II OZ 481/26 - Postanowienie

Data orzeczenia	2026-05-12	
Data wpływu	2026-04-20	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)	
Sygn. powiązane	II SA/Kr 321/25	
Skarżony organ	Rada Miasta	
Treść wyniku	Odrzucono zażalenie w części
Oddalono zażalenie w części	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Krakowie, A. H.-M., R. M. oraz B. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Kr 321/25 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Krakowie, A. H.-M., R. M. i B. S. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 24 stycznia 2018 r. nr XCIII/2443/18 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Stradom" postanawia: 1. odrzucić zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Krakowie, A. H.-M., R. M. oraz B. S. w części dotyczącej punktu 1 zaskarżonego postanowienia; 2. oddalić zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Krakowie, A. H.-M., R. M. oraz B. S. w części dotyczącej punktu 2 i 3 zaskarżonego postanowienia.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 9 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Kr 321/25, w punkcie 1. dopuścił X sp. z o.o. w [...] do udziału w postępowaniu; w punkcie 2. odrzucił wniosek X sp. z o.o. w [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej; w punkcie 3. odrzucił skargę kasacyjną X sp. z o.o. w [...].

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia 3 października 2025 r. Sąd ten stwierdził nieważność:

– § 25 ust. 3 pkt 10 zaskarżonego planu miejscowego w zakresie słów: "z dopuszczeniem budowy oficyny, przy uwzględnieniu następujących ustaleń: a) maksymalna powierzchnia zabudowy 480 m2, b) maksymalne wysokości zabudowy oficyny: – 18 m w jej zachodniej części, ale nie wyżej niż wysokość kalenicy oficyny na działce nr [...] obręb [...], – 16,5 m w jej południowej części, – 17,5 w jej wschodniej części, ale nie wyżej niż wysokość kalenicy oficyny na działce nr [...] obręb [...], c) wymagane dachy jedno lub wielkospadowe o kącie nachylenia połaci dachowych od 10º do 30º, d) dopuszcza się wprowadzenie galerii i balkonów na elewacjach;"(pkt I);

– części graficznej zaskarżonej planu miejscowego w zakresie wyznaczonej na działkach [...] i [...] strefy budowy lub rozbudowy (pkt II).

W postępowaniu udział brali wyłącznie skarżący i organ. W dniach 4 i 5 listopada 2025 r. doręczono stronom odpisy wyroku z uzasadnieniem. W dniu 11 grudnia 2025 r. X sp. z o.o. w [...] (dalej: "spółka") uiściła 150 zł tytułem "wpisu od skargi kasacyjnej" oraz wniosła na podstawie art. 33 § 1 i art. 142 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej: "P.p.s.a." o doręczenie z urzędu odpisu wyroku z uzasadnieniem, wskazując przy tym, że jest właścicielem działek nr: [...] i [...] zabudowanych kamienicą przy ul. [...]. W dniu 15 grudnia 2025 r. z ostrożności procesowej spółka wniosła skargę kasacyjną z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, wskazując, że o wyroku, który bezpośrednio dotyczy wyłącznie jej nieruchomości, dowiedziała się z prasy 8 grudnia 2025 r.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, z treści księgi wieczystej wynika, że spółka jest właścicielką nieruchomości, o której wprost mowa w sentencji wyroku, natomiast z sekwencji złożenia pism oraz ich treści wynika, że intencją spółki jest przede wszystkim doręczenie jej odpisu wyroku z uzasadnieniem celem wywiedzenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem zasadnym, w ocenie Sądu pierwszej instancji, jawi się umożliwienie spółce zaskarżenia wyroku, którego sentencja wprost odnosi się do należącej do niej nieruchomości, a który stwierdza nieważność planu miejscowego uchwalonego wskutek złożonych przez nią uwag w toku procedury planistycznej. Dlatego też Sąd Wojewódzki dopuścił spółkę do udziału w postępowaniu celem doręczenia jej odpisu wyroku z uzasadnieniem. Biorąc pod uwagę powyższe, a także to, że ustawowo przewidziany termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie rozpoczął biegu (bo do doręczenia wyroku spółce dopiero ma dojść), skarga kasacyjna (jako przedwczesna) i wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia (jako niedopuszczalny) zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucone.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli: Wspólnota Mieszkaniowej przy ul. [...] w Krakowie, A. H.-M. i R. M. Skarżący, zaskarżając w całości ww. postanowienie podnieśli, że co do pkt 1 i 2 zaskarżonego postanowienia wnoszą zażalenie, zaś w zakresie pkt 1 wnoszą o rozpoznanie tego postanowienia, (które nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy) w trybie art. 191 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o:

