Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę

Główny Inspektor Farmaceutyczny ("GIF"), w dniu [...] lipca 2020 r. wydał postanowienie nr [...], w którym, na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2020 r., poz. 944, dalej "u.p.f."), art. 141 § 1 w zw. z art. 101 § 3 oraz art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność zażalenia P. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w O. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], w przedmiocie negatywnego zaopiniowania lokalu przeznaczonego na sklep zielarsko-medyczny.

Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy.

Pismem z dnia 5 września 2019 r. P. G., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą P. G. "G. ("strona", "skarżąca"), zgłosiła [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Farmaceutycznemu w O. (dalej: "WIF"), zamiar prowadzenia sklepu zielarsko-medycznego.

Skarżąca wniosła o "zatwierdzenie sklepu zielarsko - medycznego w nowej lokalizacji".

Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., WIF odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego spełnienie przez placówkę wymogów lokalowych i kadrowych. W uzasadnieniu wskazał, że proponowany lokal nie spełnia wymogów określonych dla sklepu zielarsko-medycznego zawartych w § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2009 r. w sprawie kwalifikacji osób wydających produkty lecznicze w placówkach obrotu pozaaptecznego, a także wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal i wyposażenie tych placówek oraz punktów aptecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 21, poz. 118).

Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości.

GIF, postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r., uchylił w całości przedmiotowe postanowienie WIF i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. GIF uznał, że organ pierwszej instancji naruszył art. 217 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy brak było ku temu przesłanek w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w przedmiotowej sprawie. Organ pierwszej instancji niezasadnie zakwalifikował bowiem pismo skarżącej, jako wniosek "o wydanie zaświadczenia na prowadzenie sklepu zielarsko-medycznego, placówki obrotu pozaaptecznego", a następnie odmówił skarżącej wydania przedmiotowego zaświadczenia. GIF uznał, powołując art. 109 pkt 8 u.p.f., że w sprawie należało wydać postanowienie, stanowiące opinię (pozytywną bądź negatywną) o przydatności lokalu przeznaczonego na placówkę obrotu pozaaptecznego.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...] wydał na rzecz strony negatywną opinię o przydatności lokalu przeznaczonego na placówkę obrotu pozaaptecznego, tj. sklep zielarsko-medyczny. Jednocześnie pouczył, że na to postanowienie służy stronie prawo wniesienia zażalenia do GIF za pośrednictwem WIF w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.

Powyższe postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 4 czerwca 2020 r.

W piśmie z dnia 11 czerwca 2020 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie WIF z dnia [...] czerwca 2020 r., zaskarżając ją w całości.

Na skutek złożonego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., GIF stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia.

Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie ww. postanowienia GIF i przekazanie sprawy celem merytorycznej kontroli instancyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie narusza art. 112 k.p.a., gdyż błędne pouczenie co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

skarga jest nieuzasadniona.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 k.p.a. (w zw. z art. 144 k.p.a.) który przewiduje obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy - w drodze postanowienia o charakterze ostatecznym - niedopuszczalności zażalenia.

Postanowienie to ma charakter wyłącznie procesowy, co oznacza, że nie rozstrzyga sprawy merytorycznie.

W stanie rozpoznawanej sprawy jest ono prawidłowe.

Z uwagi na to, że skarżąca w zarzutach skargi wskazała jedynie na naruszenie przez GIF przepisu art. 112 k.p.a. należy zatem odpowiedzieć na pytanie, czy błędne pouczenie przez organ administracji o środku zaskarżenia, w tym przypadku przez organ pierwszej instancji, może wykreować dla strony uprawnienie do jego wniesienia. Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć przecząco.

Niewątpliwie, art. 112 k.p.a. jest konsekwencją przyjętej w art. 9 k.p.a. ogólnej zasady wyrażającej się w obowiązku organu informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także odgrywa istotną rolę w realizacji ogólnej zasady ochrony zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), niemniej wykładni ww. przepisu nie może dokonywać w oderwaniu od obowiązującego porządku prawnego.

Warunkiem zastosowania art. 112 k.p.a. jest istnienie w porządku prawnym możliwości zaskarżenia danego rozstrzygnięcia. Ustalenie to odbywa się poprzez odniesienie prawa do zakwestionowania orzeczenia organu za pomocą środków odwoławczych (jak odwołania, zażalenia, powództwa do sądu powszechnego, skargi do sądu administracyjnego) do normy prawnej przyznającej stronie takie prawo. Nie można natomiast wywodzić powstania prawa do wniesienia środka zaskarżenia z błędnego stanowiska organu, który niewłaściwie pouczył stronę, co do przysługującego jej środka odwoławczego.

Ochrona udzielana na podstawie art. 112 k.p.a. nie ma bowiem charakteru absolutnego i nie może stanowić o powstaniu takich praw strony w postępowaniu, tam gdzie nie zostały one w ogóle przyznane. Odmienne zapatrywanie nadawałoby w istocie organom administracyjnym funkcję prawotwórczą i możliwość funkcjonowania niejako obok obowiązującego sytemu prawnego, a co z kolei byłoby nie do pogodzenia z zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a.), a w jej efekcie również podnoszoną w niniejszej kasacji zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) poprzez akceptowanie działań organu poza obowiązującymi normami prawnymi (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 193/11; z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1225/14; z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 895/17; z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2438/14; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 88/20).

Samo przeświadczenie strony, iż może dochodzić swoich praw, stosując się do błędnego pouczenia, w sytuacji braku odpowiedniej normy prawnej dającej uprawnienie do zaskarżenia orzeczenia, to za mało, aby stwierdzić, że wystąpiła możliwość złożenia zażalenia. Jeszcze raz należy zaakcentować, że samo pouczenie strony o możliwości zaskarżenia postanowienia takiego uprawnienia nie tworzy.

Reasumując, przepis art. 112 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. ma zastosowanie tylko, gdy prawo do wniesienia zażalenia od danego postanowienia w ogóle przysługuje. W niniejszej sprawie skarżąca nie wskazała takiego przepisu, który by przyznawał jej prawo do zaskarżenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, jak również nie podważyła skutecznie zapatrywania organu odwoławczego, zresztą słusznego, odnośnie braku istnienia takiego przepisu.

Tym samym zarzut naruszenia art. 112 k.p.a. nie mógł odnieść w sprawie zamierzonego skutku.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.