Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 10 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1596/14, w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały, po rozpoznaniu wniosku skarżącego, odmówił wyłączenia od rozpoznania sprawy sędziego WSA w Rzeszowie Krystyny Józefczyk.
Skarżący na to postanowienie wniósł zażalenie. Wobec tego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 30 lipca 2015 r. został wezwany do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten nie został przez Sąd uwzględniony, a ostatnio wydane w sprawie prawa pomocy postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 13 lutego 2017 r. stało się prawomocne w dniu 4 kwietnia 2017 r., na skutek oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OZ 346/17 zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu pierwszej instancji.
W związku z tym, zarządzeniem z 19 kwietnia 2017 r. wezwano skarżącego do wykonania zarządzenia z 30 lipca 2015 r., tj. uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 4 maja 2017 r. W odpowiedzi na nie skarżący w dniu 11 maja 2017 r. wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z 24 maja 2017 r. Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z 10 czerwca 2015 r. z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braku fiskalnego tego zażalenia (nieuiszczenie wpisu sądowego). Następnie zaskarżonym postanowieniem z tej samej daty umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy na podstawie art. 249a p.p.s.a. Stwierdził, że aktualnie zgłoszony w dniu 11 maja 2017 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w dalszym ciągu powiązany jest z kwestią wyłączenia sędziego. Tymczasem zażalenie skarżącego na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego z 10 czerwca 2015 r. stało się niedopuszczalne w rozumieniu art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., ponieważ w ustawowym terminie nie został uiszczony należy od niego wpis, i Sąd odrębnym postanowieniem z 24 maja 2017 r. je odrzucił. A skoro tak, to w ocenie Sądu pierwszej instancji, mimo że możliwa jest zmiana prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w trybie art. 165 p.p.s.a., po wykazaniu przez wnioskodawcę zmiany okoliczności związanych z jego sytuacją materialną, bytową i rodzinną w kontekście przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, jednakże w okolicznościach tej sprawy nadanie biegu wnioskowi z 11 maja 2017 r., zgłoszonemu w związku z postępowaniem zażaleniowym, stało się zbędne. Obowiązek uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego uległ bowiem dezaktualizacji. Postępowanie w przedmiocie prawa pomocy należało zatem umorzyć.
Skarżący na postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie prawa pomocy wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia i zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw. Nie ulega wątpliwości, że wniesiony po raz kolejny w dniu 11 maja 2017 r. przez skarżącego wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu w przedmiocie wyłączenia sędziego WSA w Rzeszowie Krystyny Józefczyk. Wynika to zarówno z treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku, jak i z faktu, że skarżący uiścił wpis od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji postępowanie zainicjowane wnioskiem z 11 maja 2017 r. umorzył na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), gdyż rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się bezprzedmiotowe. Skarżący złożył ten wniosek w następstwie zarządzenia z 19 kwietnia 2017 r. do wykonania zarządzenia z 30 lipca 2015 r. wzywającego go do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego. Oznacza to, że na tym etapie skarżący zobowiązany był jedynie do wykonania wezwania z 19 kwietnia 2017 r. Żaden wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie mógł odnieść żądanego przez skarżącego skutku w postaci uchylenia się od obowiązku uiszczenia wpisu od ww. zażalenia. Zbędne było jego rozpoznawanie także z uwagi na to, że zażalenie na postanowienie z 24 maja 2017 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, zgodnie z art. 220 § 4 p.p.s.a., wolne jest od wpisu. Z tego środka zaskarżenia skarżący skorzystał i stanowi on przedmiot odrębnego postępowania.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione na nie zażalenie niezasadne, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