1) rozpoznanie zażalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w trybie autokontroli i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i rozpoznając na nowo sprawę:

a. odmowę dopuszczenia X sp. z o.o. w [...] do udziału w sprawie;

b. odrzucenie wniosku X sp. z o.o. w [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej;

c. odrzucenia skargi kasacyjnej X sp. z o.o. w [...];

2) uchylenie zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej części (pkt 1 sentencji) oraz odmowę dopuszczenia X sp. z o.o. w [...] do udziału w sprawie;

3) uchylenie pkt 2 i 3 zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

I. naruszenie art. 33 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 170 P.p.s.a. oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez dopuszczenie do udziału w sprawie podmiotu po jej merytorycznym zakończeniu, co w praktyce prowadzi do obejścia prawomocności orzeczeń oraz do stworzenia podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez podmiot, który nie uczestniczył w rozpoznaniu sprawy;

II. naruszenie art. 170 P.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP i tym samym zasady pewności prawa i stabilności prawomocnych orzeczeń poprzez dopuszczenie do udziału w postępowaniu podmiotu, który zgłosił wniosek do sprawy po jej merytorycznym zakończeniu, wyłącznie w celu otwarcia mu bezzasadnie drogi do wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 października 2025 r. stał się prawomocny z dniem 6 grudnia 2025r.

III. naruszenie art. 66 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie zwrotu pisma X sp. z o.o. z dnia 10 grudnia 2025 r., mimo że zostało ono wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika i nie zawierało wymaganego oświadczenia o doręczeniu odpisu pisma profesjonalnym pełnomocnikom stron (ani oświadczenia o nadaniu przesyłki poleconej), co zgodnie z art. 66 § 1 zd. 3 P.p.s.a. skutkuje zwrotem pisma bez wzywania do usunięcia braku, a w konsekwencji doprowadziło do rozpoznania wniosku przez Sąd na podstawie pisma dotkniętego brakiem formalnym.

IV. naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez brak zastosowania się Sądu co do oceny prawnej wyrażonej w postanowieniu własnym z dnia 14 kwietnia 2025 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia D. K. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2025 r. II OZ 1056/25, w którym wprost podniesiono, że w postępowaniu wszczętym na skutek skargi na uchwałę w sprawie planu miejscowego wykazanie naruszenia indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego stwarza możliwość przeprowadzenia merytorycznej oceny rodzaju tego naruszenia, lecz tylko wobec podmiotu kwestionującego przed sądem administracyjnym legalność planu miejscowego. Przedmiotem takiej oceny nie jest i nie może być interes prawny lub uprawnienie innych podmiotów, których plan miejscowy dotyczy, pośrednio czy nawet bezpośrednio. Osoba, która nie wniosła skargi do sądu administracyjnego we własnym interesie prawnym, nie może zatem skutecznie ubiegać się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. Przepis ten nie stanowi podstawy dopuszczenia wnioskodawczyni do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze jego uczestnika. Zgodnie z jego treścią udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brata udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prażonego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Oznacza to, że dopuszczenie osoby w charakterze uczestnika postępowania może mieć miejsce w postępowaniu sądowym zainicjowanym skargą na akt podjęty w ramach postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 1 K.p.a., ewentualnie na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez organ takiego postępowania. Jak już wskazano, w sprawie dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dochodzi do załatwienia sprawy administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego;

V. naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie dokonania szczegółowej oceny argumentacji Spółki X Sp z o,o. co do rzekomego przysługiwania statusu strony, pomimo wytycznych zawartych w prawomocnym postanowieniu tut. Sądu z dnia 14 kwietnia 2025 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia D. K. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2025 r., II OZ 1056/25;

