Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. S.A. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 października 2023 r., sygn. akt I SA/Po 617/23 w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi L. S.A. z siedzibą w L. na interpretację indywidualną Burmistrza Miasta Luboń z dnia 14 czerwca 2023 r., nr WPiO.310.2.1.2023 w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 3 października 2023 r., sygn. akt I SA/Po 617/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi L. S.A. z siedzibą w L. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") na interpretację indywidualną Burmistrza Miasta Luboń (dalej: "Burmistrz") z 14 czerwca 2023 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości.

Według Sądu I instancji postępowanie należało zawiesić z uwagi na pytanie prejudycjalne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FSK 3/22, skierowanym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE"). W ocenie Sądu rozpoznanie niniejszej sprawy musi zostać poprzedzone rozstrzygnięciem, czy zwolnienie podatkowe z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 70 z późn. zm.; dalej: "u.p.o.l.") stanowi pomoc publiczną, a przepisy ją regulujące powinny zostać dla swej ważności przedstawione do notyfikacji Komisji Europejskiej. Zagadnienie to stanowiło główną przyczynę uznania przez organ interpretacyjny zdania Spółki wyrażonego we wniosku o wydanie interpretacji za nieprawidłowe.

Skarżąca, zaskarżając powyższe postanowienie w całości wniosła o jego uchylenie oraz o zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania. Zdaniem Skarżącej postanowienie wydano z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. polegające na zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego, z uwagi na skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE, podczas gdy przedmiotowe pytanie prejudycjalne dotyczy innego stanu prawnego niż niniejsze postępowanie.

W opinii Spółki Sąd I instancji bezpodstawnie odwołuje się do sprawy o sygn. akt III FSK 3/22 i skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wskazała bowiem, iż skierowane pytanie prejudycjalne dotyczyło innego stanu prawnego (poprzednio obowiązującego brzmienia zwolnienia kolejowego), co Spółka podniosła już w skardze. Brak jest zatem w ocenie Skarżącej wpływu postępowania przed TSUE na niniejsze postępowanie.

Dodatkowo zdaniem Skarżącej nowe brzmienie zwolnienia kolejowego ma inny zakres przedmiotowy i podmiotowy niż poprzednio obowiązujące zwolnienie kolejowe, co w zupełności zostało pominięte przez WSA w Poznaniu. Zwróciła również uwagę, że Sąd I instancji w żadnym fragmencie zaskarżonego postanowienia nie odnosi się do faktu, iż niniejsze postępowanie dotyczy innego stanu prawnego i innego brzmienia art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. niż pytanie kierowane do TSUE, co wskazuje, iż okoliczność ta została bezzasadnie pominięta przez WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Przed oceną zaskarżonego postanowienia, również przez pryzmat argumentów podniesionych w rozpoznawanym środku zaskarżenia należy przypomnieć, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, iż przesłanki do zawieszenia postępowania z uwagi na inne toczące się postępowanie powinny być interpretowane ściśle, a prawo strony do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej bez nieuzasadnionej zwłoki należy uznać za priorytetowe (post. NSA z 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 635/12; CBOSA). Celowość podjęcia na podstawie przepisu art. 125 § 1 p.p.s.a. decyzji o zawieszeniu postępowania pozostawiona została ocenie sądu. Uznanie to nie może być dowolne. Stąd też obowiązkiem sądu jest rozważenie, a w konsekwencji i wyjaśnienie przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania w sprawie (post. NSA z 2 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FZ 182/12). Czy też jak stwierdzono w postanowieniu NSA z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I FZ 832/11 (CBOSA) zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Powyższe okoliczności, sąd podejmujący rozstrzygnięcie oparte o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., powinien jednak oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma niebagatelne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.).

Związek pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego musi cechować się tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Innymi słowy rozstrzygnięcie w tej innej sprawie tylko wtedy upoważniać będzie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia tej sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2008 r., sygn. akt II FPS 4/08 (CBOSA) podkreślono, że przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego.

Z powyższych rozważań wypływa wniosek, że dla sądu administracyjnego kwestia wstępną jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem.

