III SA/Łd 729/17 - Wyrok

Data orzeczenia	2021-03-16	
Data wpływu	2017-08-03	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi	
Sędziowie	Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Monika Krzyżaniak	
Symbol z opisem	6210 Dodatek mieszkaniowy	
Hasła tematyczne	Dodatki mieszkaniowe	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2013 nr 0 poz 966; art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 5; Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych - tekst jednolity.
Dz.U. 2005 nr 31 poz 266; art. 11 ust. 3 i ust. 5, art. 14 ust. 1; Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 nr 0 poz 2325; art. 151, art. 250 par. 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.	
Sentencja
Dnia 16 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2021 roku sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od dnia 1 marca 2017 roku 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat J. K.-S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A 16 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej B. S. z urzędu.	
Uzasadnienie
Decyzją z [...], numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.) oraz art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania stronie dodatku mieszkaniowego od dnia 1 marca 2017 r.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 28 lutego 2017 r. B.S. złożyła kolejny wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal nr 16, znajdujący się w Ł. przy ul. A 11. Do wniosku została dołączona umowa o najem lokalu mieszkalnego z dnia 1 sierpnia 2001r. zawarta pomiędzy stroną i osobą reprezentującą Zakład Gospodarki Mieszkaniowej W.-"A", działającą w imieniu właścicieli nieruchomości. Zgodnie z § 8 tego dokumentu umowa najmu została zawarta na czas nieoznaczony. Na wniosku strony o przyznanie dodatku, administrator nieruchomości podał, że stan należności głównych w opłatach za lokal na dzień 28 lutego 2017 r. wynosił 6.695 zł. Z dołączonej do wniosku Karty lokalu wynika, że B.S. płaci odszkodowanie za zajmowanie lokalu po ustaniu stosunku najmu w wysokości 20 zł za 1 m² powierzchni lokalu.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił przyznania od dnia 1 marca 2017 r. dodatku mieszkaniowego B.S. z uwagi na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Zdaniem organu pierwszej instancji z wypowiedzenia umowy najmu z dnia 13 grudnia 2012 r. wynika, że umowa najmu lokalu została rozwiązana z dniem 31 grudnia 2015 r. Wypowiedzenie umowy najmu nastąpiło na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1610). Zgodnie z powyższym przepisem, nie później niż 3 lata naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawmy lokatorowi, o ile zamierza zamieszkać w należącym do niego lokalu, a nie dostarcza mu lokalu zamiennego i lokatorowi nie przysługuje prawo do lokalu, o którym mowa w ust. 4 (zgodnie z ust. 4 to lokal, w którym lokator może zamieszkać w warunkach takich, jakby otrzymał lokal zamienny). Z dołączonego do akt sprawy ksero zwrotnego potwierdzenia odbioru (w aktach znajduje się również ksero skierowanego do strony wypowiedzenia umowy najmu lokalu) wynika, że B.S. odebrała powyższy dokument osobiście w dnu 28 grudnia 2012 r.

W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] skarżąca podniosła, że umowa najmu nigdy nie została skutecznie wypowiedziana. W ocenie skarżącej z akt sprawy nie wynika jednoznacznie, iż od dnia 31 grudnia 2015 r. nie posiada ona tytułu prawnego do lokalu nr 16 przy ul. A 11. Zdaniem skarżącej nie powinna płacić żadnego bezumownego odszkodowania, a jedynie opłaty wynikające z umowy najmu. Strona wskazał nadto, że treść rzekomego wypowiedzenia umowy najmu wskazuje, iż umowa najmu nigdy nie została skutecznie wypowiedziana. Skarżąca dodała, iż w dniu 28 grudnia 2012 r. odebrała inną korespondencję, a nie ww. wypowiedzenie. Wskazała, iż przed Sądem Rejonowym dla Ł-W. toczy się sprawa sygn. akt [...], która rozstrzygnie sporne kwiestie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., przytaczając treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.) wyjaśniło, że w związku z zarzutami strony w dniu 25 kwietnia 2017 r. wezwało, w trybie art. 50 § 1 k.p.a., dyrektora Zarządu Lokali Miejskich w Ł. do przedstawienia stosownych dokumentów i informacji koniecznych dla podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 12 maja 2017 r. wpłynęło do Kolegium pismo, w którym wyjaśniono, że z dniem 4 września 2013 r., protokołem zdawczo-odbiorczym, nieruchomość położona w Ł., przy ul. A 11, została przekazana przez Administrację Zasobów Komunalnych Ł.-W. na rzecz A.T. zamieszkałej w Ł., przy ul. A 11 m 17 oraz N.K. zamieszkałej w B., przy ul. B 34. Zgodnie z treścią protokołu zdawczo-odbiorczego teczki lokali z umowami oraz dokumentacją eksploatacyjną i windykacyjną zostały przekazane właścicielkom nieruchomości. Wskazano, że dla nieruchomości do chwili obecnej nie została założona nowa księga wieczysta. Dyrektorowi Administracji Nieruchomościami Ł.-W. "A", zarządzeniem Nr 406/VI Prezydenta Miasta Ł.z dnia 30 marca 2011 r., zostało udzielono pełnomocnictwo z prawem do udzielania dalszych pełnomocnictw, także procesowych, w zakresie zwykłego zarządu mieniem znajdującym w posiadaniu Administracji Nieruchomościami Ł.-W. "A".

