Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. B. i S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej oddala skargę.

Decyzją z dnia 14 marca 2014 r. Wójt Gminy [...] nakazał T. B. i S. B. - właścicielom działki nr [...], położonej w miejscowości G. - zlikwidowanie dotychczasowego rozwiązania gospodarki ściekami bytowymi i przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej w terminie do dnia 30 kwietnia 2014 r. Nadto organ orzekł, że w przypadku niewykonania obowiązków określonych w decyzji, po dniu 1 maja 2014 zostanie przekazany wniosek o ukaranie do Sądu Rejonowego w L. w trybie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391), zwanej dalej "ustawą".

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 25 lutego 2014 r. przeprowadzono oględziny w celu sprawdzenia, czy nieruchomość jest podłączona do sieci kanalizacji. Organ ustalił, że na działce nr [...] nie ma przydomowej oczyszczalni ścieków. Znajduje się tam natomiast zamontowana przepompownia przydomowa. Na wniosek właściciela nie podłączono jednakże układu elektryczno - sterowniczego przepompowni. Organ stwierdził, że sposób odprowadzenia ścieków bytowych z budynku, jest na dzień kontroli niezgodny z wymogami ochrony środowiska. Ponadto w trakcie tych oględzin strona nie wyraziła zgody na przyłączenie budynku do kanalizacji sanitarnej. Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właściciele zapewniają utrzymanie czystości i porządku poprzez przyłączenie działek do sieci kanalizacji sanitarnej. Właścicielom nieruchomości została zapewniona możliwość dokonania przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Aby to uczynić należało wystąpić o warunki przyłączenia nieruchomości do Zakładu Usług Publicznych w P. oraz dokonać przyłączenia, czego strony nie uczyniły.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli w terminie T. B. i S. B., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Wydanemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 5 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez nieprawidłową ocenę nieruchomości, mającą wpływ na jej wartość, oraz uznanie, że istnieją podstawy do wydania decyzji nakazującej wykonanie obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji, a także naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 2 Kpa. Uzasadniając powyższe zarzuty, odwołujący wskazali, że przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Przedmiotowa nieruchomość nie jest zamieszkiwana, zaś odwołujący mają zamiar wybudować na niej przydomową oczyszczalnię ścieków. Przyłączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej jest kłopotliwe i potencjalnie bardzo kosztowne. Miejsce, w którym stoi przepompownia, musi zostać odpowiednio zabezpieczone przed wypasającymi się zwierzętami. Odwołujący zwrócili również uwagę na niedopuszczalność zawarcia w decyzji administracyjnej terminu wykonania obowiązku, który z niej wynika.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia 7 maja 2014 r. uchyliło decyzję organu I instancji i nakazało T. B. i S. B. przyłączenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej ich własność, do istniejącej sieci kanalizacyjnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. Przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Kolegium stwierdziło, że w nie została wydana ani decyzja Wójta Gminy [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr [...], ani też pozwolenie na budowę tego typu obiektu. Zaś argument stron dotyczący kłopotliwego i bardzo kosztownego wykonania przyłącza do kanalizacji nie może zasługiwać na uwzględnienie. Żadnego znaczenia dla sprawy nie ma również fakt, że nikt nie mieszka na nieruchomości odwołujących. Tym samym zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie nakazał skarżącym przyłączenie ich nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało jednocześnie, że zaskarżona decyzja zawiera niedopuszczalne rozstrzygnięcia i dlatego musiała zostać uchylona. Na uwzględnienie zasługiwał bowiem zarzut odwołujących odnoszący się do bezprawnego określenia przez organ I instancji terminu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jako że nie znajduje podstawy w obowiązujących przepisach. Również, zdaniem Kolegium, nie znajdowało oparcia w obowiązujących przepisach nakazanie zlikwidowania dotychczasowego rozwiązania gospodarki ściekami bytowymi. Podstawą wydania takiej decyzji nie mógł być ani art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy ani też przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.). Całkowicie pozbawione uzasadnienia było także w rozstrzygnięcie o skierowaniu do Sądu Rejonowego w L. wniosku o ukaranie. Informacja taka mogłaby być co najwyżej umieszczona w uzasadnieniu, bądź w innymi miejscu decyzji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli T. B. i S. B., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podnieśli te same zarzuty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolą legalności w niniejszej sprawie objęta została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w S. z dnia 7 maja 2014 r. mocą której uchylono decyzję organu I instancji i nakazano skarżącym T. B. i S. B. przyłączenie stanowiącej ich własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] do istniejącej sieci kanalizacyjnej.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanym powyżej zakresie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestie związane z utrzymaniem czystości i porządku w gminach dotyczące również podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej regulują przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. Nr 132, poz. 622 z późn.zm.) – dalej zwaną "ustawą". Przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, lub w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 7 omawianej ustawy, w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 – 4 wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku.