W realiach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wbrew stanowisku wyrażonemu w zażaleniu – merytoryczna tożsamość zagadnienia prawnego, które wyłoniło się w danej sprawie prowadzonej przez wojewódzki sąd administracyjny, z zagadnieniem, które w odrębnej sprawie przedstawiono do rozpoznania Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prawnego – uzasadniała zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie organ podatkowy nie zgadzający się ze stanowiskiem Skarżącej stwierdził, że zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. stanowi pomoc publiczną, która nie została notyfikowana Komisji Europejskiej, a zatem jako taka jest niedopuszczalna. Tymczasem NSA w postanowieniu z 19 kwietnia 2023 r. uzasadniając skierowane do TSUE pytanie wskazał, że chodzi o rozstrzygnięcie zagadnienia, czy wchodząca do krajowego porządku przedmiotowa regulacja podatkowa (zwolnienie o charakterze przedmiotowym) powinna dla swojej ważności być poprzedzona procedurą notyfikacyjną przewidzianą w art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (t.j. Dz. U. z 2004 Nr 90 poz. 864[2]; dalej: "TFUE"). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy musi zostać zatem poprzedzone ustaleniem, czy sporne zwolnienie podatkowe powinno zostać dla swej ważności przedstawione do notyfikacji Komisji Europejskiej.

Odnosząc się zaś do argumentacji Skarżącej, iż w niniejszej sprawie zaistniał inny stan prawny, aniżeli w sprawie, w której zadane zostały pytania prejudycjalne, wskazać należy, że w istocie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. został z dniem 1 stycznia 2022 r. zmieniony przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2192), niemniej zmiany te obejmują doprecyzowanie i zawężenie tej regulacji.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, chociaż ww. nowelizacja weszła w życie 1 stycznia 2022 r. to ma jednak charakter zawężający wcześniejszy zakres zwolnienia infrastruktury kolejowej. Powyższe potwierdza uzasadnienie do ustawy nowelizującej, gdzie projektodawca wprost wskazał, że celem nowelizacji jest doprecyzowanie przepisów określających zakres zwolnienia od podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 u.p.o.l., w części dotyczącej zwolnienia od podatku gruntów kolejowych. Projektowane rozwiązania wychodzą naprzeciw oczekiwaniom jednostek samorządu terytorialnego, eliminując istniejącą obecnie lukę podatkową. Pozwala ona na korzystanie ze zwolnienia od podatku od nieruchomości przez podmioty, które nie prowadząc działalności na rynku kolejowym, wykorzystują nieprecyzyjny przepis do unikania opodatkowania (Uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Druk Sejmowy nr 919, Sejm IX. Kadencji). W rezultacie, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że rozstrzygnięcie TSUE może mieć znaczenie również dla aktualnego stanu prawnego. Pytania prejudycjalne zostały bowiem sformułowane w taki sposób, że TSUE może odnieść się także do obecnie obowiązującego brzmienia analizowanego przepisu.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że zawieszenie postępowania określone w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Fakultatywność zawieszenia nie oznacza jednak dowolności działania sądu w tej mierze. Konieczna jest bowiem ocena, czy rozstrzygnięcie kwestii, z uwagi na którą następuje zawieszenie, będzie miało wpływ na wynik sprawy zawieszanej. Nie chodzi przy tym jedynie o wpływ rzeczywisty, ale również o wpływ potencjalny, który na danym etapie nie jest jeszcze wiadomy, ale występuje prawdopodobieństwo istotnej wagi tego wpływu na rozpatrywaną sprawę. Nie oznacza to jednak, że zawieszenie postępowania jest dopuszczalne jedynie przy identyczności (tożsamości) stanu faktycznego i stanu prawnego (post. NSA z 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I FZ 49/16; CBOSA).

Reasumując, należy stwierdzić, że zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie było uzasadnione. Każdy bowiem sąd krajowy, który powziąwszy wątpliwości, zadałby podobne pytanie prawne Trybunałowi Sprawiedliwości UE, jakie zostało już wystosowane przez inny sąd, winien z uwagi na zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego i postulat jednolitego orzecznictwa w sprawach podatkowych zawiesić postępowanie do czasu udzielenia odpowiedzi przez TSUE. Względy ekonomiki procesowej zaś, jakkolwiek stanowią istotny element kształtujący postępowanie sądowoadministracyjne, nie mogą zdominować naczelnego wymogu sprawiedliwości tego postępowania.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.