Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sobocha, , po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej postanawia: - odrzucić skargę -

Skarżący – M. O. wniósł skargę na postanowienie Ministra Finansów

z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej.

W skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi w kwocie 100 zł.

Postanowieniem z 4 września 2015 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego orzeczenia, ale Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 października 2015 r. ponownie odmówił mu przyznania mu prawa pomocy, wskazując, że na przeszkodzie stoi nieprzedłożenie stosownej dokumentacji.

W zażaleniu skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych.

Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt II FZ 947/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ww. zażalenie.

Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 22 grudnia 2015 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł.

W piśmie wniesionym w dniu 11 stycznia 2016 r. skarżący ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na pogorszenie się sytuacji finansowej.

W odpowiedzi na wezwanie dotyczące udzielenia informacji o sytuacji majątkowej skarżący przedłożył stosowny formularz oraz powołał się na te same, jak uprzednio, okoliczności.

Postanowieniem z dnia 7 marca 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, ponieważ nie złożył on żadnych dokumentów, o które był wzywany (wyciągi z rachunków bankowych, deklaracje podatkowe). Po wniesieniu sprzeciwu od tego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2016 r. ponownie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że skarżący nie wskazał źródeł utrzymania i wysokości dochodów, ani nie przedstawił deklaracji podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych, kalkulacji kosztów utrzymania, co uniemożliwiło weryfikację złożonych przez niego oświadczeń, a w konsekwencji wykluczyło możliwość przyznania mu prawa pomocy.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przez uznanie, że nie spełnia warunków do zwolnienia go z kosztów sądowych.

Postanowieniem z dnia 15 września 2016 r. w sprawie o sygn. akt II FZ 401/16, NSA oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1761/15 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Na podstawie zarządzenia z 23 września 2016 r., przy piśmie z 26 września 2016 r., wezwano Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z 22 grudnia 2015 r. wzywającego do uiszczenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, wpisu sądowego, pod rygorem odrzucenia skargi.

Ze znajdującego się w aktach sprawy "potwierdzenia odbioru" wynika, że korespondencja została doręczona Skarżącemu w dniu 5 października 2016 r.

W dokumentach księgowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczących opłat sądowych na dzień 14 października 2016 r. nie stwierdzono wpływu kwoty z tytułu wpisu sądowego, do którego uiszczenia Skarżąca została wezwana.

Skarżąca pismem z dnia 7 października 2016 r. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało odrzucić.

Zgodnie z dyspozycją art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Skarga jest takim pismem. Jeśli zatem należny wpis nie został uiszczony, wzywa się wnoszącego skargę do jego uiszczenia. W myśl natomiast art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu przez sąd.

Należy zauważyć, że wezwanie z 26 września 2016 r., sporządzone w wykonaniu zarządzenia z 23 września 2016 r., wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia z 22 grudnia 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, doręczono skarżącemu 5 października 2016 r. (k. 85 akt sądowych), a zatem termin do jego wykonania mijał z dniem 12 października 2016 r.

Sąd po sprawdzeniu przez Oddział Finansowo-Budżetowy WSA w Warszawie stwierdza, iż do 14 października 2016 r. nie wpłynęła na rachunek Sądu żadna opłata z tytułu wpisu od skargi w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że skarżący w terminie zakreślonym przez Sąd, nie uiścił wpisu od skargi, dlatego też na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Na marginesie wskazać należy, iż w niniejszej sprawie nie ma znaczenia okoliczność, że skarżący pismem z 7 października 2016 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje bowiem przerwany, jeżeli strona po uprawomocnieniu się zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego wystąpi do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Prawomocność zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Zawarte we wniosku żądanie przyznania prawa pomocy należało bowiem ocenić jako nadużycie tego uprawnienia. Wnikliwa analiza działań Skarżącego jednoznacznie dowodzi, że jej celem nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, lecz nieograniczone jego przewlekanie poprzez inicjowanie kolejnego już postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy, co w efekcie uniemożliwia zakończenie sprawy zawisłej przed Sądem.

Tymczasem instytucja prawa pomocy nie może służyć instrumentalnemu traktowaniu przepisów prawa. Z akt sprawy wynika natomiast, że ocena wniosków Skarżącego była już przedmiotem rozważań (i to dwukrotnie) zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ich wyniku odmówiono mu zwolnienia od kosztów sądowych. W tej sytuacji ich złożenie uznać należy za nadużycie prawa (por. postanowienie WSA w Warszawie z 10 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 457/05). Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 26 lipca 2013 r. (II FZ 463/13) do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Każde prawo podmiotowe, w tym prawo do sądu, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego; prawo to powinno być wykonywane zgodnie z celem, ze względu na który zostało przyznane. W konsekwencji, zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę. Stanowisko takie znajduje aprobatę nie tylko w doktrynie i orzecznictwie sądów polskich, ale także akceptowane jest przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, który wielokrotnie zwracał uwagę, że określone działania strony w procesie można uznać za nadużycie prawa do sądu. Za dopuszczalną uznano m.in. odmowę przyznania pomocy prawnej z uwagi na nadużycie prawa do sądu. W wyroku z 1 lipca 1997 r. Trybunał wskazał, że zasadne jest sprawdzenie, czy żądania strony nie są "lekkomyślne, dokuczliwe lub w inny sposób pozbawione podstaw" (zob. przywołane we wspomnianym postanowieniu orzeczenie i literatura).

Uwzględniając powyższy stan faktyczny i prawny, na podstawie na podstawie art. 58 § 3 p.p.s.a w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.