VI. naruszenie art. 33 §1 i 2 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że X sp. z o.o. spełnia przesłanki dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony, mimo że niniejsza sprawa dotyczy zaskarżenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które nie jest poprzedzone postępowaniem administracyjnym;

VII. naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w z zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. przez pominięcie w uzasadnieniu orzeczenia odniesienia się do okoliczności prawomocności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 października 2025 r. na skutek braku zaskarżenia przez strony postępowania sądowoadministracyjnego jak również oceny prawnej dokonanej przez sądy administracyjne w tej sprawie w zakresie przysługiwania statusu uczestnika postępowania, poprzez przyjęcie, że skarga kasacyjna była przedwczesna zamiast prawidłowo niedopuszczalna;

VIII. naruszenie 142 § 1 P.p.s.a. poprzez dokonanie doręczenia wyroku z uzasadnieniem podmiotowi, nie będącemu stroną postępowania sądowoadministracyjnego oraz zaniechanie odrzucenia wniosku z dnia 10 grudnia 2025 r. o "doręczeniu z urzędu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem".

W uzasadnieniu zażalenia powyższe zarzuty dodatkowo umotywowano.

Zażalenie na wskazane na wstępie postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 9 stycznia 2026 r. złożyła również skarżąca B. S. Zaskarżając pkt 2 i 3 tego postanowienia zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- naruszenie art. 178 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako przedwczesna, podczas gdy była ona niedopuszczalna z mocy prawa z uwagi na brak legitymacji X sp. z o.o. w [...] (dalej: "spółka") do jej wniesienia, co w konsekwencji prowadzi do niepewności co do skutków procesowych postanowienia i stwarza pozór dopuszczalności ponownego wniesienia skargi kasacyjnej przez ten sam podmiot;

- naruszenie art. 33 § 2 P.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U z 2025, poz. 1153) – dalej: "u.s.g." w zw. z art. 178 P.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że w sprawie ze skargi na uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczalne jest skuteczne przystąpienie do postępowania sądowoadministracyjnego osoby trzeciej, a w konsekwencji wniesienie przez nią skargi kasacyjnej;

- naruszenie art. 170 P.p.s.a. poprzez naruszenie wiążącego charakteru prawomocnego wyroku, polegające na podjęciu po jego uprawomocnieniu czynności procesowych zmierzających do ponownego otwarcia drogi do jego zaskarżenia przez dopuszczenie nowego podmiotu do udziału w prawomocnie zakończonym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia w punktach 2 i 3 i orzeczenie o odrzuceniu skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej, pochodzącej od podmiotu nieposiadającego legitymacji do zaskarżenia wydanego w sprawie prawomocnego wyroku oraz odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z tego samego powodu,

- względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia we wskazanym wyżej zakresie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania,

- zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów sądowych wg norm przepisanych.

W oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 191 P.p.s.a. autor zażalenia wniósł o objęcie kontrolą niezaskarżalnego postanowienia o dopuszczeniu spółki do udziału w postępowaniu (pkt 1 postanowienia) jako oczywiście wadliwego, wydanego bez formalnego wniosku spółki, po uprawomocnieniu się wyroku wydanego w niniejszej sprawie oraz naruszającego art. 33 § 2 P.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g., a którego wydanie miało bezpośredni wpływ na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie tj. odrzucenia skargi kasacyjnej jako przedwczesnej (złożonej przed doręczeniem spółce wyroku z uzasadnieniem).

W uzasadnieniu zażalenia powyższe zarzuty dodatkowo umotywowano.

W odpowiedzi na zażalenie B. S. pozostali skarżący, tj. Wspólnota Mieszkaniowej przy ul. [...] w Krakowie, A. H.-M. i R. M. wskazali, iż przychylają się do stanowiska w nim zawartego, jednocześnie podtrzymując zarzuty zawarte we własnym zażaleniu.

