odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało podpisane przez D. M. oraz P. P. (dwóch wspólników spółki cywilnej). Natomiast w sentencji decyzji organu drugiej instancji wskazano, że utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję, po rozpatrzeniu na posiedzeniu w dniu 14 stycznia 2026 r. "odwołania P. P., D. M. i P.1 P. wspólników spółki cywilnej Firma Produkcyjno Usługowo Handlowa "R.". Organ odwoławczy odniósł więc swoje rozstrzygnięcie do trzech wspólników spółki cywilnej "R." a nie do jednego wspólnika tej spółki, tak jak uczynił to organ pierwszej instancji w swojej decyzji.

Zatem na poszczególnych etapach postępowania administracyjnego mamy do czynienia z innymi (różnymi) podmiotami w rozpoznawanej sprawie. Tym samym nie jest wiadome kto jest rzeczywistą stroną tego postępowania a mianowicie czy tylko jeden wspólnik spółki cywilnej, niektórzy ze wspólników spółki cywilnej czy każdy z nich (wszyscy). Innymi słowy, trudno jest określić kto w ocenie organów orzekających w sprawie jest stroną niniejszego postępowania. Tym bardziej, że nie tylko sentencje zapadłych decyzji ale ich uzasadnienia są w tym zakresie sprzeczne. I tak, w uzasadnieniu organ pierwszej instancji odnosi się tylko do jednego podmiotu (jednego wspólnika spółki cywilnej) czytamy m.in., że do organu "wpłynął wniosek D. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Firma Produkcyjno Usługowo Handlowa "R." s.c. D. M.". Natomiast organ drugiej instancji w uzasadnieniu stwierdza, że "P. P., D. M. i P.1 P. wspólnicy spółki cywilnej Firma Produkcyjno Usługowo Handlowa "R." w S. wnieśli o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika". Organ odwoławczy również podnosi, że skarżoną decyzją Wójt Gminy Ustka odmówił dofinansowania P. P., D. M. i P.1 P. wspólnikom spółki cywilnej oraz że skarżący mieli pełną świadomość nieścisłości wynikających z przedłożonych dokumentów i mimo tego nie podjęli jakichkolwiek działań.

Taki sposób procedowania przez organy obu instancji niewątpliwie dotknięty jest, w ocenie Sądu, wadliwością kwalifikowaną stanowiącą rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Mamy bowiem do czynienia z brakiem tożsamości podmiotu/podmiotów będących stroną postępowania. Decyzja administracyjna jest aktem stosowania prawa i polega na ustaleniu wiążących konsekwencji normatywnych dla konkretnego podmiotu prawa a nie jakiegokolwiek podmiotu. Jednym bowiem z najistotniejszych jej elementów jest oznaczenie strony, do której jest ona skierowana. Z tego też względu prawidłowe ustalenie podmiotu będącego stroną postępowania oraz jego statusu prawnego warunkuje właściwe oznaczenie adresata decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a., jednym z nieodzownych, a zarazem istotnych elementów decyzji administracyjnej jest wskazanie jej adresata, tj. oznaczenie strony lub stron, do której decyzja jest kierowana. Wymóg ten służy przede wszystkim określeniu czyich praw i obowiązków określona decyzja dotyczy. Status adresata decyzji administracyjnej powiązany jest ściśle z kwestią posiadania przymiotu strony postępowania administracyjnego, którą to materię reguluje art. 28 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Użyty w tym przepisie zwrot "każdy" nie oznacza jednak wszelkiej kategorii podmiotów, legitymujących się określonym interesem w załatwieniu sprawy, lecz jedynie te, które legitymują się zdolnością prawną. Na gruncie k.p.a., w myśl art. 29 tej ustawy, stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Wśród tej kategorii podmiotów brak jest natomiast spółki cywilnej, której jedynie na gruncie przepisów prawa podatkowego, w niektórych przypadkach przysługuje zdolność do bycia podmiotem (podatnikiem) praw i obowiązków.

Skoro decyzja administracyjna powinna zawierać oznaczenie strony lub stron, to oznaczenie to musi być prawidłowe, gdyż związana z nim jest ściśle kwestia późniejszego wykonania tegoż rozstrzygnięcia, jak też jego prawomocności. Niewątpliwie właściwe oznaczenie adresata decyzji stanowi jedną z fundamentalnych gwarancji rzetelnego postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP).

Nadto niezależnie od powyższych uwag, to jak już zostało podniesione odwołanie zostało podpisane przez: D. M. oraz P. P. (dwóch wspólników spółki cywilnej). Natomiast w sentencji decyzji organu drugiej instancji wprost jest mowa o rozpatrzeniu przez organ odwołania trzech wspólników spółki cywilnej. Jeśli organ odwoławczy uznał, że trzech wspólników spółki cywilnej wniosło odwołane to powinien w ramach art. 64 § 2 k.p.a. wezwać do uzupełnienia braku formalnego. Żadne jednak czynności nie zostały dokonane przez organ odwoławczy. W takiej sytuacji nie można uznać, że złożone w sprawie odwołanie pochodzi od trzech wskazanych przez organ drugiej instancji wspólników spółki cywilnej (uprawnionych podmiotów). Rozpatrzenie w takim przypadku odwołania powoduje także konieczność stwierdzenia nieważności decyzji odwoławczej z uwagi na rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Naruszenie prawa zaistniałe w postępowaniu odwoławczym ma bowiem charakter oczywisty i poważny (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, uwagi do art. 156, Legalis). "Prowadzenie postępowania odwoławczego bez wezwania do usunięcia braków formalnych odwołania, w tym w postaci podpisu, względnie w sytuacji, gdy braki odwołania nie zostały uzupełnione, oznacza wadliwość tego postępowania i to w postaci kwalifikowanej. W takim przypadku mamy bowiem do czynienia z działaniem organu odwoławczego "z urzędu", co narusza zasadę skargowości (art. 127 § 1 k.p.a.) i stanowi o rażącym naruszeniu prawa" (tak: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 16 lipca 2024 r., I SA/Bd 1191/23).

Można na marginesie dodać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że pismo nie zawierające podpisu/podpisów albo zawierające podpis osoby niebędącej stroną postępowania i nieuprawnionej do reprezentowania tychże stron w istocie nie wszczyna postępowania administracyjnego (nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 k.p.a.). Obowiązkiem organu w takiej sytuacji jest wezwanie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. osób wskazanych w treści pisma jako odwołujących się do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez jego podpisanie. Brak dokonania takich czynności i w konsekwencji braku podpisu strony pod odwołaniem stanowi rażące naruszenie prawa (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 26 sierpnia 2021 r., II SA/Po 283/21, wyrok WSA w Warszawie z 23 lutego 2017 r., II SA/Wa 1314/16).

Podsumowując, jak podnosi się w literaturze prawa, instytucja stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami. Ze swej istoty i ze względu na rodzaj wady te należy uznać za zawsze mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Dla stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu wystarczy zatem wykazanie zaistnienia jakiejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 k.p.a. lub 247 Ordynacji podatkowej, bez konieczności wykazywania rzeczywistego wpływu na treść rozstrzygnięcia (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hausera, wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2011). Przedwczesne jest zatem odnoszenie się do zarzutów skargi in meriti.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy powinny uwzględnić przedstawione powyżej uwagi, jak i ocenę prawną, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. Przede wszystkim na organach będzie ciążył obowiązek prawidłowego ustalenia podmiotu będącego stroną niniejszego postępowania i w konsekwencji właściwego oznaczenia adresata decyzji administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).