Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w 28 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. M. o wymierzenie grzywny Przewodniczącej Rady Rodziców przy Szkole Podstawowej [...] w G. za nieprzekazanie skargi z dnia 16 czerwca 2024 r. na bezczynność Przewodniczącej Rady Rodziców Szkoły Podstawowej w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. nakazać zwrócić F. M. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych.

F. M. wystąpił z wnioskiem o wymierzenie grzywny Przewodniczącej Rady Rodziców przy Szkole Podstawowej [...] w G. za nieprzekazanie wniesionej przez niego skargi z dnia 16 czerwca 2024 r. na bezczynność Przewodniczącej Rady Rodziców Szkoły Podstawowej w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2), przy czym do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

W postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem do sądu skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej niezbędne jest ustalenie, czy podmiot, którego ukarania domaga się wnioskodawca jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia w rozumieniu cytowanego art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny dopuszczalności wniosku (por. postanowienia NSA: z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt I OZ 796/11, z dnia 19 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OZ 125/10, WSA w Poznaniu z dnia 16 maja 2024 r. sygn. akt II SO/Po 3/24, WSA w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2024 r. sygn. akt II SO/Gl 22/23).

W przypadku ustalenia, że wskazany przez wnioskodawcę podmiot nie mieści się w kręgu zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, uznać należy, iż nie jest on organem, o którym mowa w art. 54 § 2 cytowanej ustawy, zobowiązanym do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie może być w stosunku do niego kierowany wniosek o ukaranie grzywną za niewykonanie wyżej wymienionych obowiązków (art. 55 § 1 cytowanej ustawy). Jako niedopuszczalny podlega on odrzuceniu (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2012 r. sygn. akt I OZ 309/12).

Krąg podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej reguluje norma art. 4 u.d.i.p., zgodnie z którą:

1. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

2. Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z 2020 r. poz. 568 i 2157 oraz z 2021 r. poz. 2445), oraz partie polityczne.

3. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o wymierzenie grzywny Przewodniczącej Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr [...] w G. Obowiązkiem Sądu było zatem ustalenie, czy podmiot ten, który niewątpliwe nie jest organem administracji w sensie instytucjonalnym, jest podmiotem, o którym jest mowa w art. 4 ust. 3, 4, lub 5 u.d.i.p.

W orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, zgodnie z którym rada rodziców nie posiada zdolności sądowej, tj. nie jest osobą fizyczną, osobą prawną, nie jest także jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, której ustawa (art. 53 i 54 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 ze zm.) przyznawałaby zdolność prawną. Nie podlega ona kontroli lub nadzorowi władzy publicznej. Nie podlega też wpisowi do określonego rejestru. Brakuje również przepisów stanowiących o jej organizacyjnej odrębności i samodzielności. Rada rodziców nie stanowi jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, ponieważ przepisy prawa nie dopuszczają możliwości nałożenia na nią obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do niej nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Dlatego też rada rodziców nie posiada zdolności sądowej, a tym samym nie jest podmiotem mającym zdolność występowania przed sądem administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt I OZ 421/12).

Analogiczne stanowisko wyrażono na gruncie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024r. poz. 737). Podmiotem reprezentującym szkołę, zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe jest jej dyrektor. Rada rodziców stanowi wyłącznie wewnętrzne gremium o charakterze opiniodawczo-doradczym działające w ramach szkoły, które nie ma charakteru organu administracji publicznej (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SAB/Ol 94/19).

Skoro zatem Rada Rodziców Szkoły Podstawowej nr [...] w G. nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, to wniosek o wymierzenie Przewodniczącej Rady grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi, jako niedopuszczalny, podlegał odrzuceniu.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 w zw. z art. 55 § 1 oraz w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi.

O zwrocie kwoty 100 zł, uiszczonej tytułem wpisu od wniosku, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.

Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl.