I OSK 1533/19 - Wyrok

Data orzeczenia	2020-05-26	
Data wpływu	2019-06-06	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Iwona Bogucka /sprawozdawca/
Jolanta Górska
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/	
Symbol z opisem	647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych	
Hasła tematyczne	Ochrona danych osobowych	
Sygn. powiązane	II SA/Wa 486/18	
Skarżony organ	Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2019 nr 0 poz 2325; art. 141 § 4, art. 184; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1997 nr 133 poz 883; art. 23 ust. 1 pkt 2, art. 27 ust. 1 i ust. 2 pkt 2; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) sędzia del. WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 486/18 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę kasacyjną.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 486/18, oddalił skargę M. G. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym przyjętym przez Sąd I instancji:

Pismem z 4 marca 2016 r. skarżąca wniosła do Generalnego Inspektora Danych Osobowych (dalej jako: "organ" lub "GIODO") skargę na przetwarzanie jej danych osobowych przez Sąd Okręgowy w Poznaniu wskazując, że w toku postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt I C 2672/15 złożyła wniosek o zwolnienie jej z kosztów sądowych, w odpowiedzi na który w dniu 28 grudnia 2015 r. otrzymała wezwanie do udzielenia szczegółowych informacji na temat swojego stanu majątkowego, m.in. do odpowiedzi na pytanie "gdzie kupuje żywność i środki czystości?". Skarżąca podniosła, że nie wskazano podstawy prawnej do zadawania tak szczegółowych pytań dotyczących jej sytuacji osobistej i majątkowej.

Pismem z 17 sierpnia 2016 r. organ zwrócił się do Sądu Okręgowego w Poznaniu o złożenie pisemnych wyjaśnień: z jakiego źródła, kiedy i na jakiej podstawie prawnej oraz w jakim celu i zakresie sąd pozyskał dane osobowe skarżącej, a także czy sąd aktualnie przetwarza dane osobowe skarżącej, a jeżeli tak, to na jakiej podstawie prawnej, w jakim celu, zakresie oraz w jakim zbiorze.

W dniu 1 września 2016 r. Prezes Sądu Okręgowego w Poznaniu wyjaśnił, że zarządzeniem z 21 grudnia 2015 r. referendarz sądowy, działając na podstawie art. 130 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U.2018.398 ze zm.; dalej jako: k.p.c.) w zw. z art. 102 ust. 2 ustawy z 28 lipca 2015 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U.2018.398 ze zm.), wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przez przedłożenie oświadczenia majątkowego oraz do uzupełnienia wniosku pod względem merytorycznym przez podanie informacji i złożenie dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej, w tym w szczególności zdolności do pracy, wykształcenia, dotychczasowego przebiegu pracy zawodowej – w terminie tygodnia, pod rygorem oddalenia wniosku – w tym zakresie referendarz sądowy działał na podstawie art. 109 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd wskazał ponadto, że dane te są zbierane w związku z koniecznością uzyskania podstaw merytorycznych do rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, albowiem zgodnie z art. 102 ust. 1 k.p.c. sąd jest zobowiązany do ustalenia czy strona ubiegająca się o zwolnienie z kosztów sądowych nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zaś sądy powszechne dokonują szczegółowej analizy sytuacji majątkowej osób ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych.

W piśmie z 1 stycznia 2018 r. zatytułowanym "wniosek o przyśpieszenie postępowania i ukaranie" skarżąca zwróciła się o udzielenie informacji o stanie sprawy a nadto podniosła, że analogiczna sytuacja, w której naruszono jej prawo do ochrony danych osobowych ponownie miała miejsce, gdyż wezwaniem z 26 września 2017 r. Sąd Rejonowy we Wrześni rozpoznając jej wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez nadesłanie prawidłowo i rzetelnie wypełnionego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, dochodach oraz wydatkach według załączonego formularza, oraz do podania szczegółowych informacji do wniosku w oparciu o załącznik – w terminie tygodniowym, pod rygorem oddalenia wniosku – przez co niezgodnie z ustawą pozyskano jej dane osobowe.