Zdaniem Kolegium w sprawie ustalono, że skarżącą nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, którego dotyczy wniosek (wypowiedzenie umowy najmu, bez konieczności zapewnienia stronie lokalu zamiennego). W tej sytuacji, zgodnie z art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, skarżącej nie przysługuje dodatek mieszkaniowy.

W skardze B.S. wskazała, że podtrzymuje wszystko, co wskazała w swoich odwołaniach. Wskazała, że nie otrzymała skutecznego wypowiedzenia umowy najmu i nie utraciła tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy zebrano bez jej wiedzy, a pismo zatytułowanie "wypowiedzenie umowy najmu" jest wątpliwym dokumentem, przez nikogo niepotwierdzonym. W ocenie skarżącej decyzja została wydana bez uwzględnienia jej stanowiska w sprawie. Nie udowodniono skarżącej, że otrzymała "wypowiedzenie umowy najmu, a pismo to zostało podpisane przez osobę niemającą uprawnień do podpisywania tego typu pism. Ponadto organ nie udowodnił, że administracja nieruchomościami, której pieczątka widnieje na tym piśmie, ma uprawnienie do wypowiedzenia takiej umowy najmu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 5 września 2017 r. starszy referendarz sądowy

w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy

w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.

Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie sygn. akt III SA/Łd 942/16 oraz postępowania o eksmisję skarżącej z przedmiotowego lokalu przed sądem zawisłym w sprawie sygn. akt [...].

Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Łodzi podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.

W piśmie procesowym z dnia 26 lutego 2021 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...]. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...], w sprawie odmowy przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego od 1 marca 2017 r., zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób jednoznaczny czy doszło do skutecznego doręczenia skarżącej wypowiedzenia umowy najmu oraz przyjęcie, wyłącznie w oparciu o stanowisko wynajmującego, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do spornego lokalu, co z kolei wyklucza możliwość ubiegania się przez nią o uzyskanie dodatku mieszkaniowego;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż skarżąca nie posiada tytułu prawnego do spornego lokalu, w sytuacji gdy okoliczność ta nie została zbadana w sposób rzetelny i jednoznaczny.

W zakresie wniosków dowodowych pełnomocnik skarżącej wniósł o załączenie do akt sprawy wyroków: WSA w Łodzi z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 942/16 oraz z dnia 19 września 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 637/18 oraz NSA z dnia 20 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2519/17 na okoliczność treści wyroków wydanych w tożsamej sprawie, stanowisko NSA oraz WSA w Łodzi w zakresie żądania przez skarżącą przyznania jej dodatku mieszkaniowego oraz faktu niewykazania skutecznego doręczenia skarżącej wypowiedzenia umowy najmu spornego lokalu.

Ponadto wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o przyznanie pełnomocnikowi zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie wskazać należy, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U poz. 1842), zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Niniejsza sprawia została przekazana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 9 lutego 2021 r. w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii COVID-19 i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem całego kraju strefą czerwoną, jak również w oparciu o zarządzenie nr 29/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 października 2020 r.

Informacja o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym została doręczona stronom, tj. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w dniu 11 lutego 2021 r. oraz pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 24 lutego 2021 r.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od dnia 1 marac 2017 r. zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie, tak jak w innych sprawach toczących się od 2016 r. na wniosek skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego za kolejne miesiące (np. III SA/Łd 942/16 i I OSK 2519/17, III SAŁd 423/19, III SA/Łd 113/18, III SA/Łd 637/18 i

I OSK 4254/18, III SA/Łd 921/18 i I OSK 1648/19, III SA/Łd 220/20, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.), spór dotyczy tego, czy B.S. posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu nr 16 przy ul. A 11 w Ł., uprawniający ją do otrzymania dodatku mieszkaniowego i czy organ administracji w ramach postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego może w sposób wiążący rozstrzygnąć spór istniejący między wynajmującym, a najemcą o istnienie stosunku najmu lokalu.

