Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 kwietnia 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. R. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca 1) stwierdza, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca R. T. z 22 lipca 2025 r.; 2) stwierdza, że bezczynność, o której mowa powyżej, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddala skargę w pozostałym zakresie; 4) zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz A. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

IV SAB/Wa 617/25

UZASADNIENIE

A.R. wniósł skargę na bezczynność Wojewody M. polegającą na niezałatwieniu przez ten organ w terminie sprawy wydania zezwolenia na pracę typ A dla R. T..

Skarżący wniósł o:

- zobowiązanie Wojewody M. do wydania decyzji w terminie wskazanym przez sąd,

- stwierdzenie, że Wojewoda M. dopuścił się bezczynności,

- wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.,

- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie oddalenie skargi oraz o zasądzenie od Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ wyjaśnił, że 22.07.2025 r. za pośrednictwem systemu [...],gov.pl wpłynął wniosek pracodawcy firmy [...] A.R. o wydanie zezwolenia na pracę typ A dla cudzoziemca R. T., ob. N., na stanowisko pakowacz ręczny na okres ważności od 1.09.2025 r. do 31.08.2026 r.

Do wniosku Strona załączyła wymagane dokumenty. Organ dokonał analizy materiału dowodowego pod kątem spełnienia przesłanek do wydania zezwolenia na pracę. Pismem z 29.09.2025 r. organ wezwał stronę do złożenia w terminie 14 dni dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Strona 2.10.2025 r. dokonała korekty wniosku i złożyła dokumenty, o które była wzywana. W dniu 14.10.2025 r. Wojewoda M. wydał zezwolenie na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej typu A nr [...] dla cudzoziemca na okres ważności od 14.10.2025 r. do dnia 13.10.2026 r.

Organ wskazał, że zarzuty podniesione w skardze są nieusprawiedliwione. Sensem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do załatwienia sprawy poprzez wydanie stosownego aktu bądź podjęcie odpowiedniej czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2018 r. I FSK 1497/18).

Wnioski o wydanie zezwoleń na pracę cudzoziemców są rozpatrywane przez Wojewodę M. w najszybszym możliwym terminie. Organ podejmuje wszelkie możliwe działania służące jak najszybszemu załatwieniu sprawy. Załatwienie sprawy w jak najszybszym możliwym terminie nie może naruszać obowiązku organu realizowania sprawy zgodnie z kolejnością wpływu, w myśl przepisu art. 8 § 1 k.p.a. Znaczna ilość prowadzonych w tym czasie postępowań, wzrost wpływającej korespondencji oraz pism procesowych w postaci m.in. odwołań od wydanych rozstrzygnięć, wniosków o zmianę wydanej decyzji, interwencji w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie, zmiany w przepisach prawnych dotyczących zezwoleń na pracę cudzoziemców oraz niedostosowania systemów teleinformatycznych, za które odpowiada minister właściwy ds. pracy, przerwy w ich działaniu, spowodowały opóźnienia w rozpatrywaniu spraw. Wskazane okoliczności powodują po stronie organu konieczność przedsięwzięcia wielu dodatkowych i czasochłonnych działań, kosztem czasu przeznaczonego na merytoryczne rozpoznawanie wniosków o wydanie zezwolenia na pracę (rri.in. związanych z analizą wpływającej korespondencji, udzielenia odpowiedzi, przekazaniem odwołań do właściwego Ministra, sporządzaniem odpowiedzi na pisma).

W ocenie organu złożenie przedmiotowej skargi na bezczynność, ma na celu jedynie wymuszenie na organie administracji podjęcia w sprawie działań poza kolejnością wpływu wniosku, a w konsekwencji procedowania wniosków, kosztem innych pracodawców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga na bezczynność Wojewody M. w rozpoznaniu wniosku o wydanie zezwolenia na pracę typ A dla R. T. była zasadna.

Stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Zgodnie z zasadą szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). Przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego wprowadzają następujące terminy załatwienia sprawy: "bez zbędnej zwłoki" (art. 35 § 1 k.p.a.), "niezwłocznie" (§ 2 tego artykułu), gdy sprawa może być rozpatrzona w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ, "w ciągu miesiąca", jeżeli załatwienie sprawy wymaga postępowania wyjaśniającego (§ 3 zd. pierwsze tego artykułu), "nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania", gdy sprawa jest szczególnie skomplikowana, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3 zd. drugie ww. artykułu). Do terminów określonych powyżej nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).

W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 2 k.p.a.).

