Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1099/23 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2023 r. nr 233/23 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. oddala skargę kasacyjną. 2. zasądza od M. G. na rzecz A. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1099/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. P. (dalej jako skarżący) na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2023 r. nr 233/23 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Warszawski Zachodni decyzją z 14 listopada 2022 r. po rozpoznaniu wniosku inwestora M. G. zatwierdził projekt budowlany zamienny dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz jednego budynku jednorodzinnego wolnostojącego, z garażami i szambami, na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w D. gm. Ł. oraz udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku.

Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł A. P.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 27 lutego 2023 r. nr 233/23 umorzył postępowanie odwoławcze z jego odwołania. Wskazał, że w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji stronami byli A1. i J. P. , który zmarł [...] 2021 r. Natomiast A. P. - syn A1. i J. P. został ustanowiony w ww. postępowaniu pełnomocnikiem A1. P. Organ odwoławczy zaznaczył, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżący został uznany za spadkobiercę zmarłego J. P. (w wypisie z rejestru gruntów z dnia 6 października 2022 r. jako właściciele działki o nr ew. [...] w dalszym ciągu figurują J. P. i A1. P.). PINB Warszawski Zachodni pismem z 6 października 2022 r. poinformował A1. P. o utracie interesu prawnego w omawianej sprawie. Skoro zatem mocodawczyni A. P. utraciła przymiot strony w w/w postępowaniu, to A. P. jako jej pełnomocnik również nie może skutecznie występować w jej imieniu w ramach ww. postępowania. Ponadto z akt sprawy nie wynikają inne okoliczności, które świadczyłyby o indywidualnym interesie prawnym A. P.

Organ odwoławczy uznał, że skoro wnoszący odwołanie A. P. nie posiada w omawianym postępowaniu administracyjnym przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., to nie mógł skutecznie wnieść odwołania. Stwierdzenie to skutkowało wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.

Odnosząc się do wniosku z dnia 14 stycznia 2023 r. MWINB wskazał, że skarżący nie może skutecznie żądać przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu powiatowego z uwagi na fakt, iż nie jest stroną postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane w/w rozstrzygnięcie.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd wyjaśnił w jakich okolicznościach organ odwoławczy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego z uwagi na brak przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. Wskazał, że przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą wynikać tak z przyczyn podmiotowych, jak też przedmiotowych. W przypadku postępowania odwoławczego bezprzedmiotowość ze względów podmiotowych będzie zachodziła w sytuacji, gdy organ ustali w toku postępowania, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania.

Sąd zauważył, że podstawę do umorzenia postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie stanowiło przyjęcie przez organ odwoławczy, że odwołanie od zaskarżonej decyzji złożył A. P. , któremu nie przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Według organu uprawnienie do uczestniczenia w tej sprawie jako strona nie może wynikać z pełnomocnictwa, jakiego udzieliła odwołującemu jego matka - A1. P., która utraciła przymiot strony w tym postępowaniu. Z akt nie wynika również, by jako syn zmarłego w dniu [...] 2021 r. J. P., współwłaściciela działki sąsiedniej nr ew. [...], w wyniku spadkobrania wstąpił w prawa przysługujące zmarłemu związane z tą nieruchomością. Nie legitymuje się on również indywidualnym interesem prawnym.

Sąd zauważył, że zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie ma wątpliwości, że przedstawione w ww. przepisie pojęcie "strony" jest kategorią prawa materialnego, a więc interes prawny uprawniający do wszczęcia postępowania i bycia w nim stroną musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Nie wystarczy wewnętrzne przekonanie danego podmiotu w tym zakresie, które zwykle wiąże się z interesem faktycznym, a nie prawnym (por. wyrok NSA z 26 września 2019 r., I OSK 178/18). Powyższe oznacza więc, że dany podmiot posiada interes prawny wtedy, gdy na podstawie konkretnego przepisu prawa może skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami tego podmiotu. Za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 514/17, Sąd zaznaczył, że celem art. 28 K.p.a. jest umożliwienie udziału w postępowaniu administracyjnym tym wszystkim, których interesu prawnego lub obowiązku to postępowanie dotyczy, po to, aby mieli oni możliwość obrony swoich praw przed ewentualnym ich naruszeniem przez wydanie decyzji niezgodnej z prawem.