Decyzją z [...] lutego 2018 r. GIODO odmówił uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że przetwarzanie danych osobowych w celu zwolnienia od kosztów cywilnych jest przedmiotem odrębnych regulacji, zawartych w k.p.c. oraz w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Obowiązek złożenia szczegółowego oświadczenia o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej przez osobę fizyczną ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych został skonkretyzowany w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2006 r. w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 574). Organ podniósł, że zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych może nastąpić tylko po dokładnej analizie aktualnej sytuacji materialnej strony, która obejmuje wszystkie aspekty tej sytuacji i z tego względu wymaga się od strony, aby dochowała staranności w przedstawieniu swojej sytuacji finansowej i majątkowej, co nastąpi wówczas, gdy oświadczenie złożone przez stronę będzie podawało szczegółowe informacje o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, zaś braki w tym zakresie podlegają uzupełnieniu w trybie art. 130 k.p.c. Organ podkreślił, że przepisy o zwolnieniu od kosztów sądowych w sprawach cywilnych stanowią wyjątek od zasady, zgodnie z którą możliwość dochodzenia praw w postępowaniu cywilnym uzależnione jest od wniesienia przez powoda stosownych opłat, stąd też wprowadzenie przez ustawodawcę szczególnych wymagań w tym zakresie jest uzasadnione, zaś wymóg udzielenia przez wnioskodawcę stosownych informacji nie może być uznany za nadmierny, gdy informacje te są niezbędne do rozpatrzenia wniosku strony. Organ wskazał, że wprawdzie przepisy k.p.c. nie regulują wprost dopuszczalności przetwarzania danych osobowych, to jednak prowadzenie postępowania cywilnego w sposób oczywisty wiąże się z przetwarzaniem danych osobowych, a w tym zakresie organ administracji nie może ingerować w działalność sądu w ramach prowadzonego postępowania cywilnego ani badać prawidłowości tego postępowania, gdyż zaprzeczyłoby to konstytucyjnej zasadzie niezawisłości sądów. W ocenie organu nie doszło do naruszenia przez Sąd Okręgowy w Poznaniu ochrony danych osobowych skarżącej, a przetwarzanie w postępowaniu cywilnym danych osobowych zawartych w oświadczeniu obejmującym szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach dochodu jest niezbędne dla realizacji uprawnienia polegającego na możliwości ubiegania się o zwolnienie z kosztów sądowych i jako takie mieści się w przesłankach z art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz 27 ust. 2 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922 oraz z 2018 r. poz. 138, dalej jako: "u.o.d.o.").

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę podnosząc, że wzorzec pytań zadawanych w ramach rozpoznawania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych został wydany bez delegacji ustawowej i jest bezprawny, oraz że zadawane przez sądy pytania są niezasadne i niepotrzebne do rozpoznania wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I instancji wskazał, że przysługujące każdemu prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych nie ma charakteru absolutnego, bowiem przetwarzanie danych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą. Natomiast przesłanki dopuszczalności przetwarzania danych osobowych określone w art. 23 ust. 1 u.o.d.o. mają charakter autonomiczny i niezależny. Wystarczy zatem wystąpienie jednej z nich, by przetwarzanie danych mogło być uznane za usprawiedliwione. Oznacza to także, że zgoda osoby, której dane dotyczą, nie jest wyłączną przesłanką przetwarzania danych osobowych.

Sąd I instancji podał, że zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na mocy ust. 2 ww. przepisu, do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru. Jeżeli oświadczenie nie zostało złożone albo nie zawiera wszystkich wymaganych danych, stosuje się art. 130 k.p.c. W myśl zaś art. 109 ust. 1 ww. ustawy, Sąd może zarządzić stosowne dochodzenie, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy lub oświadczeń strony przeciwnej powziął wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony domagającej się zwolnienia od kosztów sądowych lub z niego korzystającej.

W ocenie Sądu I instancji organ prawidłowo rozpatrzył wniosek skarżącej, wskazując, że przepisy k.p.c. nie regulują bezpośrednio dopuszczalności przetwarzania danych osobowych, natomiast określają sposób prowadzenia postępowania cywilnego, w tym przeprowadzania postępowania w kwestii zwolnienia od kosztów sądowych. Z tym postępowaniem wiąże się w sposób oczywisty przetwarzanie danych osobowych. Przesłanki zawarte w art. 23 ust. 1 u.o.d.o. są równorzędne, niezależne od siebie i dla przesądzenia o tym, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne wystarczy wykazanie zaistnienia jednej z nich.

Zdaniem Sądu I instancji zaskarżona decyzja (ani postępowanie w przedmiocie badania stanu majątkowego skarżącej) nie narusza też Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, albowiem zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, każde Państwo ma prawo do własnej regulacji postępowań sądowych. W razie wątpliwości są one badane pod kątem zgodności (w szczególności) z art. 6 EKPCz w kontekście zapewnienia skarżącemu prawa do rzetelnego postępowania przed sądem. Sąd I instancji podkreślił, że postępowanie Sądu Okręgowego w zakresie badania stanu majątkowego skarżącej zostało wywołane przez nią samą, gdyż złożyła ona wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Obowiązkiem sądu powszechnego w takiej sytuacji było ustalenie stanu majątkowego, do czego sąd ten jest zobowiązany na mocy art. 102 ust. 1 i 109 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd I instancji nie dopatrzył się też naruszenia przepisów Konstytucji RP, statuujących zakaz dyskryminacji, nakaz działania na podstawie przepisów prawa stanowionego oraz przestrzegania prawa. Żadna z tych ogólnych zasad nie została w sprawie naruszona.

