Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Marek Kołaczek, , , po rozpoznaniu w dniu 22 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 956/18 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 8 września 2017 r. nr [...] w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 7 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od maja do grudnia 2014 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 17 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 956/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił B. sp. z o.o. (dalej: "Spółka" lub "strona skarżąca") wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 8 września 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od maja do grudnia 2014 r.

W ocenie Sądu I instancji wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie wykazała, że zachodzi w stosunku do niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd, odwołując się do treści decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 10 listopada 2017 r., wskazał, iż sytuacja finansowa Spółki w latach 2015 – 2016 była stabilna, sprzedaż usług pozostawała na podobnym poziomie i wahała się między 45 a 55 tys. zł miesięcznie. Następnie podniósł, że z bilansu za 2017 r. znajdującego się w aktach sprawy wynika, że w 2017 r. Spółka nadal prowadziła działalność gospodarczą z pozytywnym rezultatem, odnotowując zysk w wysokości ok. 100.000 zł, jej kapitał własny wzrósł ponad dwukrotnie, zaś środki w kasie i na rachunkach bankowych (48.126 zł) w całości wystarczają na uiszczenie zaległości podatkowej wraz odsetkami (41.133,87 zł). Z powyższych względów twierdzenie o zagrożeniu upadłością Spółki nie znajduje - w ocenie WSA w Warszawie - odzwierciedlenia w nadesłanej dokumentacji.

W złożonym zażaleniu reprezentujący Spółkę pełnomocnik zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017 poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej - "p.p.s.a.", wnosząc o jego uchylenie.

W uzasadnieniu zarzutów podniesiono, że skarżąca opisując całą sprawę podkreślała, że toczą się postępowania sądowe przeciwko podmiotom gospodarczym wystawiającym faktury, o zwrot kwot w nich zawartych w związku z nienależnie otrzymanymi świadczeniami. Według Skarżącej wyniki tych postępowań są kluczowe do rozstrzygnięcia pozostałych spraw, zarówno przed sądem administracyjnym, jak i cywilnym w zakresie naliczonych składek ubezpieczeniowych od tych samych kwot. W przeciwnym razie może okazać się, że skarżąca Spółka jako podatnik zostanie obciążona kilkukrotnie różnego rodzaju daninami publicznoprawnymi. Spółka podniosła, iż w sprawach o naliczenie składek ubezpieczeniowych część składów sędziowskich pozawieszała prowadzone przez siebie postępowania do czasu rozstrzygnięcia spraw gospodarczych. Zdaniem skarżącej Sąd zamiast analizować sytuacje majątkową Spółki, winien zastanowić się nad nieodwracalnością skutków, które wywoła odmowa wstrzymania decyzji.

Skarżąca wskazała, iż WSA w Warszawie, badając zasadność zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a., ograniczył się jedynie do oceny sytuacji finansowej skarżącej stwierdzając, że środki w kasie i na rachunkach bankowych Spółki w całości wystarczają na uiszczenie zaległości wraz z odsetkami w zakresie dochodzonego przez organ podatku VAT, wobec czego nie istnieje zagrożenie upadłością. Nie wziął pod uwagę, że skarżąca Spółka podatek od towarów i usług w dochodzonej przez organ wysokości już raz uiściła jako część należności wynikającej z faktur VAT wystawionych przez dostawców usługi wprowadzania danych i nie ma pewności, czy go odzyska ze względu na upływ okresu przedawnienia obowiązujący w prawie cywilnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379).

Należy przy tym wskazać, że z prawnego charakteru powyższej instytucji, wszczynanej na wniosek strony skarżącej, wynika, że wnioskodawca powinien w taki sposób uzasadnić swój wniosek, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami.

W zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca podnosiła, że próba wyegzekwowania kwoty wynikającej ze zobowiązania w podatku od towarów i usług może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody. Sąd I instancji analizując stanowisko strony oraz załączone do wniosku dokumenty doszedł do przekonania, że sytuacja ekonomiczna Spółki nie uzasadnia obawy wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezrozumiałe są przy tym wywody autora zażalenia, że Sąd I instancji zamiast analizować sytuacje majątkową Spółki, winien zastanowić się nad nieodwracalnością skutków, które wywoła odmowa wstrzymania decyzji. Ustalenie bowiem tego czy w sprawie może dojść do realizacji przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe bez uprzedniego zbadania wszelkich okoliczności, który miałyby wpływ na treść rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania. W sytuacji, w której przedmiotem zaskarżenia jest decyzja obejmująca określone kwoty pieniężne ocena wniosku o wstrzymanie wykonania takiego aktu musi uwzględniać bieżącą sytuację finansową wnioskodawcy.

Należy zwrócić uwagę, że wydana przez Sąd I instancji ocena w tym zakresie była oparta na okolicznościach i dokumentach załączonych przez stronę do wniosku. Pełnomocnik strony co prawda podnosił we wniosku, że wobec Spółki prowadzonych jest szereg postępowań, to jednak nie wyjaśnił dokładnie o jakie postępowania konkretnie chodzi oraz jakiego rzędu kwoty są w nich dochodzone. Powyższe powoduje, że wniosek strony, mimo że wskazywał na trudną sytuację Spółki nie określał zarazem w sposób precyzyjny wpływu toczących się równolegle postępowań na możliwości finansowe Spółki. Jedyną okolicznością, która winna być wzięta przez Sąd I instancji pod uwagę była kwestia dochodzonych równolegle przez organy podatkowe należności z tytułu odpowiedzialność płatnika i należność z tytułu niepobranego i niewypłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 i 2015 r., gdyż tego rodzaju informacje wynikały z załączonych przez stronę dokumentów. Uwzględniając jednak nawet powyższą okoliczność, nie można było uznać, że ocena jak wydał Sąd I instancji była nieprawidłowa.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.