Okoliczności rozpoznawanej sprawy – w ocenie Sądu – wskazują, że umorzenie postępowania odwoławczego przez MWINB nie zostało poprzedzone dostatecznym wyjaśnieniem okoliczności pozwalających na przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu odwoławczym. W uzasadnieniu decyzji wskazano na utratę przymiotu strony przez A1. P., która udzieliła skarżącemu pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym. Ponadto wskazano, że skarżący nie jest spadkobiercą po zmarłym J. P. Wreszcie podniesiono, że brak jest okoliczności wskazujących na posiadanie przez skarżącego indywidualnego interesu prawnego.

Sąd uznał, że kwestia legitymacji skarżącego do występowania jako strona w omawianym postępowaniu nie została przez organ należycie rozważona. Okoliczności rozpoznawanej sprawy wymagały przede wszystkim wyjaśnienia przez organ, w jakim charakterze A. P. występuje z odwołaniem. Zwrócenie się do składającego odwołanie o sprecyzowanie powyższej kwestii było podstawowym obowiązkiem organu odwoławczego, poprzedzającym ocenę posiadania przymiotu strony w tym postępowaniu, z którego organ się nie wywiązał. Powyższe uchybienie implikowało dalsze nieprawidłowości, w szczególności w aspekcie wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego organ wskazuje bowiem lakonicznie na brak uprawnienia do złożenia odwołania w imieniu własnym, w imieniu matki, jak i jako spadkobierca J. P. W tym ostatnim aspekcie nie wyjaśnia zaś, czy postępowanie spadkowe zostało zakończone, jaki jest krąg spadkobierców i czy skarżący z tego tytułu (jako syn zmarłego) nie mógłby w tym postępowaniu uczestniczyć jako jeden z następców prawnych J. P.

Sąd podkreślił, że z zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a. wynika spoczywający na organach obowiązek wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana również wtedy, gdy organ nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy, jak również wówczas, gdy nie wskaże wszystkich istotnych dla sprawy dowodów.

W świetle powyższego Sąd uznał, że organ odwoławczy odmawiając skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym, uchybił przepisom postępowania w sposób istotny, naruszając art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., co doprowadziło do przedwczesnego zastosowania przepisu art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł inwestor M. G., zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 17.04.2023. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.. dalej jako: "K.p.a.") w zw. z 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., polegające na błędnym uznaniu, iż MWINB nie wyjaśnił dostatecznie okoliczności pozwalających na przyjęcie, że A. P. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, z garażami i szambami na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w D. gm. Ł. (dalej: "Inwestycja") poprzez brak wyjaśnienia w jakim charakterze występuje A. P. z odwołaniem od Decyzji organu I instancji z 14.11.2022 o nr 497/22, podczas gdy MWINB wskazał, iż niezależnie od tego czy A. P. występowałby jako współwłaściciel działek nr [...] i [...] (sąsiadujących z działką nr [...]) na podstawie dziedziczenia po J. P. czy też jako pełnomocnik A1. P. – współwłaścicielki tychże działek i tak nie miałby prawa do wniesienia odwołania, wobec tego, iż wszyscy współwłaściciele działek nr [...] i [...] utracili status strony ww. postępowania administracyjnego, co skutkowało błędnym uchyleniem przez WSA Decyzji nr 233/23 prawidłowo wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. oraz art. 105 K.p.a.,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 11 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na błędnym uznaniu, iż MWINB nie wyjaśnił dostatecznie motywów podjętego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji nr 233/23 w zakresie braku legitymacji A. P. i A1. P. do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, podczas gdy motywy te były A. P. znane już na etapie postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego Warszawskiego Zachodniego (dalej: "PINB") zakończonym decyzją nr 497/22 z dnia 14.11.2022 r., przede wszystkim z pisma PINB z 6.10.2022 r. oraz pisma PINB z 8.12.2022 r., które zostały doręczone A. P. jako pełnomocnikowi A1. P., w których PINB informował szczegółowo i obszernie dlaczego A1. P. oraz spadkobiercy J. P. nie posiadają na tym etapie sprawy przymiotu jej strony, a zatem nie było potrzeby po raz kolejny szczegółowego wyjaśniania tych samych okoliczności A. P., aby dotrzymana była zasada przekonywania wyrażona w art. 11 K.p.a., co skutkowało błędnym uchyleniem przez WSA Decyzji nr 233/23 prawidłowo wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 KPA oraz art. 105 § 1 K.p.a.,