Skarżąca złożyła w dniu 28 lutego 2017 r. podpisany przez siebie wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego od marca 2017 r., w którym administrator nieruchomości wskazuje, że nie posiada ona tytułu prawnego do zajmowanego lokalu i nie oczekuje na dostarczenie lokalu zamiennego lub socjalnego. Równocześnie skarżąca konsekwentnie podnosi, że nie utraciła tytułu prawnego do lokalu, gdyż wypowiedzenie umowy najmu skierowane do niej 13 grudnia 2012 r. było nieskuteczne, podstawa prawna wskazana w piśmie wypowiadającym umowę najmu nie istnieje, a w dniu 28 grudnia 2012 r. potwierdziła odbiór pisma z dnia 3 grudnia 2012 r. o nr AN/3407/12 dotyczącego wydania jej opinii kominiarskiej, a nie pisma wypowiadającego jej umowę najmu.

W ocenie organu pierwszej i drugiej instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, który utraciła z dniem 31 grudnia 2015 r. Zaświadczył o tym bowiem we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego Administrator nieruchomości – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "B" B.D., a ponadto akta zawierają odpisy pism kierowanych do skarżącej :

- z dnia 11 grudnia 2012 r. dotyczące usunięcia pionu kanalizacyjnego i

- z dnia 13 grudnia 2012 r. zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu wraz z odpisami zwrotnych potwierdzeń odbioru, które wskazują, że oba te pisma, zostały doręczone skarżącej 28 grudnia 2012 r.

Skarżącej zostało zatem skutecznie doręczone oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. Dokumentom tym nie można odmówić wiarygodności. Poza oceną organu pozostaje skuteczność wypowiedzenia najmu, a spór między stronami umowy cywilnej może rozstrzygnąć tylko sąd powszechny.

W związku z powyższym wskazać należy, że zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje:

1/ najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,

2/ osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,

3/ osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,

4/ innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,

5/ osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.

Dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1 (art. 2 ust. 2 cyt. ustawy).

Przepisy art. 2 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wymieniają rodzaje tytułów prawnych pozwalających określonym w nim osobom o ubieganie się o dodatek mieszkaniowy. Osoba niemająca jednego z tytułów prawnych wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1- 4 ww. ustawy lub jego ekspektatywy - art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, nie spełnia podstawowej przesłanki warunkującej przyznanie tego dodatku. Ocena natomiast istnienia prawa do lokalu mieszkalnego dokonywana jest przez organ na podstawie dokumentów zgromadzonych w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie ustalenia przyjęte przez organ w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia wynikają z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Sąd podziela stanowisko organów administracji, że skarżąca w dacie złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie spełniała przesłanek, o których mowa w powołanych przepisach, a w szczególności określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z treści pisma Administracji Nieruchomościami Ł.-W. "A" z dnia 13 grudnia 2012 r. wynika, że Administracja Nieruchomościami Ł.-W. "A", działając w imieniu właścicieli nieruchomości przy ul. A 11 w Ł., wypowiedziała B.S. z dniem 31 grudnia 2012 r. umowę najmu lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. A11 w Ł., zawartą w dniu 1 sierpnia 2001 r., na podstawie art. 11 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. 2005.31.266 ze zm.). Przepis ten stanowi, że nie później niż na 3 lata naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny lokatorowi, o ile zamierza zamieszkać w należącym do niego lokalu, a nie dostarcza mu lokalu zamiennego i lokatorowi nie przysługuje prawo do lokalu, o którym mowa w ust. 4.

W niniejszej sprawie organy miały podstawę do przyjęcia, że umowa najmu lokalu mieszkalnego została wypowiedziana skarżącej – ze skutkiem prawnym na dzień 31 grudnia 2015 r., gdyż taki stan wynikał z przedstawionych organowi dokumentów. Kwestia natomiast doręczenia przesyłki zawierającej wskazane powyżej wypowiedzenie umowy najmu była już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSK 2519/17, toczącej na skutek skargi kasacyjnej B.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 942/16 w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 maja 2016 r. W sprawie tej załączona była tylko jedna strona zwrotnego potwierdzenia odbioru z pokwitowaniem przesyłki przez skarżącą z datą 28 grudnia 2012 r., a na datowniku placówki pocztowej uwidoczniona była data 11 grudnia 2012 r., gdy pismo zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu nosi datę 13 grudnia 2012 r., co sugerowało zdaniem NSA, że wskazane przez organy zwrotne potwierdzenie odbioru nie może dotyczyć pisma z dnia 13 grudnia 2012 r. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro przesłanką skuteczności wygaśnięcia stosunku najmu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą jest skuteczne doręczenie jej oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu, to okoliczność ta winna zostać dokładnie zbadana.

