Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Zarządu Gminy P. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] w przedmiocie komunalizacji oddala skargę.

I SA 2661/02

UZASADNIENIE

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina P. wnosiła o uchylenie decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] uchylającej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r., nr [...] o przekazaniu Gminie P. urządzeń kolektora sanitarnego - i przekazującej sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podnosząc, że w/w urządzenie kanalizacyjne wchodzi w skład większego systemu przewodów kanalizacyjnych i innych związanych z nim instalacji, tworząc łącznie niepodzielną całość służącą zbiorowemu realizowaniu zadań więcej niż jednej gminy a ponadto zauważając, iż organ orzekający w postępowaniu komunalizacyjnym nie jest właściwy do dokonywania podziału istniejących i wyodrębnionych całości w rozumieniu np. art. 49 k.c. ani też do tworzenia nowych nieruchomości w formie np. uznaniowo ustalanych odcinków sieci kanalizacyjnej.

W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego niniejsza skarga stała się na zasadzie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) - przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r., nr [...], wydaną na wniosek Gminy P. na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), orzekł o przekazaniu nieodpłatnie tej Gminie urządzenia kolektora sanitarnego - przebiegającego przez obszar Gminy P. - od granic Gminy K. do Przepompowni Ścieków "S." składającego się z kolektora sanitarnego

I SA 2661/02

[...] długości 564,50 m, wykonanego z kamionki, przebiegającego przez działki o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz kolektora sanitarnego [...] długości 1805 m, wykonanego również z kamionki, przebiegającego przez działki o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...].

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina K. zarzucając powyższej decyzji naruszenie jej interesu przez wyłączenie części układu kanalizacyjnego uporządkowanego systemu zbiorczego odprowadzania ścieków z terenu Gminy K..

Ponadto wskazano, że Gmina K. nie została powiadomiona o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego a wydana decyzja nie została jej w ogóle doręczona i zapadła bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z udziałem odwołującej się.

Zdaniem Gminy K. decyzja Wojewody błędnie też założyła, że przekazane mienie stanowiło mienie ogólnonarodowe, gdyż do przedmiotowego kolektora tytuł prawny posiadała Gminna Spółka Wodno-Ściekowa "R." w K. a w związku z tym mienie to nie podlegało w ogóle komunalizacji.

Nadmienić wypada, że stosowne odwołanie wniosła także sama Spółka Wodna R., które zostało rozpoznane przez Komisję odrębną decyzją.

Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] Komisja uchyliła decyzję Wojewody w całości i przekazała mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu swego stanowiska organ stwierdził, że z akt sprawy a w szczególności map sporządzonych przez Starostwo Powiatowe w P. przedstawiających trasę przebiegu kolektora, którego wycinek znajdujący się na obszarze Gminy P., został przekazany tej Gminie wynika, że przedmiotowy kolektor stanowi część urządzeń wchodzących w skład szerszego systemu przewodów kanalizacyjnych i innych urządzeń z nimi związanych znajdujących się na obszarze co najmniej trzech gmin: K., P. i G..

Ściśle powiązanymi z samymi przewodami odprowadzającymi ścieki z terenu w/w gmin są także urządzenia tego systemu jak przepompownia ścieków w S. oraz oczyszczalnia ścieków położona na obszarze Gminy G.. Wszystkie te

I SA 2661/02

urządzenia tworzą łącznie niepodzielną całość służącą zbiorowemu realizowaniu zadań więcej niż jednej gminy z zakresu usuwania i oczyszczania ścieków - art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.).

Komisja podzieliła przy tym pogląd Wojewody, że urządzenia te na zasadzie przepisu art. 49 k.c. nie należą do części składowych gruntu na którym znajdują się.

W związku z powyższym uchylając decyzję organu I instancji zaleciła mu, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w pierwszej kolejności wyjaśnił stan własnościowy spornego mienia oraz biorąc pod uwagę jego niepodzielność a także służenie realizacji zadań własnych więcej niż jednej gminy, rozważył możliwość zastosowania w odniesieniu do przedmiotowych składników trybu określonego w art. 6 ust. 1 w/w ustawy komunalizacyjnej.

Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę na konieczność uczestniczenia w niniejszym postępowaniu wszystkich gmin na obszarze których znajdują się urządzenia przedmiotowego kolektora, gdyż każda z nich posiada interes prawny do występowania w charakterze strony w tym postępowaniu.

Jednocześnie Komisja stwierdziła, że odwołująca się nie wykazała tytułu prawno-rzeczowego Gminnej Spółki Wodno-Ściekowej "R." z K. do spornego mienia.

W skardze do Sądu Gmina P. wniosła o uchylenie powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisu art. 5 ust. 4 i art. 6 cytowanej wyżej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. oraz art. 28 k.p.a.

Zdaniem skarżącej choć układy kanalizacyjne biegnące od urządzeń odbierających ścieki od ich wytwórców do urządzeń oczyszczających ścieki muszą być połączone w jedną sieć, nie istnieją przeszkody, aby kolektor sanitarny przekazywać w odcinkach w celu realizacji zadań własnych tym gminom, na których obszarze przebiegają odcinki kolektora, jako części gminnych układów kanalizacyjnych.

Podniesiono również, że sugerowane przez Komisję utworzenie związku komunalnego lub zawarcie porozumienia pomiędzy gminami, stanowi samodzielną kompetencję organów gminy.

Ponieważ wg skarżącej mienie stanowiące przedmiot zaskarżonej decyzji nie zawiera cech niepodzielności a znajdowało się w całości na terenie Gminy P.

I SA 2661/02

i służyło realizacji zadań tylko tej Gminy, Gmina K. nie powinna być stroną niniejszego postępowania, gdyż nie dotyczy ono jej interesu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za nieuzasadnioną i z tego powodu podlegała ona oddaleniu.

Za słuszne trzeba potraktować stanowisko Komisji, że podstawową w tej sprawie okolicznością było ustalenie stanu własnościowego spornego mienia oraz to, że jest ono niepodzielne i służy realizacji zadań własnych więcej niż jednej gminy.

Z tego powodu w postępowaniu tym winny brać udział wszystkie gminy - w tym Gmina K. - na obszarze których znajdują się urządzenia przedmiotowego kolektora. W przypadku bowiem, gdyby okazało się, że stanowi on mienie państwowe, wszystkie te jednostki samorządu terytorialnego miałyby interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu komunalizacyjnym dotyczącym w/w urządzeń.

Przede wszystkim jednak, biorąc pod uwagę treść wyroku i uzasadnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2004 r., zapadłego w sprawie ze skargi Gminnej Spółki Wodno-Ściekowej "R." w K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, należałoby zbadać czy powyższe mienie nie stanowi własności tej Spółki na zasadzie przepisu art. 49 k.c.

Z tych powodów Sąd uznał, że uchylenie przez organ odwoławczy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r. o przekazaniu Gminie P. urządzeń przedmiotowego kolektora było niezbędne a w związku z tym nie stanowiło naruszenia prawa.

W związku z powyższym Sąd - z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - skargę oddalił.