Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2020 r., nr [...] [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej postanawia: odrzucić skargę.

A Sp. z o.o. w P. spółka z o.o. w P. (dalej jako: "spółka"), reprezentowana przez doradcę podatkowego, pismem z dnia [...] listopada 2020 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną w sentencji decyzję. Wraz ze skargą przedłożono pełnomocnictwo, z którego wynika, że pełnomocnictwa doradcy podatkowemu R. A., do sporządzenia, podpisania oraz złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...], znak [...] z [...] lipca 2019 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wydanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2013 r. a także reprezentowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu udzielił M. R.. Z załączonej informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu KRS wg stanu na dzień [...] listopada 2020 r. wynika, że spółka nie posiada organu uprawnionego do reprezentacji podmiotu, M. R. nie pełni funkcji członka zarządu, został wykreślony z rejestru jako członek zarządu [...] października 2019 r., jest natomiast wspólnikiem spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skargę należało odrzucić.

Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W art. 29 p.p.s.a. ustawodawca wskazał, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

W niniejszej sprawie stroną skarżącą jest spółka kapitałowa, czyli osoba prawna. Konieczne jest zatem sięgnięcie do art. 38 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r., poz. 1740), który stanowi, że osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 listopada 2006 r., I CSK 224/06 (wyrok dostępny na stronie sn.pl/orzecznictwo) wskazał, że ww. regulacja oraz art. 67 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575) - analogiczna w swojej treści do art. 29 p.p.s.a. - tworzą mechanizm działania osoby prawnej objaśniany w doktrynie i orzecznictwie przy pomocy teorii organów (por. wyroki SN: z dnia 24 października 1972 r., I CR 177/72, OSNC 1973/10/71; z dnia 6 grudnia 1984 r., II CR 442/84, niepubl.; z dnia 12 marca 1997 r., II CKN 24/97, niepubl.). Teoria ta zakłada, że do podjęcia decyzji i wyrażenia woli osoby prawnej powołane są jednostki (osoby fizyczne) wchodzące w skład jej organu. Działanie tych jednostek traktowane jest jako działanie osoby prawnej. Konieczne jest jednak, aby: 1) przepisy regulujące ustrój danej osoby prawnej przewidywały określony rodzaj organu; 2) konkretna osoba fizyczna powołana została zgodnie z prawem do pełnienia funkcji organu; 3) osoba ta wypełniała funkcję organu w granicach jego kompetencji. Zdaniem Sądu Najwyższego unormowania powyższe wskazują na ścisłe związanie możliwości korzystania przez osobę prawną z atrybutu zdolności procesowej z posiadaniem organu uprawnionego do działania utożsamianego z działaniem tego podmiotu. Ustawodawca wręcz wykluczył dopuszczalność postępowania z udziałem (w charakterze strony) osoby prawnej, która nie ma umocowanego do działania za nią organu. Jeżeli osoba prawna nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych, nawet jeżeli posiada należycie umocowanego pełnomocnika ustanowionego przed utratą organu powołanego do jej reprezentowania czy też prokurenta (por. postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Go 710/19; dostępne na str. internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. 2020 r. poz. 1526) w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz.

Na gruncie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w przypadku braków w składzie organów osoby prawnej będącej stroną skarżącą, braki te mogą powodować różne skutki w zależności od momentu ich ujawnienia, tj. zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego lub odrzucenie skargi. Podkreślić jednak należy, że braki w tym zakresie, istniejące w chwili wnoszenia skargi skutkują jej odrzuceniem, a nie zawieszeniem postępowania (por.: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 103 -105 i 348). Stanowi o tym art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.

W niniejszej sprawie, jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, w chwili wnoszenia skargi zarząd skarżącej spółki był nieobsadzony, w szczególności funkcji członka zarządu w tym czasie nie pełnił M. R., który udzielił doradcy podatkowemu R. A. pełnomocnictwa do sporządzenia, podpisania oraz złożenia skargi oraz do reprezentowania przed WSA w Poznaniu. Na marginesie Sąd zauważa, że wprawdzie na pełnomocnictwie nie wskazano daty jego udzielenia, jednakże z jego treści wynika, że mogło zostać udzielone pomiędzy dniem [...] października 2019 r. -data wydania zaskarżonej decyzji do dnia sporządzenia skargi, t.j. do dnia [...] listopada 2019. Oznacza to, że spółka z uwagi na brak organu nie mogła w stosunku do swego pełnomocnika skutecznie wykonać funkcji mocodawcy, nie mogła również skutecznie zainicjować postępowania sądowoadministracyjnego.

Sądowi z urzędu wiadomym jest, że z wypisu z KRS-u na dzień [...] stycznia 2021 r. wynika, że spółka została wykreślona z rejestru, w związku z tym nie było podstaw do wzywania w trybie art. 31 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli braki w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Nie znalazł zatem również zastosowania w niniejszej sprawie art. 58 § 2 p.p.s.a, w świetle którego z powodu braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuca skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 oraz art. 16 § 2 postanowił, jak w sentencji.