Z treści przytoczonych przepisów wynika ustanowiony przez ustawodawcę obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Od obowiązku tego zwalnia okoliczność, gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. W przypadku ustalenia, że właściciel nieruchomości nie wykonuje powyższych ustawowych obowiązków, organ zobowiązany jest nałożyć nakaz jego wykonania pod rygorem egzekucji. Sposób sformułowania przepisu art. 5 ust. 7 powołanej ustawy prowadzi do wniosku, że decyzja, o jakiej mowa w tym przepisie nie ma charakteru uznaniowego. Obowiązek wynikający z tego przepisu ma charakter powszechny, a więc odnosi się do wszystkich nieruchomości leżących w zasięgu sieci kanalizacyjnej. A zatem przesłankami, od których spełnienia ustawodawca uzależnił dopuszczalność i obowiązek wydania decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej są: istnienie takiej sieci, możliwość przyłączenia do niej nieruchomości, brak wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oraz niezrealizowanie przez właścicieli nieruchomości obowiązku przyłączenia. Przesłanki te muszą zaistnieć kumulatywnie, a organ administracji publicznej winien zbadać ich zaistnienie i wykazać w uzasadnieniu.

W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie jednoznacznie wyjaśniło, że w sprawie zachodzą przesłanki do wydania nakazu na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy. W sprawie nie ulega wątpliwości, że w miejscowości G. w roku 2012 została wybudowana sieć kanalizacyjna. Do tej sieci jednakże nieruchomość skarżących nie została podłączona. Nieruchomość ta nie jest także wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Działka skarżących wyposażona jest natomiast w przepompownię przydomową, która nie została podłączona - na wniosek skarżący - do układu elektryczno - sterowniczego. Bezsporne jest także, że skarżący nie wyrazili zgody na przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.

Twierdzenia skarżących dotyczące zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jedynie bowiem istniejące wyposażenie nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków zwalniałoby z obowiązku podłączenia tej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.

Legalności decyzji nie podważają także kolejne argumenty skargi. Brak środków finansowych na przyłączenie do kanalizacji czy też konieczność odpowiedniego zabezpieczenia miejsca, w którym stoi przepompownia, przed wypasającymi się zwierzętami nie może zwalniać z realizacji wymienionego obowiązku, bowiem nie są to przesłanki normatywne wymienione w ustawie. Jak już wspomniano decyzja o nałożeniu obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji jest decyzją prawem związaną, zatem spełnienie przesłanek ustawowych obliguje organ do wydania decyzji nakładającej ten obowiązek. Fakt, iż przedmiotowa nieruchomość nie jest zamieszkiwana przez skarżących lecz tylko prowadzone jest na niej gospodarstwo rolne, również nie daje podstaw do zwolnienia z obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie nakazujące przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Orzeczenie organu I instancji było natomiast wadliwe w zakresie orzeczenia o terminie wykonania tego obowiązku, jak i nakazania skarżącym zlikwidowania dotychczasowego rozwiązania gospodarki ściekami bytowymi.

Stosownie do przepisu art. 10 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, kto nie wykonuje obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy podlega karze grzywny. Postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 2 art. 10 toczy się według przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (ust. 3 art. 10 ustawy). Jednakże, jak prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, nie było podstaw do zawarcia takiej informacji w rozstrzygnięciu.

Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem.

Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.