Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 26 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 525/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 525/19 odmówił G. M. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom".

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący w skardze na ww. decyzję zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] listopada 2018 r. ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, strona nie wykazała, że wykonanie objętej wnioskiem decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, ponieważ wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został uzasadniony. Nie przedstawiono ani aktualnej kondycji finansowej skarżącego, ani też nie wskazano konkretnych skutków finansowych wiążących się z wykonaniem zaskarżonej decyzji.

W związku z powyższym WSA uznając, że skarżący nie wykazał przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) odmówił wstrzymania wykonania decyzji.

Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz zwrotu kosztów postępowania. Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zwrot kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. polegające na braku wezwania strony skarżącej, występującej w sprawie bez wykwalifikowanego pełnomocnika do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, co skutkowało wydaniem postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...].

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że jego gospodarstwo jest obciążone wysokim kredytem. Do zażalenia dołączono kserokopie: umowy kredytu, harmonogramu spłat kredytu, umowy leasingu na traktor, harmonogramu spłat leasingu, deklaracji dla podatku od towarów i usług.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że w przedstawionej w zażaleniu argumentacji skarżącego tkwi pewna niekonsekwencja. Skarżący kwestionuje odmowę wstrzymania wykonania decyzji organu II instancji z dnia [...] stycznia 2019 r. podczas gdy w skardze do WSA zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania jedynie decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2018 r. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji wniosek ten nie został uzasadniony, nie przedstawiono aktualnej kondycji finansowej skarżącego, ani też nie wskazano konkretnych skutków finansowych wiążących się z wykonaniem decyzji.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że nie chodzi o jakąkolwiek szkodę, lecz o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Wbrew stanowisku skarżącego, w przypadku, gdy wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji nakładającej na stronę obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej, kluczowe znaczenie ma relacja wysokości tej kwoty do sytuacji finansowej i majątkowej tej strony. Tylko w ten sposób można bowiem ocenić, czy szkoda związana z obowiązkiem uiszczenia tej kwoty będzie dla tejże strony znaczna, albo doprowadzi u tej strony do trudnych do odwrócenia skutków.

Wprawdzie rozpoznając wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd uwzględnia - w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. - okoliczności wynikające z akt sprawy, jednak z uwagi na to, że sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to przede wszystkim na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie podziela stanowiska skarżącego, że w sytuacji, gdy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zawiera uzasadnienia, to obowiązkiem sądu administracyjnego jest wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie określonym w art. 49 § 1 p.p.s.a. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności strona nie wykaże okoliczności uzasadniających stwierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.), lecz za brak przesłanek ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku (T. Woś, komentarz do art. 61 p.p.s.a., [w:] T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Wolters Kluwer, 2016, a także wskazane tam postanowienia NSA: z 14 stycznia 2015 r. o sygn. akt II OZ 1399/14 i z 3 kwietnia 2014 r. o sygn. akt I FZ 64/14).

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że wysokość kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom jest znaczna (97.000zł), jednak aby Sąd mógł rozważyć udzielenie ochrony tymczasowej we wnioskowanym zakresie, konieczne było przedstawienie przez skarżącego konkretnych informacji potwierdzonych stosownymi dokumentami wskazujących spełnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący takich informacji nie przedstawił. Wprawdzie każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego skargę lub skargę kasacyjną znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA trafnie stwierdził, że skarżący nie wykazał przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W sprawie nie można jednoznacznie stwierdzić, że wykonanie decyzji spowoduje automatycznie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskowanie takie uznać należy za co najmniej za przedwczesne wobec nieznajomości pełnej sytuacji finansowej skarżącego. Wobec tego zaniechania WSA nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku strony.

Oceny tej nie mogą zmienić dołączone do zażalenia dokumenty. Naczelny Sąd Administracyjny nie bada bowiem wniosku na nowo, lecz kontroluje legalność zaskarżonego postanowienia. Skoro więc Sąd I instancji nie mógł dokonać analizy powyższych dokumentów, to nie mogą one zmienić rozstrzygnięcia tego Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II GZ 634/16 oraz postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt I GZ 416/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że załączona do zażalenia dokumentacja, nie jest wystarczająca do oceny rzeczywistego stanu finansowego i majątkowego skarżącego. Nadal nie jest jasne, jakimi aktualnie środkami skarżący dysponuje.

Końcowo należy wskazać, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). W interesie strony leży zatem takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.