W aktach niniejszej sprawy znajdują się kopie obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru wypowiedzenia umowy najmu z dnia 13 grudnia 2012r. oraz dodatkowo obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma Administracji Nieruchomościami Ł.-W. "A" z dnia 11 grudnia 2012 r. dotyczącego udostępnienia lokalu strony skarżącej w celu usunięcia pionu kanalizacyjnego w lokalu sąsiednim. Odbiór obu pism skarżąca potwierdziła w dniu 28 grudnia 2012 r. Z załączonych dokumentów wynika, że przesyłka zawierająca wypowiedzenie umowy najmu z dnia 13 grudnia 2012 r. została nadana w placówce pocztowej w tym samym dniu, a skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem odbiór przesyłki w dniu 28 grudnia 2012 r. W świetle powyższego organ nie miał podstaw do podważania faktu skutecznego doręczenia skarżącej oświadczenia woli wynajmującego o wypowiedzeniu umowy najmu lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. A11 w Ł.. Tym samym organy prawidłowo uznały, że z upływem wskazanego w wypowiedzeniu umowy najmu okresu, tj. od 1 stycznia 2016 r., skarżąca utraciła tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Brak tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu został wskazany we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i załączonej "Karcie lokalu" przez administratora nieruchomości - Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "B" B.D., z której wynika, że skarżąca winna uiszczać odszkodowanie (zamiast czynszu) za bezumowne zajmowanie lokalu mieszkalnego. Prawidłowo organ odwoławczy podnosi, że rozpoznając sprawę o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie może pomijać stanowiska wynajmującego lokal mieszkalny o braku tytułu prawnego B.S. do zajmowanego lokalu.

Wypowiedzenie umowy najmu w trybie art. 11 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, z uwagi na 3-letni okres wypowiedzenia, zwalnia właściciela z obowiązku dostarczenia lokatorowi lokalu zamiennego. Rozstrzygnięcie o przyznaniu prawa do lokalu socjalnego wynika z przepisów ww. ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.

Użyty natomiast przez ustawodawcę w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zwrot "osobom oczekującym" wiąże się zatem ściśle z realnym uprawnieniem do uzyskania lokalu zamiennego albo socjalnego przez wnioskodawcę niemającego tytułu do zajmowanego lokalu. Obowiązek dostarczenia osobie uprawnionej lokalu socjalnego przez gminę aktualizuje się z momentem uprawomocnienia się wyroku nakazującego eksmisję z jednoczesnym przyznaniem prawa do lokalu socjalnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt

I OSK 81/15, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Wobec powyższego dopiero po uprawomocnieniu się takiego orzeczenia skarżąca mogłaby wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy.

W rozpoznawanej sprawie B.S. w dacie wystąpienia z wnioskiem, tj. w dniu 28 lutego 2017r., nie dysponowała prawomocnym wyrokiem eksmisyjnym zobowiązującym do opróżnienia i opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz przyznającym prawo do lokalu socjalnego. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że przed Sądem Rejonowym dla Ł.-W. w Ł. toczy się sprawa o sygn. akt [...] z powództwa A.T. przeciwko B.S. o opróżnienie lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ul. A 11, jednakże do chwili obecnej nie została ona jeszcze prawomocnie zakończona.