Z kolei pismem z dnia 10 marca 2026 r. X sp. z o.o. w [...] wniosła o:

1. w zakresie zażaleń na pkt. 1 zaskarżonego postanowienia:

a) odrzucenie wniesionych zażaleń przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ze względu na ich niedopuszczalność – art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.

ewentualnie, w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku:

b) odrzucenie wniesionych zażaleń przez Naczelny Sąd Administracyjny ze względu na ich niedopuszczalność – art. 180 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.;

c) odmowę dokonania kontroli niezaskarżalnego postanowienia na podstawie art. 191 P.p.s.a.;

2. w zakresie zażaleń na pkt. 2 i 3 zaskarżonego postanowienia – oddalenie wniesionych zażaleń, jako niezasadnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie.

Istotą zarzutów podniesionych w obydwu zażaleniach jest twierdzenie, że art. 33 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności – nie ma zastosowania w sytuacjach, gdy przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest akt bądź czynność podjęta poza postępowaniem administracyjnym, a przede wszystkim przepis prawa miejscowego lub uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego. Powyższe, zdaniem stron wnoszących zażalenia oznacza, że art. 33 § 2 P.p.s.a. nie daje wnioskodawcy uprawnień uczestnika postępowania w niniejszym postępowaniu sądowym, niezależnie od tego, czy posiada on interes prawny w tej sprawie.

Ze stanowiskiem tym, w świetle podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 grudnia 2025 r., sygn. akt II OPS 1/25 (LEX nr 4014393), nie można się zgodzić.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w ww. uchwale, że: "art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) może być podstawą dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym wywołanym skargą na uchwałę o zezwoleniu na realizację inwestycji mieszkaniowej i inwestycji towarzyszących, podjętą na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących (Dz.U. z 2024 r., poz. 195), osoby, która nie brała udziału w postępowaniu poprzedzającym podjęcie tej uchwały, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jak też organizacji społecznej nie powołującej się na własny interes prawny, lecz zgłaszającej udział w sprawie innej osoby, jeżeli sprawa ta dotyczy przedmiotu jej statutowej działalności".

Wprawdzie samo przywołane powyżej rozstrzygnięcie podjętej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego odnosi się ściśle do skarg na uchwały o zezwoleniu na realizację inwestycji mieszkaniowej i inwestycji towarzyszących, podjętych na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących, to jednak jak wynika z uzasadnienia uchwały, rozstrzygnięcie to wyprowadzono z ogólnej konkluzji, że: "występujące w art. 33 § 2 p.p.s.a. pojęcie "postępowanie administracyjne" trzeba rozumieć, jako postępowanie prowadzone przez organ administracji w każdej sprawie, w której działanie organu administracji podlega zaskarżeniu skargą do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.".

Tym samym zgodnie z treścią powyższej uchwały, art. 33 § 2 P.p.s.a., wbrew stanowisku prezentowanemu w obydwu wniesionych zażaleniach, może być podstawą dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym wywołanym skargą na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (stanowiącej akt prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.), strony, która nie brała udziału w postępowaniu poprzedzającym podjęcie tej uchwały, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego.

W związku z powyższym, Sąd pierwszej instancji uznając, że zaskarżona uchwala dotyczy interesu prawnego X sp. z o.o. w [...], prawidłowo orzekł o dopuszczeniu ww. Spółki do udziału w postępowaniu.

Gdyby rzeczona Spółka nie został uczestnikiem postępowania z przysługującymi jej indywidualnymi uprawnieniami procesowymi, efektywność realizacji prawa do sądu w jej zakresie byłaby znikoma. W obliczu bowiem stwierdzenia nieważności uchwały w części dotyczącej nieruchomości należącej do Spółki nie dysponowałby ona skutecznym środkiem prawnym w celu ochrony swojego interesu – naruszonego (co warto podkreślić) nie bezpośrednio samą uchwałą, lecz orzeczeniem stwierdzającym nieważność w odniesieniu do jej własności.