W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Skarżąca kasacyjnie zrzekła się przy tym przeprowadzenia rozprawy.

Sądowi I instancji zarzucono naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. art. 23 ust. 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 27 ust. 1 u.o.d.o. przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo, że zakres danych żądanych przez sąd powszechny rozpatrujący wniosek o zwolnienie od kosztów skarżącej w odrębnej sprawie sądowej wymagał od niej podania danych, których zakres przekraczał granice celowości i dopuszczalności wyznaczone przez art. 102 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (w brzmieniu obowiązującym w dacie rozpoznawania wniosku skarżącej przez sąd powszechny);

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wskazania podstawy prawnej i uzasadnienia rozstrzygnięcia w zakresie, w jakim Sąd uznał, że zakres żądanych przez sąd powszechny danych mieści się w dopuszczalnych granicach przetwarzania danych osobowych wskazanych w art. 23 u.o.d.o., zwłaszcza w kontekście treści art. 102 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (w brzmieniu obowiązującym w dacie rozpoznawania wniosku skarżącej przez sąd powszechny) oraz treści formularza urzędowego zawierającego oświadczenie strony obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że ochrona danych osobowych polega zwłaszcza na określeniu kiedy dozwolone, a kiedy zabronione, jest ich przetwarzanie. W niniejszej sprawie skarżąca poszukiwała odpowiedzi na wątpliwości, czy zakres żądanych do ujawnienia danych osobowych jest prawnie dopuszczalny, czy też przekracza granice dopuszczalności i celowości, określone w przepisach prawa, tj. czy sąd powszechny posiada podstawy prawne uprawniające go do żądania od skarżącej danych osobowych w zakresie wskazanym w kierowanych wezwaniach. Na tego rodzaju wątpliwości Sąd I instancji w ogóle nie odpowiedział, poprzestając na lakonicznym przytoczeniu brzmienia przepisów art. 23 i 27 u.o.d.o., bez wskazania i wyjaśnienia, które punkty przywołanych przepisów odnoszą się do sytuacji skarżącej. Dokonując wykładni art. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych skarżąca wskazała, że nie stanowi on zezwolenia do żądania od uczestników postępowania wszelkich dotyczących ich informacji, w tym informacji wrażliwych. Żądania sądu dotyczyć mogą jedynie okoliczności weryfikujących możność strony do samodzielnego utrzymania się, a w konsekwencji do poniesienia we własnych zakresie kosztów sądowych (opłaty, wpisu). Zasada dostępu do sądu wyrażona w art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284) wymaga, aby w przedmiocie ustalenia wysokości wpisów sądowych i oceny sytuacji materialnej skarżących osób, sądy dokonywały ustaleń w oparciu o materiał dowodowy i oświadczenia faktycznie złożone w akta sprawy, a nie opierały się na hipotetycznej zdolności zarobkowania. Do ustalenia sytuacji majątkowej skarżącej nie zmierzały zobowiązania udzielenia odpowiedzi na pytania gdzie dokonuje ona zakupów, o historię zatrudnienia. Tego rodzaju okoliczności nie wykazałoby również udokumentowanie wykształcenia, czy też stanu zdrowia, historii leczenia itp. Poprzestanie przez Sąd I instancji na stwierdzeniu, że sąd powszechny przy ocenie przyznania podmiotowi zwolnienia od kosztów sądowych ma możliwość żądania i przetwarzania danych osobowych, jest zdaniem skarżącej wycinkowe i stanowi de facto pójście na skróty. Nie chodzi bowiem o kwestionowanie prawa sądów powszechnych do przetwarzania danych osobowych uczestników procesów sądowych, lecz o granice prawne tego uprawnienia, tj. jakie informacje wrażliwe i dane osobowe sąd jest uprawniony żądać, a które naruszają prawa człowieka, wkraczając w jego sferę prywatności. Jest to tym bardziej istotne, gdy zwróci się uwagę, że skarżąca była "zmuszona" podać te newralgiczne informacje pod rygorem niekorzystnych skutków prawnych (tj. nieprzyznania zwolnienia, co ma wpływ na tok i wynik sprawy). Zdaniem skarżącej kasacyjnie wydany wyrok, którego uzasadnienie nie zawiera jakiejkolwiek argumentacji pozwalającej ustalić podstawę postawionego przez Sąd I instancji stanowiska, że żądane przez sąd powszechny informacje potrzebne były do ustalenia sytuacji majątkowej skarżącej, a zatem objęte były dopuszczalny zakresem przetwarzania wskazanych w art. 23 u.o.d.o., uchyla się spod kontroli instancyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie okazała się skuteczna.

Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Oparty jest on na mylnym założeniu, że zadaniem sądu administracyjnego było wykazanie, że konkretne dane osobowe żądane w toku postępowania cywilnego przez sąd powszechny były potrzebne dla ustalenia sytuacji majątkowej strony, a wobec tego mieszczą się w dopuszczalnym zakresie przetwarzania danych. Ani organ ochrony danych osobowych, ani Sąd I instancji nie były jednak uprawnione do takiej oceny. Dotyczyłaby ona merytorycznej oceny wystosowanych do strony wezwań i faktycznych podstaw wydanych orzeczeń w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym zakresie, związanym z kontrolą prawidłowości wydanych przez sąd powszechny rozstrzygnięć (poprzedzonych przeprowadzeniem czynności wyjaśniających), zastosowanie znajdują instytucje procesowe, w szczególności środki zaskarżenia i kontroli instancyjnej. W postępowaniu administracyjnymi przed organem ochrony danych osobowych nie można było weryfikować, czy sąd cywilny działał zgodnie z art. 102 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, czy zasadnie wzywał do uzupełnienia informacji podanych we wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu. W konsekwencji Sąd I instancji, kontrolujący działanie administracji publicznej pod względem legalności, nie miał podstaw do badania okoliczności, które znajdują się poza kognicją organu ochrony danych osobowych. Przepis art. 18 ust. 1 u.o.d.o. daje GIODO uprawnienie do wydania decyzji w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem, ale wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, a nie przepisów regulujących orzekanie przez sąd cywilny w przedmiocie zwolnienia od kosztów w postępowaniu sądowym. Okoliczność, że Sąd I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez sąd cywilny i zasadności żądania określonych danych, nie stanowi w żadnej mierze naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji nie był władny badać, jakie okoliczności związane z sytuacją osobistą i majątkową skarżącej wymagały ustalenia przed przyznaniem jej zwolnienia od kosztów w postępowaniu cywilnym.

Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego. Po pierwsze należy zauważyć, że nie określono w nim formy naruszenia prawa materialnego – zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. może ono polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. W skardze kasacyjnej wskazano natomiast, że naruszenie miało miejsce przez nieuchylenie decyzji mimo, że zakres żądanych danych przekraczał granice celowości wyznaczone art. 102 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. jest przepisem regulującym samo rozstrzygnięcie sądu w sytuacji uprzedniego stwierdzenia, że organ administracji naruszył prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Postawienie tezy, że przepis ten został naruszony przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia, czy doszło do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego.

Nie został naruszony przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o. W przypadku, gdy przetwarzanie danych jest uregulowane bezpośrednio w przepisach prawa, podstawę do takiego przetwarzania stanowi art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o., przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Udzielanie zwolnienia od kosztów sądowych stronie postępowania cywilnego jest uregulowane odrębnie na poziomie aktów ustawowych i wykonawczych. Podstawą do żądania danych jest nie tylko przepis art. 102 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, przewidujący podanie "szczegółowych danych" ale także art. 109 ust. 1, który uprawnia sąd do zarządzenia stosownego dochodzenia co do rzeczywistego stanu majątkowego wnioskodawcy.

Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 27 ust. 1 u.o.d.o. Przetwarzanie danych wrażliwych zostało w ustawie uregulowane w sposób odmienny, niż w przypadku danych niemających takiego charakteru. Jakkolwiek przepis art. 27 ust. 1 u.o.d.o. wprowadza zakaz przetwarzania danych wrażliwych, to nie ma on charakteru bezwzględnego, podstawy prawne przetwarzania danych sensytywnych zostały wymienione w art. 27 ust. 2 u.o.d.o., zawierającym zamknięty katalog wyjątków od generalnej zasady niedopuszczalności przetwarzania. Podstawą do przetwarzania sensytywnych danych w postępowaniu sądowym może by zarówno przepis art. 27 ust. 2 pkt 2, jak też ust. 2 pkt 5 u.o.d.o. W wydanej decyzji GIODO wskazał jako podstawę przetwarzania art. 27 ust. 2 pkt 2 i uznał, że okoliczności przetwarzania stwarzają gwarancje ochrony danych. Skoro organ wskazał na podstawę przetwarzania przez sąd również danych wrażliwych, a podstawa do tego przetwarzania nie została wzruszona, to nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 27 ust. 1 u.o.d.o. Jak wyżej wskazano, GIODO nie jest organem kontrolującym ani nadzorującym prawidłowość stosowania prawa materialnego i procesowego w sprawach należących do właściwości sądów, których orzeczenia podlegają kontroli w toku instancji czy w inny sposób określony odpowiednimi procedurami. Istnienie natomiast podstawy do przetwarzania danych w ramach rozpoznawania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powoduje, że organ ochrony danych osobowych nie miał podstaw do wydawania decyzji nakazującej przywrócenie stanu zgodnego z prawem, skoro nie doszło do naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych.

Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.