Stosownie zaś do treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. o stanie bezczynności można mówić, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Powyższe pozwala przyjąć, że sądowa ocena stanu bezczynności ogranicza się do ustalenia, że sprawy nie załatwiono w terminie ustawowym (wynikającym z art. 35 k.p.a. lub przepisów szczególnych) albo wyznaczonym przez organ (zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.). Bieg któregokolwiek z ww. terminów chroni organ przed zarzutem bezczynności. Oznacza to, że przedmiotem skargi na bezczynność jest wyłącznie ocena zachowania organu w postępowaniu administracyjnym przez pryzmat terminowości i ma na celu wymuszenie na organie podjęcia wymaganej prawem czynności lub aktu.

Okoliczności związane z przyczynami niezałatwienia sprawy brane są pod uwagę przy ocenie okresu bezczynności i ocenie przesłanek z art. 149 § 1a p.p.s.a., tj. czy stan bezczynności miał czy nie miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Bezsporne jest, że na dzień złożenia skargi sprawa nie została rozpoznana przez organ. Wniosek o wydanie zezwolenia został złożony 22 lipca 2025 r. W dniu wniesienia skargi upłynął ustawowy termin na załatwienie sprawy wynikający z art. 35 k.p.a. Organ przed upływem terminu ustawowego do rozpatrzenia sprawy nie skorzystał z instytucji przedłużenia terminu z art. 36 § 1 k.p.a. Jedynym, działaniem, które stanowiło usprawiedliwiony okres było wezwanie do uzupełnienia dokumentów sprawie. Ponieważ skarżący uzupełnił dokumenty 2.10.2025 r. okres od wezwania do wpływu dokumentów usprawiedliwi zwłokę (5 dni).

Organ rozstrzygnął sprawę już po wniesieniu skargi wydając 14 października 2025 r. wnioskowane zezwolenie na pracę. Przekroczył więc wynikający z art. 35 § 3 k.p.a., określony jako obowiązujący co do zasady, termin do załatwienia sprawy o okres wynoszący 1,5 miesiąca. Organ niewątpliwie pozostawał więc w zwłoce w rozpoznaniu wniosku naruszając kodeksowe reguły terminowego załatwiania spraw. Okoliczność ta uzasadniała stwierdzenie bezczynności przez sąd (pkt I wyroku).

Skoro ustał stan bezczynności, gdyż w dacie wydawania wyroku wszczęte postępowanie zostało zakończone, nie istniała potrzeba orzeczenia o zobowiązaniu organu do załatwienia sprawy.

Odnosząc się z kolei do oceny, czy bezczynność miała charakter kwalifikowany Sąd miał na względzie, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości, wahań czy potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie to musi być nie tylko niezaprzeczalne, ale i znaczne. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne.

W tej sprawie okoliczności związane z charakterem i okresem niewątpliwej zwłoki w załatwieniu sprawy, która do dnia wydania zezwolenia wyniosła 1,5 miesiąca (o tyle organ przekroczył termin ustawowy) nie pozwalały na jednoznaczne stwierdzenie, że po stronie organu doszło do rażącego zlekceważenia zasad postępowania administracyjnego. Organ podkreślił, że przede wszystkim przyczyną zwłoki były obiektywne problemy tj. braki kadrowe i ogromny, zwielokrotniony wpływ spraw.

Z tych względów sąd w punkcie II sentencji wyroku stwierdził, że bezczynność organu w przedmiotowej sprawie nie miała cech rażącego naruszenia prawa.

Odnosząc się do żądania wymierzenia organowi grzywny, Sąd podkreśla, że choć trudności kadrowe organu oraz znacząca liczba wpływających wniosków nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej zaistniałą w sprawie bezczynność, to jednak świadczą o istnieniu obiektywnej trudności, nie zaś o złej woli organu, czy też nieumiejętnym zorganizowaniu pracy. Dlatego też ta istniejąca obiektywnie trudność wpływa nie tylko na ocenę tego, czy doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa, ale też na ocenę zasadności nałożenia na organ grzywny, czy przyznania od organu sumy pieniężnej dla strony skarżącej.

Stwierdzony w sprawie niewielki okres zwłoki w jej rozpoznaniu, nie uzasadnia potrzeby wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.

W ocenie Sądu nie było także podstaw do przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, kiedy organ celowo unikał załatwienia sprawy i konieczne jest jego zdyscyplinowanie do wykonania obowiązków wynikających z przepisów prawa, ale też zrekompensowanie wnioskodawcy szczególnie nadmiernego oczekiwania na załatwienie sprawy. W przedmiotowej sprawie takie okoliczności nie zaistniały.

Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt. I-III sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.