Należy również mieć na uwadze, że w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność części zaskarżonego aktu i doręczył dopuszczonemu uczestnikowi postępowania odpis wyroku z uzasadnieniem z urzędu. Jednakże gdyby w sprawie doszło do oddalenia skargi, to w tej sytuacji odpis wyroku z uzasadnieniem doręczany jest na wniosek strony (art. 141 § 2 P.p.s.a.). Gdyby więc żadna ze stron nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia, odpis wyroku z uzasadnieniem nie zostałby nikomu doręczony, a zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej w ogóle nie rozpocząłby biegu. Wobec tego, przyjęcie interpretacji, że termin dla dopuszczonego do udziału w postępowaniu uczestnika jest taki sam, jak dla stron, powodowałoby, że uczestnik wcale nie mógłby złożyć skargi kasacyjnej. W tym przypadku również przywrócenie terminu, który nie rozpoczął biegu, nie byłoby możliwe.

Termin na wstąpienie w sprawie uczestników, o których mowa w art. 33 § 2 P.p.s.a. nie jest określony w ustawie, co oznacza, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zainteresowany podmiot może złożyć w dowolnym czasie, dopóki postępowanie sądowoadministracyjne się toczy, tj. do jego prawomocnego zakończenia w drugiej instancji (por: postanowienia NSA: z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt I OZ 808/14, z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2032/12, z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I FZ 117/14, dostępne, [w:] baza orzeczeń nsa.gov.pl; por. też M. Niezgódka-Medek, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu, Komentarz, s. 87-88).

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę powyższy pogląd w pełni podziela. Dodać jedynie należy, że etap postępowania na jakim wniosek ten jest zgłoszony przesądza o zakresie czynności tego podmiotu w przypadku dopuszczenia go przez sąd do udziału w sprawie. Zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a., termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Ponieważ uczestnik postępowania X sp. z o.o. w [...] otrzymał odpis wyroku wraz z uzasadnieniem po wydaniu postanowienia o dopuszczeniu do sprawy (z dnia 9 stycznia 2026 r.), dla tego podmiotu rozpoczął się trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej, niezależny od terminu, który upłynął dla pierwotnych stron. Termin ten nie jest powiązany z terminami do złożenia skargi kasacyjnej, wyznaczonymi dla pozostałych stron (uczestników) postępowania. Nie można bowiem uznać, że późniejsze dopuszczenie uczestnika nie otwiera dla niego nowego terminu do zaskarżenia orzeczenia. Taka wykładnia przepisów prowadziłaby do bezprawnego ograniczenia prawa uczestnika do zaskarżenia orzeczenia oraz naruszałaby konstytucyjną gwarancję dostępu do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), która musi zapewniać realną możliwość ochrony prawnej, w tym prawo do sądu drugiej instancji.

Tym samym wniesienie skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia przez podmiot dopuszczony do udziału w postępowaniu zostało przez Sąd prawidłowo uznane za niedopuszczalne na tym etapie postępowania, bowiem ustawowo przewidziany termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie rozpoczął jeszcze biegu (gdyż do doręczenia wyroku spółce dopuszczonej do udziału w postępowaniu dopiero miało dojść), a tym samym wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia również podlegał odrzuceniu jako przedwczesny (bowiem w przypadku tej Spółki do żadnego uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na etapie rozpoznawania wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie doszło).

Odnosząc się zaś do samego rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 sentencji zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji, a dotyczącym kwestii dopuszczenia wskazanej wyżej Spółki do udziału w postępowaniu, podnieść należy, że strona niezadowolona z dopuszczenia do udziału w postępowaniu osoby trzeciej czy też organizacji społecznej nie ma możliwości złożenia zażalenia, gdyż nie przewiduje tego ani art. 33 § 2, ani art. 194 § 1 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 73/12, LEX nr 1116341). Co najwyżej może takie rozstrzygnięcie kwestionować w skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku lub postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli uważa, że stanowiło ono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że skoro na postanowienie o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu , wydane na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a., nie przysługuje zażalenie, to wniesione zażalenia w tym zakresie, na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., podlegały odrzuceniu, o czym orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Natomiast wniesione zażalenia w części dotyczącej punktu 2 i 3 zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji nie zawierały usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. podlegały oddaleniu, o czym orzeczono, jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.