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 30 § 4 Kp.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. oraz w zw. z art. 11 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na błędnym uznaniu, iż MWINB nie wyjaśnił dostatecznie motywów podjętego rozstrzygnięcia zawartego w Decyzji nr 233/23 w zakresie braku legitymacji A. P. i A1. P. do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, poprzez brak wyjaśnienia przez MWINB czy postępowanie po J. P. jest zakończone oraz jaki jest krąg jego spadkobierców i czy A. P. nie mógłby uczestniczyć w postępowaniu jako jeden z następców prawnych J. P., podczas gdy informacja o braku zakończenia ww. postępowania spadkowego pochodzi od samego A. P., a nadto krąg spadkobierców po J. P. miałby znaczenie, wyłącznie gdyby na etapie wydawania decyzji z 14.11.2022 przez PINB był on jeszcze stroną postępowania, bowiem art. 30 § 4 K.p.a. dotyczy następstwa prawnego wyłącznie po stronach postępowania, podczas gdy J. P. utracił status strony jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia 14.11.2022 r. przez PINB, wobec czego ustalenie kręgu jego spadkobierców nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem z tytułu spadkobrania nie uzyskaliby oni statusu strony niniejszego postępowania, co wynikało z pisma PINB z 6.10.2022 r. oraz pisma PINB z 8.12.2022 r., które zostały doręczone A. P. jako pełnomocnikowi A1. P., a zatem nie było potrzeby po raz kolejny szczegółowego wyjaśniania tych samych okoliczności A. P., aby dotrzymana była zasada przekonywania wyrażona w art. 11 K.p.a., co skutkowało błędnym uchyleniem przez WSA Decyzji nr 233/23 prawidłowo wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. oraz art. 105 § 1 K.p.a.,

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (ti. z 10.03.2023. Dz.U. z 2023. poz. 682 ze zm.. dale): "Prawo budowlane") w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na etapie postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejsze) sprawie) polegające na uwzględnieniu skargi A. P. i uchyleniu decyzji nr 233/23, podczas gdy zgodnie z treścią ww. przepisów postępowanie administracyjne, w którym PINB wydał dnia 14.11.2023 r. decyzję nr 497/22 nie dotyczyło interesu prawnego ani obowiązków współwłaścicieli działek nr [...] i [...] sąsiadujących z działką nr [...], do których to działek A. P. rości sobie prawa, a zatem nie przysługiwało mu prawo do wniesienia odwołania od ww. decyzji PINB ani status strony na etapie postępowania przed MWINB, wobec czego MWINB prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze w decyzji nr 233/23 prawidłowo wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. oraz art. 105 § 1 K.p.a.,

e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na etapie postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie) polegające na uwzględnieniu skargi A. P. i uchyleniu decyzji nr 233/23, podczas gdy zgodnie z treścią ww. przepisów postępowanie administracyjne, w którym PINB wydał dnia 14.11.2023 r. decyzję nr 497/22 nie dotyczyło interesu prawnego ani obowiązków współwłaścicieli działek nr [...] i [...] sąsiadujących z działką nr [...], w tym współwłaścicielki – A1. P., w której imieniu na etapie postępowania administracyjnego działał A. P. , a zatem nie przysługiwało jej prawo do wniesienia odwołania, wobec czego MWINB prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze w decyzji nr 233/23 prawidłowo wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 105 § 1 K.p.a.,

f) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. w zw. z art. 127 § 1 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. oraz art. 105 §1 K.p.a. polegające na błędnym zaniechaniu oddalenia skargi A. P. na decyzję nr 233/23 w całości, podczas gdy jako osoba niebędąca stroną postępowania ani niebędąca pełnomocnikiem strony wniósł on odwołanie do MWINB na decyzję PINB z 14.11.2022 r., wobec czego postępowanie odwoławcze toczące się przed MWINB jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na mocy art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. oraz art. 105 § 1 K.p.a., co MWINB prawidłowo orzekł w decyzji nr 233/23.

Naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy skarżący kasacyjnie upatruje w naruszeniu art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na etapie postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie poprzez błędną wykładnię owych przepisów, skutkującą uznaniem, iż w rozumieniu ww. przepisów sam fakt przysługiwania A1. P. lub A. P. prawa własności/udziału we współwłasności działek nr [...] i [...] sąsiadujących z działką nr [...], na której Pan M. G. chce wybudować obiekt oznacza, iż przysługuje im status strony w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dotczącym tego obiektu oraz pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, podczas gdy z dokumentacji zamiennej przedłożonej przez M. G. wynika, iż działki nr [...] i [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu, bowiem przedmiotowa inwestycja Skarżącego nie oddziałuje na działki nr [...] i [...] w sposób ograniczający (na podstawie odrębnych przepisów) ich zagospodarowanie, w tym zabudowę, co potwierdził MWINB w decyzji nr 233/23.Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi w całości, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą, zdaniem skarżącego kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie w całości i zasadzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na jej rzecz.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez M. G. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotowe postępowanie odwoławcze nie dotyczy postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę prowadzonego przez organ architektoniczno-budowlany a jest efektem prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, czyli zmierzającego do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego na skutek wykonania przez inwestora obowiązku dotyczącego uzupełniania dokumentacji projektowej w określonym zakresie. W związku z tym podstawą prawną dla ustalenia statusu strony nie będzie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 3 pkt 2 tej ustawy, który ma zastosowanie wyłącznie do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę ale ogólny przepis definiujący stronę postępowania z art. 28 § 1 K.p.a., który ma zastosowanie w sprawach prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego. Według tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wobec tego Sąd I instancji zasadnie przyjął, że kwestię legitymacji procesowej A. P. należy rozpatrywać zgodnie z treścią art. 28 K.p.a.

Należało zatem ustalić po pierwsze w jakim charakterze A. P. złożył odwołanie tj. czy uczynił to jako pełnomocnik swojej matki A1. P., czy też zrobił to we własnym imieniu i we własnym interesie prawnym jako spadkobierca po zmarłym ojcu J. P.. W zaskarżonej decyzji brak ustaleń odnośnie do okoliczności dotyczących wejścia w prawa zmarłego. Słusznie zauważył Sąd I instancji, że organ odwoławczy nie wyjaśnił czy postępowanie spadkowe zostało zakończone, jaki jest krąg spadkobierców i czy skarżący z tego tytułu (jako syn zmarłego) nie mógłby w tym postępowaniu uczestniczyć jako jeden z następców prawnych J. P.

Jeśli skarżący działał jako pełnomocnik, to jego interes prawny nie ma znaczenia bowiem reprezentuje interes prawny swojej matki A1. P. Wyjaśnienie tej kwestii jest konieczne bowiem w skardze A. P. powołuje się na własny interes prawny wynikający z nabycia praw do działek będących własnością zmarłego ojca J. P. Co prawda nie wylegitymował się on żadnym dokumentem w postaci poświadczenia dziedziczenia czy postanowienia Sądu o nabyciu spadku ale w ocenie NSA tego rodzaju dokument nie jest konieczny dla ustalenia wejścia w prawa zmarłego na potrzeby przyznania mu statusu strony w postępowaniu odwoławczym dotyczącym przedmiotowej inwestycji. Wystarczy bowiem aby A. P. złożył oświadczenie w tej kwestii pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Należało jednak poczynić tego typu ustalenia a takich zabrakło. Okoliczność, że A. P. informował o niezakończeniu postępowania spadkowego nie świadczy o tym, że nie należy do kręgu spadkobierców.