Skarżąca nie wystąpiła też do sądu cywilnego z powództwem o ustalenie, że wypowiedzenie umowy najmu było bezskuteczne i umowa ta nadal obowiązuje. Jedynie w tym trybie i przed sądem powszechnym skarżąca może uzyskać takie rozstrzygnięcie. Organy rozpoznające wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego mają obowiązek wyjaśnić jedynie, czy osoba ubiegająca się o dodatek posiada tytuł prawny do lokalu, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jaki wskazuje we wniosku. Nie są natomiast uprawnione, w razie sporu między wynajmującym, a najemcą, do oceny prawidłowości dokonanego przez wynajmującego wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego i z całą pewnością nie są władne ustalić, że wypowiedzenie umowy było bezskuteczne, a umowa nadal wiąże strony, tak jak tego chce skarżąca. W postępowaniu administracyjnym wynajmujący nie jest stroną postępowania. Umowa najmu jest umową prawa cywilnego, której stronami są wynajmujący i najemca. Wszelkie spory, jakie wystąpią między stronami umowy najmu, są przedmiotem spraw cywilnych, które po myśli art. 2 § 1 k.p.c., są rozpoznawane przez sąd cywilny. Jeżeli zatem zarządca nieruchomości, działający w imieniu właściciela lokalu, we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oświadcza, że B.S. zajmuje lokal bez tytułu prawnego, gdyż umowa najmu została wypowiedziana i przedstawia dokumenty, które to wykazują, to ich podważenie może się odbyć wyłącznie przed sądem powszechnym, a nie przed organem administracji. Skuteczne złożenie przez skarżącą pozwu w sądzie powszechnym powinno spowodować wówczas zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W innym przypadku organ nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia zarządcy nieruchomości o braku tytułu prawnego B.S. do zajmowanego lokalu.

Z powyższych względów, Sąd za niezasadne uznał zarzuty skarżącej i jej pełnomocnika dotyczące niewyjaśnienia w sposób jednoznaczny, czy doszło do skutecznego doręczenia skarżącej wypowiedzenia umowy najmu oraz czy skarżąca posiada tytuł prawny do spornego lokalu.

Należy uznać, że organy obu instancji w swoich decyzjach poczyniły właściwe ustalenia w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, którego zakres wyznaczał art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, polegające na wyjaśnieniu, czy skarżąca posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego dający jej prawo do przyznania dodatku mieszkaniowego. Poczynione w tym zakresie ustalenia w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, jednoznacznie wskazują, że skarżącej, na dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, tj. 28 lutego 2017 r., nie przysługiwał tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a co za tym idzie brak było podstawy prawnej do przyznania dodatku mieszkaniowego. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, a przeprowadzenie dodatkowych dowodów – jak choćby przesłuchanie skarżącej i wynajmującego lokal – było zbędne.

W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych skarżąca nie spełniała wymogów stawianych ustawą dla przyznania jej prawa do dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 7 ust. 5 ww. ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu wniosku. Tak więc ocena istnienia przesłanek do uzyskania dodatku dokonywana jest w momencie przyznawania dodatku na dany sześciomiesięczny okres (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 2117/10 , wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 214/06, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Skoro skarżąca w dacie złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie posiadała tytułu prawnego do lokalu i nie oczekiwała na przydział lokalu zamiennego albo najem socjalny lokalu, przyznanie dodatku mieszkaniowego, w świetle art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, było niedopuszczalne. Ustawa zawiera przepisy bezwzględnie obowiązujące i w sposób wyczerpujący określa krąg podmiotów, które mogą otrzymać dodatek mieszkaniowy i precyzyjne wskazuje przesłanki, jakie osoby te muszą spełnić, aby dodatek mieszkaniowy otrzymać. Żadnej swobody w tym zakresie organ nie posiada. Dysponując zatem dokumentami, potwierdzającymi wypowiedzenie umowy najmu, których skarżąca skutecznie nie podważyła, organ prawidłowo uznał, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 2 ust. 1 ww. ustawy.

Stwierdzić również należy, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy bezpośrednio od rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt [...] z powództwa A.T. przeciwko B.S. o opróżnienie lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ul. A 11. Zgodnie bowiem z powołanym wcześniej art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, sąd (powszechny) w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy, a na gminie, właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, ciąży w takim przypadku obowiązek jego dostarczenia. Dopiero prawomocny wyrok sądowy w sprawie o eksmisję, zastrzegający prawo do lokalu socjalnego, konkretyzuje obowiązek gminy dostarczenia lokalu socjalnego wobec oznaczonej w wyroku osoby. Zatem dopiero po uzyskaniu prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego w sprawie sygn. akt [...] skarżąca, oczekując na przyznany lokal socjalny, mogłaby wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Tym samym w niniejszej sprawie Sąd podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyrażone w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 727/17 (dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Skarżąca reprezentowana była w postępowaniu sądowym przez pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy. O należnym mu wynagrodzeniu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wyznaczony – na zasadzie prawa pomocy, adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18). W myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia w innej sprawie przed sądem administracyjnym opłata wynosi 240 zł. Ulega ona podwyższeniu (§ 4 ust. 3 rozporządzenia) o kwotę podatku od towarów i usług, którego stawka, wynosi 23 %. Łączna kwota wynagrodzenia dla adwokata wyniosła 295, 20 zł.

EC