Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2024 r. sygn. akt VIII SA/Wa 744/24 o odrzuceniu skargi R.D. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 10 września 2024 r. Nr 94/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 744/24, odrzucił skargę R.D. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 10 września 2024 r. Nr 94/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.

W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 października 2024 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków złożonej skargi poprzez podanie nr PESEL oraz uiszczenie wpisu od skargi, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwania do uzupełnienia braków została doręczona skarżącej 29 października 2024 r. Wobec tego, że skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym czasie braków skargi, sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", odrzucił skargę.

Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Argumentując swoje stanowisko wyżej wymieniona wskazała, że jej nr PESEL znajduje się w innych sprawach toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie: VIII SA/Wa 483/24 i VIIISA/Wa 745/24. Równocześnie w uzasadnieniu zażalenia skarżąca zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponadto wyżej wymieniona poczyniła liczne uwagi wyrażające niezadowolenie ze sposobu prowadzenia jej spraw przez wojewódzki sąd administracyjny, które nie dotyczyły kwestii związanych z postanowieniem z dnia 29 listopada 2024 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 230 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie do treści art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W myśl art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały.

Ponadto, stosownie do art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można nadać mu prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism zostały uregulowane w art. 46 P.p.s.a.

W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno zawierać, w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie, numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku.

W sytuacji, gdy pismo zawiera braki formalne wymienione w art. 46 P.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Podkreślenia wymaga, że powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia.

Jak wynika z akt sprawy wniesiona skarga była dotknięta brakami formalnymi i fiskalnymi polegającymi na nie wskazaniu nr PESEL skarżącej oraz nie uiszczeniu wpisu sądowego. W tej sytuacji skarżąca, na mocy zarządzenia z dnia 16 października 2024 r., zasadnie została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącej 29 października 2024 r., a zatem termin do uzupełnienia powyższych braków upłynął 5 listopada 2024 r. Skarżąca we wskazanym terminie nie uzupełniła braków formalnych skargi, co obligowało sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi.

Podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące znajdowania się nr PESEL w innych sprawach toczących się przed sądem pierwszej instancji nie świadczą o niezaistnieniu braku formalnego w tym zakresie. Sąd – nawet dysponujący z urzędu wiedzą o numerze PESEL danej osoby – nie jest władny do dokonywania samodzielnych uzupełnień tego typu danych w sprawie. W tym kontekście przytoczyć należy treść uchwały podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, zgodnie z którą: "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Jak wynika z treści podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych danej sprawy, a w przypadku jego braku na wezwanie Sądu winien być w zakreślonym terminie nadesłany.

Odnosząc się natomiast do kwestii braku uiszczenia wpisu sądowego wskazać należy, że ustawodawca w art. 239 P.p.s.a. przewidział dwa rodzaje zwolnień od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych – z mocy ustawy, bądź przyznane przez sąd. Niniejsza sprawa nie należy jednak do kategorii spraw, które z mocy ustawy są zwolnione od wpisu. Z akt nie wynika także, aby skarżącej w niniejszej sprawie przyznane zostało prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został sformułowany przez skarżącą ex post dopiero w uzasadnieniu zażalenia i z tej przyczyny nie mógł oddziaływać na bieg sprawy w czasie wydania postanowienia z dnia 29 listopada 2024 r.

W związku z powyższym należy uznać, że zażalenie jest bezzasadne,

a zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184

w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.