Jeśli natomiast działał jako pełnomocnik matki A1. P. to stwierdzić należy, że twierdzenia skarżącego kasacyjnie o braku przymiotu strony tej osoby w niniejszym postępowaniu są bezpodstawne.

A1. P. przysługuje status strony w niniejszym postępowaniu bowiem decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego powoduje dla niej powstanie obowiązku, zwolnienie z obowiązku, powstanie lub rozszerzenie uprawnienia, utratę lub ograniczenie uprawnienia wynikających w przepisu prawa materialnego.

Przepisem prawa materialnego statuującym interes prawny A1. P. z uwagi na to, że projekt budowlany przewiduje rozwiązania techniczne zabezpieczające jej działkę przed zalewaniem wodami opadowymi spływającymi z działki inwestora będzie § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), który stanowi, że dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione.

W okolicznościach sprawy wynikających z podwyższenia terenu na działce inwestycyjnej A1. P. ma zatem wynikający z ww. przepisu rozporządzenia interes prawny sprowadzający się do uprawnienia polegającego na ochronie swojej nieruchomości przed kierowaniem wód opadowych na jej teren z działki inwestora. Rozwiązania zabezpieczające działkę tej strony przed zalewaniem wskazują na jej uprawnienie do niezalewania jej działki przez wody opadowe spływające z sąsiedniej działki i uprawnienie do dokonania w toczącym się postępowaniu oceny czy przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania rzeczywiście nie spowodują naruszenia jej uprawnienia do niezalewania jej działki. A1. P. ma więc interes prawny polegający na obronie swojej nieruchomości przed zalewaniem wodami spływającymi z działki inwestora, ponieważ zamienny projekt budowlany przewiduje w tym zakresie zabezpieczenia, które z kolei należy rozważyć. Inaczej mówiąc, przewidziane w zamiennym projekcie budowlanym rozwiązania zabezpieczające nieruchomość sąsiednią przed zalewaniem wskazują na interes prawny właściciela takiej działki wynikający z uprawnienia do niezalewania jego działki przez wody opadowe znajdujące się na działce inwestora. Skoro A1. P. ma interes prawny, to występujący w jej imieniu pełnomocnik mógł w jej imieniu wnieść odwołanie.

Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji zasadnie uznał, że organ odwoławczy nie wyjaśnił właściwie charakteru w jakim wystąpił A. P. wnosząc odwołanie od decyzji organu I instancji. Miało to istotny wpływ na wynik sprawy bowiem doprowadziło do umorzenia postępowania odwoławczego gdy z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednoznacznie w jakim charakterze występował A. P. Uznając, że był pełnomocnikiem należało powiązać jego legitymację z interesem prawnym mocodawcy. Przyjmując jednak jego własny interes prawny, wywodzony z wejścia w prawa do nieruchomości sąsiadującej z inwestycją po zmarłym ojcu, należało ustalić czy spadkobranie miało miejsce. Skoro powyższe okoliczności nie zostały wyjaśnione, to umorzenie postępowania odwoławczego nastąpiło z istotnym naruszeniem art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 4 K.p.a.

Okoliczność, że PINB w kierowanych do A1. i A. P. pismach informował ich o odmowie przyznania im statusu strony nie ma znaczenia dla oceny dochowania przez organ art. 11 K.p.a. bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji MWINB błędnie odmówił A1. P. statusu strony i przeniósł te błędne ustalenia na A. P. Ponadto mając na uwadze śmierć J. P. organ powinien był wyjaśnić czy syn zmarłego wszedł w prawa zmarłego do nieruchomości, która przecież sąsiaduje z inwestycją.

Mając powyższe na uwadze za niezasadne uznać należało wszystkie postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania i naruszenia przepisów prawa materialnego.

Sąd I instancji zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję bowiem organ w istocie pominął ustalenie statusu wnoszącego odwołanie, w tym jego interesu prawnego związanego z uprawnieniem do niezalewania działki. Nie było zatem podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego. Prawidłowo Sąd I instancji uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które w konsekwencji doprowadziły do naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. oraz art. 105 § 1 K.p.a. uzasadniających uwzględnienie skargi. Nie naruszono więc art. 151 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.

-----------------------

11