Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Marek Kołaczek, , , po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 listopada 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 110/17 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej przez S. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w P. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2015 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 17 listopada 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 110/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w P. (dalej: "Spółką" lub "strona skarżącą") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 15 grudnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2015 r.

Uzasadniając przyczyny swego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że skarżąca Spółka nie wykazała, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W ocenie Sądu I instancji zarówno liczba wszczętych wobec Spółki postępowań podatkowych (lub) i innych, jak i łączna kwota należności podatkowych (VAT) nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji. Fakt, że kwota wynikająca z decyzji przekracza kapitał zakładowy, czy też generowane obecnie dochody, nie przesądza o zdolnościach płatniczych Spółki, które pozostają niewyjaśnione. WSA w Warszawie podkreślił bowiem, że Spółka nie przedstawiła sytuacji majątkowej wspólników jej komplementariusza. Zaznaczył przy tym, że nie jest wiadome, czy istnienie wskazanych zobowiązań Spółki faktycznie może spowodować jej niewypłacalność i konieczność likwidacji, tym bardziej, że z akt sprawy nie wynika, by utraciła płynność finansową czy też zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Wniosek o upadłość Spółki został zaś oddalony postanowieniem właściwego Sądu z 9 marca 2017 r. jako sprzeczny z celami postępowania upadłościowego. Mimo inicjatywy ze strony Sądu skarżąca nie wskazała aktualnej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych jej wspólników, choć do swoich dochodów zaliczyła dokonywane przez nich dopłaty.

W złożonym zażaleniu działający w imieniu Spółki pełnomocnik zarzucił powyższemu orzeczeniu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, iż w stanie faktycznym ustalonym przez Sąd I instancji skarżąca nie spełnia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła u Spółki znacznej szkody oraz trudne do odwrócenia skutki.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że niezasadne było powoływanie się na sytuację materialną wspólników komplementariusza, skoro postępowanie dotyczy sytuacji majątkowej spółki komandytowej i to właśnie tej spółki będą dotyczyły negatywne konsekwencje wykonania decyzji.

Zaznaczono również, że działalność Spółki polega na obrocie wyrobami akcyzowymi, które przemieszczane oraz magazynowane są w procedurze zawieszonej akcyzy. Dla wykonywania tej działalności konieczne jest posiadanie statusu składu podatkowego w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym. W celu pozyskania powyższego zezwolenia skarżąca zainwestowała wiele milionów złotych w instalację do produkcji i magazynowania wyrobów ropopochodnych. Efektem zaś wykonania zaskarżonych decyzji będzie konieczność sprzedaży, w trakcie postępowania egzekucyjnego, powyższej instalacji co w efekcie doprowadzi do sytuacji, w której skarżąca nie będzie mogła kontynuować działalności i utraci posiadane zezwolenie na prowadzenie składu podatkowego oraz wykwalifikowanych pracowników.

Nie zgodzono się ze stanowiskiem Sądu, że ocena jej sytuacji majątkowej z perspektywy postępowania w zakresie prawa pomocy powinna przekładać się na ocenę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien w taki sposób wykazać okoliczności sprawy, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami.

Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest spełnienie przez stronę przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379).

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzupełnionym w kolejnym piśmie, skarżąca Spółka zobrazowała sytuację ekonomiczną, w której się znajduje, załączając na poparcie swojej argumentacji stosowne dokumenty źródłowe. W aktach sprawy znajdują się też dokumenty strony złożone w trybie postępowania o przyznanie prawa pomocy. W efekcie powyższego, rozpoznając wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd pierwszej instancji dysponował dość obszernym materiałem dowodowym, w oparciu o który mógł stwierdzić, czy w przypadku Spółki zachodzi ryzyko wystąpienia negatywnych skutków wykonania zaskarżonej decyzji, wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., a zatem czy zachodzi konieczność udzielenia spółce ochrony tymczasowej na podstawie ww. przepisu. Po przeanalizowaniu tego materiału Sąd pierwszej instancji uznał, że konieczność taka nie zachodzi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z osądem takim jednak nie można się zgodzić.

Na podstawie danych znajdujących się w aktach sprawy uznać należy, że Spółka nie dysponuje majątkiem, którego wielkość mogłyby pozwolić na spłatę wynikającej z decyzji organu należności bez uszczerbku dla interesów ekonomicznych, a nawet bytu gospodarczego skarżącej.

Przede wszystkim bowiem podkreślenia wymaga, że należności podatkowe wynikająca ze spornej decyzji oraz dochodzonej równolegle decyzji za styczeń i luty 2015 r. opiewają na kwotę ponad 11 mln złotych bez odsetek i co należy ocenić jako kwotę znaczną w zestawieniu z majątkiem Spółki. Z analizy znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji dotyczącej sytuacji majątkowej i finansowej Spółki wynika, że majątek obrotowy spółki, mimo że zasadniczo ma charakter płynny i dynamiczny - w zestawieniu z ww. wysokością dochodzonych należności - ma wartość niepozwalającą na pokrycie choćby niewielkiej części wymagalnej kwoty. Autor zażalenia wskazywał również na negatywne następstwa związane z ewentualną egzekucją wymaganych należności. Strona wskazywała na takie okoliczności jak: demontaż i sprzedaż taśmy produkcyjnej, zwolnienie wyspecjalizowanej kadry pracowniczej, utrata koncesji na handel wyrobami akcyzowymi, które we wzajemnym powiązaniu wskazują na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkujących przyznanie stronie ochrony tymczasowej, poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.