Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 1 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 245/26 o odrzuceniu skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 10 grudnia 2025 r. nr SKO.415/644/2025 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 1 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 245/26 odrzucił skargę T. P. (dalej: Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 10 grudnia 2025 r. nr SKO.415/644/2025 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oraz zwrócił Skarżącemu uiszczony wpis od skargi.

Sąd I instancji wyjaśnił, że wniesiona przez Skarżącego skarga obarczona była brakami formalnymi i fiskalnym, w związku z czym zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie z 23 i 24 lutego 2026 r. wezwano Skarżącego do ich uzupełnienia poprzez podpisanie skargi, nadesłanie 8 egzemplarzy odpisów skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Do wezwań dołączono stosowne pouczenie, że nieusunięcie powyższych braków w terminie 7 dni licząc od dnia doręczenia wezwania, skutkować będzie odrzuceniem skargi. Wezwania zostały wysłane na wskazany w skardze adres i doręczone 25 lutego 2026 r. dorosłemu domownikowi (żonie Skarżącego). W dniu 2 marca 2026 r. Skarżący uiścił wpis sądowy od skargi, jednak w zakreślonym terminie, który mijał 4 marca 2026 r., nie uzupełnił pozostałych braków formalnych skargi. Sąd podkreślił przy tym, że nadanie przez Skarżącego w dniu 2 marca 2026 r. w urzędzie pocztowym jednego podpisanego egzemplarza skargi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie, nie stanowiło prawidłowego wykonania ww. wezwania, bowiem po wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego pisma procesowe powinny być kierowane bezpośrednio do Sądu, a wyjątki od tej zasady zostały wyraźnie przewidziane w art. 54 § 1, art. 64c § 2 oraz art. 87 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej Ppsa) i nie obejmują pism służących usunięciu braków formalnych skargi. W tych okolicznościach za datę uzupełnienia braku formalnego należało uznać dopiero dzień przekazania pisma przez organ do Sądu, tj. 6 marca 2026 r, co nastąpiło z uchybieniem określonego w wezwaniu terminu. Uznając, że wskazane braki uniemożliwiały nadanie skardze dalszego biegu, Sąd uznał, iż podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 Ppsa.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący, zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa poprzez nadmiernie rygorystyczną ocenę uchybienia obowiązkom formalnym, bez uwzględnienia, że Skarżący działa bez profesjonalnego pełnomocnika oraz pominięcie okoliczności świadczących o dochowaniu przez Stronę należytej staranności, w szczególności uiszczenia wpisu sądowego w terminie oraz podjęcia próby wykonania zobowiązania Sądu poprzez wysłanie egzemplarza odpisu skargi. Skarżący podkreślił, że wprawdzie egzemplarz skargi omyłkowo przesłał do Kolegium zamiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jednak jego celem było uzupełnienie braku formalnego skargi, co świadczy o działaniu w dobrej wierze. Wskazał, że brak wiedzy, samodzielne występowanie w sprawie, brak doświadczenia w postępowaniach sądowoadministracyjnych i działanie w warunkach stresu związanego ze skomplikowanym charakterem sprawy nie mogą prowadzić do pozbawienia Skarżącego prawa do sądu i merytorycznego rozpoznania sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 57 § 1 Ppsa skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 Ppsa każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Do pisma strony należy także dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych (art. 47 § 1 Ppsa). Z art. 49 § 1 Ppsa wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych, sąd w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa odrzuca skargę. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do odrzucenia skargi.

W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że Skarżący będąc prawidłowo wezwany zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału do uiszczenia wpisu od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi, wezwania w zakresie podpisania skargi i nadesłania 8 jej odpisów w zakreślonym terminie, który upływał 4 marca 2026 r., nie wykonał. W tej sytuacji obowiązkiem Sądu było odrzucenie skargi jako pisma, którego braków formalnych strona nie uzupełniła w terminie (art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa).

Należy zaakcentować, że upływ terminu jest okolicznością obiektywną i nie jest zależny od winy w uchybieniu terminowi. Przy jego obliczaniu nie bierze się więc pod uwagę okoliczności faktycznych związanych z przyczynami uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności procesowej. Dlatego podniesione w zażaleniu okoliczności, iż Skarżący w wyznaczonym terminie nadał na adres Samorządowego Kolegium Odwoławczego podpisaną skargę, nie mogły odnieść oczekiwanego przez stronę skutku w niniejszej sprawie. Prawidłowo wskazał Sąd I instancji, że moment wniesienia pisma został przez ustawodawcę utożsamiony z momentem oddania pisma w placówce pocztowej, ale aby to oddanie pisma w placówce pocztowej odniosło skutek prawnoprocesowy niezbędne jest jego prawidłowe zaadresowanie do właściwego organu lub Sądu. W sytuacji błędnego (nieprawidłowego) zaadresowania i skierowania przesyłki do organu odwoławczego zamiast do sądu, za datę wniesienia pisma Skarżącego do Sądu należało uznać datę przekazania tego pisma przez organ na adres Sądu za pośrednictwem placówki pocztowej, co miało miejsce 6 marca 2026 r., czyli już po upływie wyznaczonego terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi. Pozostaje nadto kwestia nieuzupełnienia w zakreślonym terminie braku formalnego skargi w postaci 8 odpisów skargi, których Strona nie nadesłała ani w ww. piśmie do organu, ani do Sądu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że Sąd I instancji działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w związku z czym zarzuty nadmiernego formalizmu procesowego bądź naruszenia prawa Skarżącego do sądu są bezpodstawne. Fakt, że Skarżący występuje w postępowaniu bez profesjonalnego pełnomocnika oraz nie posiada specjalistycznej wiedzy z zakresu procedury sądowoadministracyjnej, pozostaje bez wpływu zarówno na ocenę skuteczności doręczenia wezwania zawierającego stosowne pouczenia procesowe, jak również na ocenę bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego do usunięcia wskazanych w nim braków formalnych skargi, a w konsekwencji na odrzucenie skargi. Nie mniej podnoszone przez Skarżącego okoliczności dotyczące ewentualnego braku jego winy w uchybieniu terminowi do dokonania wskazanych czynności procesowych nie pozostają bez znaczenia prawnego. Kwestie te podlegać będą odrębnej ocenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na etapie rozpoznania wniosku Skarżącego z 7 kwietnia 2026 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.